شرکت های معماری ژاپن و رایانه
لازم به توضیح نیست که رایانه وسیله ای است با کاربری های فراوان که هر کس متناسب با نیاز های خودش از آن استفاده می کند. شاید هیچ دو نفری نباشند که از رایانه استفاده یکسان نمایند.
ولی با اینحال اکثر انسانهای امروزی وابستگی شدیدی به این جعبه سیاه دارند.
چندماه پیش پستی در رابطه ارتباط تنگا تنگ معماری و کامپیوتر نوشتم. در آن پست بررسیی به کاربرد رایانه در طراحی داشتم. ولی چند روز پیش مطلبی درباره تاریخچه گسترش رایانه در شرکت های ژاپنی خواندم که زاویه دیگری از اهمیت رایانه را به خوبی نشان می داد.
در این گزارش که به قلم مسئول سیستم کامپیوتری یکی از بزرگترین شرکتهای معماری ژاپنی بود، یک شرح مختصری از چگونگی استفاده از کامپیوتر در این شرکت آمده بود.
در این گزارش آمده بود که کامپیوتر از هنگام وارد به این شرکت وسیله بوده برای انجام محاسبات مهندسی سازه ویا طراحی نقشه های ساختمانی. ولی هیچ یک از این دو ویژگی بزرگ رایانه که به کمک معماران می آید دلیلی نمی شود تا شرکت برای هریک از کارمندانش یک دستگاه مجزا تهیه کند.
با اینهمه از حدود ۱۰ سال پیش شرکت برای تمام کارمندانش یک دستگاه مجزا تهیه می کند تا به مانند امروز تمام پرسنل شرکت رو به روی رایانه نشسته و کارهای خود را انجام دهند. دلیل اصلی این تحول نیاز شرکت به سیستم IT برای ایجاد بازدهی بیشتر در سیستم اداری شرکت بوده نه کمک گرفتن از رایانه در کارهای تخصصی و این اهمیت برقراری ارتباط ایمیلی میان کارمندان شرکت که روی میز تمام کارمندان شرکت یک رایانه قرار می دهد.
من همیشه فکر می کردم که روی میز هر معماری یک رایانه هست، چون هر معماری نیاز به آن برای طراحی دارد. ولی با خواندن این مقاله به شک افتادم که شاید اگر نیاز به شبکه نبود ممکن بود امروزه هم حتی شاهد طراحی بادست در شرکت های معماری بودیم!!
لینک متن بالا : وبلاگ
==================================
نوروز در ژاپن هم تعطیل است
ایران و ژاپن هرچند که در یک قاره قرار دارند ولی خیلی از هم دور هستند.
این دوری بیشتر از آنکه جغرافیایی باشد به نظر من اطلاعاتی و فرهنگی می باشد.
ولی با اینحال اشتراکات جالبی با هم دارند.که شاید درگفتاری دیگر جامع تر به آنها بپردازم.
در اینجا به یک مورد کوچک ومتناسب با نوروز در مورد اشتراک در مناسبتها و جشنهای ملی اشاره می کنم. همانطور که در عنوان این متن هم آوردم روز یک فروردین به عنوان روز آغاز بهار جشن گرفته می شود. و ۲۲بهمن هم به عنوان روز یادبود تأسیس کشور ژاپن تعطیل می باشد.
====================================
معماری ژاپن، کالبد سیال، الگوی زندگی
نویسنده:
محمدمهدی محمودی و.
محمدمهدی محمودی ، آناهیتا خدادادی
مقدمه
منبع : معمار نت
حضور مدرنیته و به تبع آن معماری
در این گزارش که به قلم مسئول سیستم کامپیوتری یکی از بزرگترین شرکتهای معماری ژاپنی بود، یک شرح مختصری از چگونگی استفاده از کامپیوتر در این شرکت آمده بود.
در این گزارش آمده بود که کامپیوتر از هنگام وارد به این شرکت وسیله بوده برای انجام محاسبات مهندسی سازه ویا طراحی نقشه های ساختمانی. ولی هیچ یک از این دو ویژگی بزرگ رایانه که به کمک معماران می آید دلیلی نمی شود تا شرکت برای هریک از کارمندانش یک دستگاه مجزا تهیه کند.
با اینهمه از حدود ۱۰ سال پیش شرکت برای تمام کارمندانش یک دستگاه مجزا تهیه می کند تا به مانند امروز تمام پرسنل شرکت رو به روی رایانه نشسته و کارهای خود را انجام دهند. دلیل اصلی این تحول نیاز شرکت به سیستم IT برای ایجاد بازدهی بیشتر در سیستم اداری شرکت بوده نه کمک گرفتن از رایانه در کارهای تخصصی و این اهمیت برقراری ارتباط ایمیلی میان کارمندان شرکت که روی میز تمام کارمندان شرکت یک رایانه قرار می دهد.
من همیشه فکر می کردم که روی میز هر معماری یک رایانه هست، چون هر معماری نیاز به آن برای طراحی دارد. ولی با خواندن این مقاله به شک افتادم که شاید اگر نیاز به شبکه نبود ممکن بود امروزه هم حتی شاهد طراحی بادست در شرکت های معماری بودیم!!
لینک متن بالا : وبلاگ
==================================
نوروز در ژاپن هم تعطیل است
ایران و ژاپن هرچند که در یک قاره قرار دارند ولی خیلی از هم دور هستند.
این دوری بیشتر از آنکه جغرافیایی باشد به نظر من اطلاعاتی و فرهنگی می باشد.
ولی با اینحال اشتراکات جالبی با هم دارند.که شاید درگفتاری دیگر جامع تر به آنها بپردازم.
در اینجا به یک مورد کوچک ومتناسب با نوروز در مورد اشتراک در مناسبتها و جشنهای ملی اشاره می کنم. همانطور که در عنوان این متن هم آوردم روز یک فروردین به عنوان روز آغاز بهار جشن گرفته می شود. و ۲۲بهمن هم به عنوان روز یادبود تأسیس کشور ژاپن تعطیل می باشد.
====================================
معماری ژاپن، کالبد سیال، الگوی زندگی
نویسنده:
محمدمهدی محمودی و.
محمدمهدی محمودی ، آناهیتا خدادادی
مقدمه
منبع : معمار نت
حضور مدرنیته و به تبع آن معماری مدرن در اقصی نقاط دنیا، به دلیل چالش با سنت ها و الگوهای گذشته همواره تأثیری بنیادی در معماری کشورهای مختلف دنیا داشته است. در این میان ژاپن در تلفیق الگوهای بومی با فناوری های پیشرفته و نوین کشوری موفق محسوب میشود.
در راستای بهرهگیری از تجارب معماران ژاپنی نمایشگاهی از معماری معاصر ژاپن در نگارخانه پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران از تاریخ 10/3/86 تا 24/3/86 برگزار گردید و به دعوت مشترک رایزن فرهنگی سفارت ژاپن در ایران و قطب علمی فناوری معماری ، دو معمار ژاپنی، آقای «کازوهیرو کوجیما» و خانم «کازوکو آکاماتسو» در تالار شهید آوینی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران حضور یافته و به ایراد سخنرانی پرداختند.
گزیده حاضر با تکیه بر سخنرانی این دو معمار برجسته، بیانگر نگاه نوین معماران ژاپنی - با پیشینهای دیرین در فرهنگ و هنر - است و حکایت از تأمل و تعمق در عرصه طراحیهای امروزی دارد.
دغدغههای امروز معماری و تدابیری که معماران ژاپنی برای تطابق اندیشهها و نیازهای دیروز و امروز اتخاذ کرده¬اند، ضرورتی است بر این نوشتار تا با بهرهگیری از تجربیات این دو معمار ژاپنی، وضعیت موجود معماری ایران را با نگاهی عمیقتر مورد بررسی قرار دهیم.
همانطور که«مینیمالیسم(1)» یا «حداقلگرایی» در حوزه هنر محتوا و موضوع را با استفاده از حداقل اجزاء نشان میدهد، در معماری نیز به وسیله شکل دادن به بنا با پرهیز از عناصر کاذب و تزیینی، استفاده از فرم ها و اجزایی که لزوماً کارکردی بر آنها مترتب است، جایگاه ویژهای دارد. شاخصه مینیمالیستی نیز با حداقلها مطرح میشود و سادگی در عین زیبایی وجه تمایز آن با سایر گرایش هاست. معماری ژاپنی چه در گذشته و چه در امروز واجد ارزش های زیبایپی-شناختی مینیمالیستی است و وجه اساسی پدید آمدن آن ارزش قایل بودن برای هدف نهایی معماری یعنی آرامش و آسایش استفاده کننده یا «انسان» است. از آنجا که شکل گیری هر یک از اجزاء در معماری ژاپن به گونهای شکل میگیرد که منطبق بر الگوهای زندگی و پاسخگوی نیازهای انسانی است، کارکردگرایی و رفاه استفاده کننده در درجه اول اهمیت قرار میگیرد.
سودمندی و راحتی که با توجه به شیوه زندگی تعریف می شود، مشخصه اجزاء معماری ژاپن از کلیت بنا تا جزئیاتی چون مبلمان است که به زیباییشناسی مینیمالیستی می انجامد. تطابق با نیازهای انسانی و الگوی زندگی آنان، در هم آمیختن معماری با مفاهیمی را به دنبال دارد که به آنها پرداخته میشود.
کارکردگرایی
در معماری ژاپنی تطابق کالبد طرح با کارکرد آن، چه در مقیاس بنا و چه در مقیاس مبلمان، یک اصل مهم به شمار میرود. طراح هر جزء را با توجه به کارکردی که بر آن مترتب است به گونه ای خاص شکل میدهد. استانداردسازی بر مبنای نوع و شیوه استفاده از اجزاء و همچنین در نظر گرفتن فیزیولوژی استفاده کننده و
بهره گیری از دانش ارگونومی ویژگی معماری ژاپنی است که رفاه و آسایش استفادهکننده را هدف نهایی خود قرار می دهد. به عنوان مثال میز در مساحت خاص و مورد نیاز خود در ارتفاعی از زمین تعریف میشود که فرد بتواند بر محیط پیرامون و فعالیت مورد نظر خود مسلط بوده و احساس راحتی نماید.
1) مدرسه ابتدایی اوتاسه-ییتن-دریافت متفاوت یک کودک و یک بزرگسال به دلیل ارتفاع دید متفاوتشان نقش تعیین کننده ای در طراحی چشم اندازهای فضا خواهد داشت.
تطابق با تناسبات
از دیگر نکات قابل تأمل در معماری ژاپن شناخت مخاطب یا «استفاده کننده» پیش از شروع طراحی است. ویژگیهای فیزیولوژیکی و روانشناختی برمبنای رده سنی استفاده کننده از فضا شناخته میشود. طراحیِ منطبق با نیازهای جسمی و روحی، عامل مهمی در موفقیت طرحها و رضایت و آسایش استفاده کنندگان است. مبلمانی که برای انسان طراحی میشود بیشک هماهنگ با جسم اوست و لذا سن انسان نیز در آن تأثیرگذار خواهد بود. دریافت متفاوت یک کودک و یک بزرگسال به دلیل ارتفاع دید متفاوتشان نقش تعیین کنندهای در طراحی چشماندازهای فضا خواهد داشت. سالمندان نیز با توجه به ضعف های جسمانی و توانایی های محدود، به فضاها و مبلمانی با ابعاد، رنگ و بافت متفاوت نیاز دارند.
2) نمونهای از ظروف چوبی و سبدهای حصیری در یک خانه سنتی ژاپنی
ح
معماری بومی در هر کجای دنیا واجد خصیصههایی مشترک است که استفاده از امکانات، ابزار و مصالح موجود و در دسترس یکی از آنها به شمار می رود. بشر همواره آموخته است که چگونه با بهرهگیری از آنچه که در اختیار دارد رفع نیاز نموده و در راستای آسایش بیشتر حداکثر استفاده را از آنها کند.
معماری خشتی فلات مرکزی ایران و ساخت ظروف سفالین ایرانی و یا معماری چوبی ژاپنی و ظروف و سبدهای حصیری ژاپنی نمونهای از این بهرهوریها در تطبیق با امکانات موجود است. روشهای ساخت و نحوه به کارگیری مصالح بومی که نسل به نسل در میان مردم یک سرزمین به صورت سینه به سینه تداوم مییابد، به عنوان اصول هویتدهنده به طراحی و معماری یک سرزمین مطرح میشوند. در همین راستا فناوری و فرهنگ چنان با هم پیوند میخورند که در قرون بعد نیز تصور خلق فضا و طراحی مبلمان به گونهای که با شکل، بافت و رنگی دیگر نمود یابد، خارج از تصور خواهد بود.
3) دخل وتصرف در طبیعت و حضور و تلفیق آن با معماری
تلفیق با طبیعت
معماری و ساخت و ساز بنا بعنوان یک مداخله در بستر پیرامونی،- که تأثیر زیادی بر محیط میگذارد و به تبع آن، از آن نیز تأثیر میپذیرد- به نوع نگرش انسان¬های هر منطقه نسبت به طبیعت بستگی دارد. در نگرش شرقی توجه به طبیعت و قائل بودن بعد ماورایی برای آن، در نحوه دخل و تصرف در طبیعت و حضور و تلفیق آن با معماری نقش مؤثری داشته است.
این نکته که از گذشتههای دور در سرزمین های شرقی همواره جزیی از طبیعت مورد پرستش واقع شده، خود گویای ارزشی معنوی است که در جهانبینی شرقی برای طبیعت قائل بودهاند. این امر در باغ سازی ژاپنی به تلفیق ارگانیک بنا با محیط پیرامون منجر شده است به گونهای که ساختمان برمحیط اطراف غلبه ندارد و ساماندهی باغ به صورت ارگانیک، طبیعت بکر را در ذهن تداعی میکند.
ارزش معنوی طبیعت در فرهنگ ژاپن
ارزش معنوی طبیعت در فرهنگ ژاپن علاوه بر استفاده از مصالح طبیعی بکر، منجر به بهرهگیری و حضور بیشتر طبیعت در معماری شده است. طراح ژاپنی با گشودن بازشوهای ساختمان رو به بهترین مناظر زیبای طبیعی به دنبال آن است تا نیازهای روحی استفاده کننده را نیز از این طریق پاسخ گوید و چشمها و گوشها را در جهتی سوق دهد که دریافت بیشتری از طبیعت داشته باشد.
بهرهگیری از مصالح طبیعی و حضور طبیعت در عرصه فضاهای داخلی در اجزاء و اثاثیه ساختمان نیز دیده میشود.
4) فضایی که به واسطه حضور عناصر معنوی هویت یافته و به اتاق جهت می دهد
رابطه فرم و محتوا
ژاپن به عنوان سرزمینی که نکات بسیاری در معماری، هنر و فرهنگ خود دارد، در مواجهه با شرایط جدید، تغییرات پیشرو و روشهای نوین ساخت به راه حلهای قابل قبول و گاه زیرکانهای رسیده است.
تداوم نگاه گذشته را که متکی بر خواستهای درونی انسان و ارزش های جمعی است در طراحیهای دو معمار معاصر برجسته ژاپن آقای «کازوهیرو کوجیما(2)» و خانم «کازوکو آکاماتسو(3)» میتوان کنکاش کرد و چگونگی انطباق این نگاه را با شرایط امروز به روشنی دریافت.
«کوجیما» و «آکاماتسو» در تعریف رابطه فضای داخلی معماری و کالبد آن، «تنگ یخزده ماهی» را مثال می زنند (4)که یخ میزند و شیشۀ آن میشکند.
آنچه در پیش رو قرار میگیرد آبی است که شکل ظرف را به خود گرفته و ماهی قرمز را در درون دارد.
کالبد معماری همچون دیوارها و ستونها حکم تنگ ماهی را دارند که مبلمان موجود در فضاهای داخلی را همچون آبی که ماهی قرمز را در برگرفته، مطابق با شکل ظرف در کنار هم قرار میدهد.
تنگ ماهی قرمز بر اساس رابطهای متقابل شکل خود و بالطبع شکل محتویات درونیاش را از عملکرد، تناسبات ، فرهنگ ، فناوری و طبیعت وام میگیرد.
در ادامه به ذکر نکاتی پرداخته میشود که نشانگر چگونگی این داد و ستد در مسیر گذشته تا حال است.
5) خانه موزه انجایی که جهت زندگی و محل نمایشگاه آثار یک هنرمند طراحی شده است راه پله به عنوان گذرگاهی در میان کتابها هویت یافته است.
فضاهای سفید و سیاه
امروزه تشبیهات و مثال های گوناگونی در جهت تعریف کاربردی و مفهومی تر چگونگی کارکرد فضاها و نحوه تطابق آن با کالبد طرح ارائه می شود.
در این خصوص «کوجیما» و «آکاماتسو» فضاهای یک اثر معماری را به دو دسته «سیاه» و «سفید» طبقهبندی میکنند:
(5) «سیاهها» فضاهایی هستند که فعالیتهای مشخصی را پاسخ میدهند و «سفیدها» فضاهایی محسوب میشوند که فعالیت ویژهای در آن روی نمیدهد و از آنها به عنوان مفصل ارتباطی فضاهای «سیاه» استفاده میشود.
با این وجود باید به خاطر داشت چنانچه فضاهای سفید تنها پیوند میان فضاهای سیاه را ایجاد کند، شریانی ارتباطی به وجود میآید که روح حیات و سرزندگی را در خود ندارند.
در معماری سنتی ژاپن خانه ها با پلانی مربع شکل و ستونی در وسط ساخته می شد و فضایی مسقف و نیمه باز گرداگرد محیط بیرونی خانه شکل می گرفت که فقط کارکرد یک راهروی ارتباطی را نداشت بلکه فضای مکث، سکون و تفکر نیز به شمار می رفت. تداوم این نگاه که به وضوح از نظریات این دو معمار معاصر قابل برداشت است، موجب شده تا در طراحی های آنها راهرو تنها گذرگاه نباشد. راهپله نیز مسیری باریک و نامطلوب به شمار نمیرود که با اختصاص دادن باقیماندههای پارچهای که از آن لباسی بر تن سایر فضاها دوختهایم به وجود آمده باشد. این فضا نیز میتواند هویتی مشخص و مستقل یابد.
فضاهایی که با عنوان «سیاه» نام گذاری شده اند لزوماً نباید فضایی برای انجام فعالیتهای روزمره زندگی باشند. فضاهایی مختص خوردن، خوابیدن، دور هم نشستن و گفتگو کردن در منظومه خانههای مسکونی بارها و بارها تکرار شدهاند. میتوان حضور عناصر معنوی ژاپن را در محل زندگی انسان به گونهای دیگر دید. حجم ساده و فضای ناب و خالص به واسطه مظروف خود معنا و هویت مییابد. این عناصر به فضای داخلی جهت میدهد و افراد خانه را وامیدارد تا پشت به آن ننشینند. در اینجا حضور یادگارها و یادآوریهای معنوی و مقدس و پاک، عملکرد مستقل و منحصر به فرد یک فضا را تعریف میکند.
در معماری سنتی ایرانی نیز طاقچهها مکانی برای جایگذاری شمعدانیها، آینه و عکس هایی بود که سمبل حضور گذشتگان و تداعی کنندۀ خاطرات آنان به حساب می آمد. طاقچهها به واسطه اینکه کتب مقدس، سجاده و جانماز را در بر می گرفتند، نمادی از حضور معنویت در خانه ایرانی بودند. عبور نور از شیشههای رنگی پنجرهها، تلألویی رنگارنگ به فضای داخلی میبخشید که سادگی، نشاط و گرمی را برای زندگی به ارمغان میآورد. -در خانه امروزایرانی جای این ظرف کجاست؟
6) همه عناصر فضاهای داخلی متناسب با مقیاس مینیاتوری درخت مقدس (بنائی) که نسل اندر نسل در خانه حضور داشته است طراحی شده اند.
فضاهای «سیاه» و «سفید» باز نوشتهای از فرهنگ و هنر
توجه به ابعاد معنوی فضا چه در معماری ژاپنی و چه در معماری ایرانی نمودی چشمگیر دارد و همانگونه که ذکر شد این امر برگرفته از بینش خاص شرقیها نسبت به طبیعت است که برای آن ارزش خدایی قائلند. برای ژاپنی ها عناصر طبیعی مقدس و یادآور عظمت خداوند است و به همین جهت در فضاهای درونی و بیرونی بنا معنویت احساس میشود.
در ژاپن عناصر طبیعی مقدساند و باید در فضا نمود یابند. به این ترتیب با مقیاسی جدید به فضای خانه قدم میگذارند. ژاپنی روی زمین مینشیند و تشکچهای ساده وضعیت نشستن او را اصلاح میکند. میز غذاخوری تا ارتفاع مناسب پایین میآید و این تناسب موزون وقتی کامل میشود که چراغها نور و روشنایی را به درستی باز تابانند و آنگاه سایه درخت مقدس (بنسائی) که تا مقیاسی مینیاتوری کوچک شده است، بر سرخانه افکنده شود. بنابر همین روند است که در خانه ژاپنی زندگی در ارتفاع کمتر از یک متر جریان دارد.
7) چیدمان عناصر فضایی بازآفرینی تابلوی نقاشی مورد نظر است
8) فضای پذیرایی مهمان پر از خالی است . فعالیت جاری در فضاست که به آن هویت می دهد.
در معماری ژاپنی فضای داخل یک ساختمان، معنایی را زمزمه میکند که در طی قرنها شاهد ردپای آن در تابلوهای نقاشی ژاپنی هستیم. این نقاشیها زمینهای خالص و ساده دارند که با چند لکه رنگی جلوه مییابند. همان چند تاش رنگین که در نقاطی منحصر به فرد تابلو مینشیند، در دیروز و امروز فضاهای زندگی نیز دیده میشوند:
ژاپنی ها همچون سایر شرقی ها خانواده را کانون زندگی می دانند و نقطه عطف فضا در فضای نشیمن خانه که رنگ گرم و خالص طبیعت را در خود دارد، جایی قلمداد می شود که اعضای خانواده نزدیکترین فاصله را با یکدیگر دارند. از این رو طراح، این نقطه برجسته را با لکهای سیاه یا نواری سفید رنگ روی زمینه مینشاند. درست به همان نرمی و لغزندگی که قلم نقاش روی بوم نقاشی میچرخد، معمار نیز خطوط فضا را ترسیم میکند و در عین خلوص و بدون هیچ پیرایه ای عناصر آن را شکل می-دهد.
در عین حال نقاشی ایرانی را با ساختاری یکپارچه میبینیم که در آن اجزاء بیشمار طرح به هم پیوند میخورند تا در یک جمله کلی معنا یابند. مبلمان در خانه ایرانی لکههای منحصر به فرد رنگین نیست. بلکه با تار و پود بنا در هم تنیده است. طاقچه و رف هم زمان با سفت کاری بنا در تن دیوار خود را نشان میدهد.
چنانکه پیش تر گفته شد فرهنگ ژاپنی را می توان در تمامی صور هنر بازیابی و بازشناسی کرد. جوهره اصلی این نوع طراحی نیز تفکری است که به فعالیتهای جاری در فضا بیش از زمینه توجه میکند. در خانه سنتی ژاپنی، فضایی که به پذیرایی از مهمان اختصاص دارد خالی از مبلمان است. کف اتاق مضرب صحیحی است از تاتامی که حجم فرو رفتهای را دورتادور احاطه میکند و دیگر هیچ عنصری به جز وسایل «مراسم چای» که در این حجم کوچک جاسازی شده است، به چشم نمیخورد. فضا خالص است. رنگ دیوارها از همان رنگ اْکر چوب و بافت منحصر به فردش گرفته شده است. رنگهای عاریهای ـ همچون رنگهای روغنی امروز ـ دیده نمیشود. مراسم چای است که به اتاق جهت میدهد و نقطه عطف فضا را مشخص میکند.
9) کالج علم و هنر لیبرال مرکز آموزشی دوهه دیواره های سبک امروزی ترکیب بندی نمونه های گذشته را تداعی می کند.
الفت دیرین ـ تکنولوژی نوین
موفقیت معماران ژاپنی را میتوان در بهرهگیری از فناوری های مدرن در تطبیق با هویت بومی آنها دانست.
علیرغم استفاده از فناوری های جدید در حوزه ساخت و ساز، ویژگیهای زیباییشناختی خلق فضا که برآمده از بافت، رنگ، مصالح، ساماندهی و تناسبات فضایی است، اصالت بومی خود را حفظ کرده و رگههایی از روحیه فضاهای بومی در فضاهای جدید نیز دیده میشود.
در گذشته دیوار اتاقها از چوب و با پوششی از خاک رس و سبوس برنج ساخته میشد که بسیار سبک و تنها جدا کننده فضاها بود. فضاهای داخلی معماری معاصر ژاپن نیز متأثر از همان ترکیب بندی شکل گرفته است.
زمین سیالی است که دیوارهها در آن انعکاس مییابند.
شفاف به نظر آمدن دیوارهها از سنگینی آن در ذهن میکاهد. دیوارهها بیاغراق تنها دو بعد طول و ارتفاع را دارند و ضخامتشان قابل توجه نیست.
در عین ایجاد محرمیت و جدا کردن فضاها از هم، نگاه افراد را همچون جریان آرامی از خود عبور میدهند.
استفاده از مصالح نوین به گونهای که چنین روحی را در کالبد فضا بدهد، تدبیری زیرکانه است که بین ظرف و مظروف خود آن الفت دیرین را ایجاد میکند.
عکس ها به زودی درج خواهند شد . از لینک انتهای مطلب به منبع مراجعه کنید .
10) از راست به چپ : خانم کازوکو آکاماتسو (Kazuko Akamatso ) و آقای کازوهیرو کوجیما (Kazuhiro Kojima) در زمان حضورشان در تهران
پنجره تابلویی از طبیعت
توجه به طبیعت و بعد ماورایی آن و تلفیق ارگانیک بنا با محیط پیرامون گاه تا آنجا پیش میرود که طبیعت تنه اصلی را تشکیل داده و عناصر و مبلمان قرار گرفته در آن شاخههایی روییده از این درخت به شمار میروند. مجموعه در هم تنیده این دو معماری را شکل میدهد که فضای درون و بیرون آن مرزی نمیشناسد. در این صورت عناصر موجود در فضای معماری نه تنها تیغ برنده طبیعت نخواهد بود، بلکه زندگی را در کالبد آن معنا میکند. طبیعت ظرف و مبلمان، مظروف آن خواهد بود.
11) کالج علم و هنر لیبرال- مرکز آموزشی دوهه- دیوارهها در عین ایجاد محرمیت و جدا کردن فضاها از هم نگاه افراد را همچون جریان آرامی از خود عبور میدهند.
12) لغزش نرم و خنک طبیعت در فضای گرم خانه
این ارتباط گاه بالعکس روی میدهد:
درختی که سرنوشتش با کالبد بنا گره خورده است، نور و روشنی را میجوید. در این ره با تن بنا برخورد میکند، جدل میکند، ره آشتی برمیگزیند و با آن پیوند مییابد.
در معماری سنتی ژاپن ضوابط و قراردادها جهت و سطح بازشوها را تعیین نمی کند.
طبیعت راه خود را در طرح معماری می گشاید و ضوابط موجود را به نرمی کنار میزند. پنجرهها بر اساس جهات جغرافیایی و دستهبندیهای نور شمال و جنوب گشوده نمیشوند.
هر پنجره تابلویی از طبیعت است که در سطح زمین میلغزد و به درون میآید. سطوح جانبی ساختمان از هم شکافته میشوند تا راهی به سوی طبیعت بگشایند و نگاه انسان را در آن گردش دهند. زمین است که قدمگاه نگاه میشود؛ نه آسمان.
عملکرد، تناسبات، فرهنگ، فناوریهای ساخت و پیوند با طبیعت گاه آنچنان در هم تنیده میشوند که تفکیک و بررسی جداگانه هر کدام امری محال است. نکته قابل تأمل اینکه مجموعه در هم تنیده این پنج عامل چنان در جوهر اندیشههای این دو طراح رسوخ کرده که اثرات آن را در فضاهای مختلفی که برای مقاصد مختلف و در نقاط گوناگون دنیا شکل گرفته است، به روشنی میبینیم. کندوکاو در اعماق ذهنیات درونی هر طراح، گنجینهای ارزشمند را به دست میدهد که با هویت او و مردمان سرزمینش ـ و در گستره وسیعتر با ویژگیهای نوع بشر ـ هماهنگ و سازگار است و میتواند با صورتی دیگر در دنیای امروز تجلی یابد.
13) کتابخانه عمومی رو باز به طول صد متر در مجاورت رودخانه شینانوکه به مدرسه ابتدایی کیبیکگن خدمات دهی می کند- روستای ناکاساتو- عناصر فضا تیغ برنده طبیعت محسوب نمی شوند.
پانوشت:
[1] دکتری معماری DPLG از دانشگاه UPA تولوز فرانسه، استادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
[2] کارشناس معماری از دانشگاه تهران
(1) Minimalism
(2) Kazuhiro Kojima
(3) Kazuko Akamatsu
(4) Kazuko Akamatsu & Kazuhiro Kojima, JA jurnal, spring 2006, p008
(5) Kazuko Akamatso & Kazuhiro Kojima, JA jurnal, spring 2006, p004
منابع:
نشریه آبادی، شماره 57، زمستان 86
منابع تصویر :
1- JA jurnal, spring 2006-p62
2- In the oriental style- a source book of decoration & design- p36
3- In the oriental style- a source book of decoration & design- p42
4- In the oriental style- a source book of decoration & design- p40
5- JA jurnal, spring 2006-p 105
6- In the oriental style- a source book of decoration & design- p6,7
7- In the oriental style- a source book of decoration & design- p59
8- In the oriental style- a source book of decoration & design- 43
9- JA jurnal, spring 2006- p24,25
11- JA jurnal, spring 2006- p26
12- In the oriental style- a source book of decoration & design- p79
13- JA jurnal, spring 2006- p48
منبع : سایت
========================
گرداوری سایت جامع پیمانکاران
در اقصی نقاط دنیا، به دلیل چالش با سنت ها و الگوهای گذشته همواره تأثیری بنیادی در معماری کشورهای مختلف دنیا داشته است. در این میان ژاپن در تلفیق الگوهای بومی با فناوری های پیشرفته و نوین کشوری موفق محسوب میشود.
در راستای بهرهگیری از تجارب معماران ژاپنی نمایشگاهی از معماری معاصر ژاپن در نگارخانه پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران از تاریخ 10/3/86 تا 24/3/86 برگزار گردید و به دعوت مشترک رایزن فرهنگی سفارت ژاپن در ایران و قطب علمی فناوری معماری ، دو معمار ژاپنی، آقای «کازوهیرو کوجیما» و خانم «کازوکو آکاماتسو» در تالار شهید آوینی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران حضور یافته و به ایراد سخنرانی پرداختند.
گزیده حاضر با تکیه بر سخنرانی این دو معمار برجسته، بیانگر نگاه نوین معماران ژاپنی - با پیشینهای دیرین در فرهنگ و هنر - است و حکایت از تأمل و تعمق در عرصه طراحیهای امروزی دارد.
دغدغههای امروز معماری و تدابیری که معماران ژاپنی برای تطابق اندیشهها و نیازهای دیروز و امروز اتخاذ کرده¬اند، ضرورتی است بر این نوشتار تا با بهرهگیری از تجربیات این دو معمار ژاپنی، وضعیت موجود معماری ایران را با نگاهی عمیقتر مورد بررسی قرار دهیم.
همانطور که«مینیمالیسم(1)» یا «حداقلگرایی» در حوزه هنر محتوا و موضوع را با استفاده از حداقل اجزاء نشان میدهد، در معماری نیز به وسیله شکل دادن به بنا با پرهیز از عناصر کاذب و تزیینی، استفاده از فرم ها و اجزایی که لزوماً کارکردی بر آنها مترتب است، جایگاه ویژهای دارد. شاخصه مینیمالیستی نیز با حداقلها مطرح میشود و سادگی در عین زیبایی وجه تمایز آن با سایر گرایش هاست. معماری ژاپنی چه در گذشته و چه در امروز واجد ارزش های زیبایپی-شناختی مینیمالیستی است و وجه اساسی پدید آمدن آن ارزش قایل بودن برای هدف نهایی معماری یعنی آرامش و آسایش استفاده کننده یا «انسان» است. از آنجا که شکل گیری هر یک از اجزاء در معماری ژاپن به گونهای شکل میگیرد که منطبق بر الگوهای زندگی و پاسخگوی نیازهای انسانی است، کارکردگرایی و رفاه استفاده کننده در درجه اول اهمیت قرار میگیرد.
سودمندی و راحتی که با توجه به شیوه زندگی تعریف می شود، مشخصه اجزاء معماری ژاپن از کلیت بنا تا جزئیاتی چون مبلمان است که به زیباییشناسی مینیمالیستی می انجامد. تطابق با نیازهای انسانی و الگوی زندگی آنان، در هم آمیختن معماری با مفاهیمی را به دنبال دارد که به آنها پرداخته میشود.
کارکردگرایی
در معماری ژاپنی تطابق کالبد طرح با کارکرد آن، چه در مقیاس بنا و چه در مقیاس مبلمان، یک اصل مهم به شمار میرود. طراح هر جزء را با توجه به کارکردی که بر آن مترتب است به گونه ای خاص شکل میدهد. استانداردسازی بر مبنای نوع و شیوه استفاده از اجزاء و همچنین در نظر گرفتن فیزیولوژی استفاده کننده و
بهره گیری از دانش ارگونومی ویژگی معماری ژاپنی است که رفاه و آسایش استفادهکننده را هدف نهایی خود قرار می دهد. به عنوان مثال میز در مساحت خاص و مورد نیاز خود در ارتفاعی از زمین تعریف میشود که فرد بتواند بر محیط پیرامون و فعالیت مورد نظر خود مسلط بوده و احساس راحتی نماید.
1) مدرسه ابتدایی اوتاسه-ییتن-دریافت متفاوت یک کودک و یک بزرگسال به دلیل ارتفاع دید متفاوتشان نقش تعیین کننده ای در طراحی چشم اندازهای فضا خواهد داشت.
تطابق با تناسبات
از دیگر نکات قابل تأمل در معماری ژاپن شناخت مخاطب یا «استفاده کننده» پیش از شروع طراحی است. ویژگیهای فیزیولوژیکی و روانشناختی برمبنای رده سنی استفاده کننده از فضا شناخته میشود. طراحیِ منطبق با نیازهای جسمی و روحی، عامل مهمی در موفقیت طرحها و رضایت و آسایش استفاده کنندگان است. مبلمانی که برای انسان طراحی میشود بیشک هماهنگ با جسم اوست و لذا سن انسان نیز در آن تأثیرگذار خواهد بود. دریافت متفاوت یک کودک و یک بزرگسال به دلیل ارتفاع دید متفاوتشان نقش تعیین کنندهای در طراحی چشماندازهای فضا خواهد داشت. سالمندان نیز با توجه به ضعف های جسمانی و توانایی های محدود، به فضاها و مبلمانی با ابعاد، رنگ و بافت متفاوت نیاز دارند.
2) نمونهای از ظروف چوبی و سبدهای حصیری در یک خانه سنتی ژاپنی
ح
معماری بومی در هر کجای دنیا واجد خصیصههایی مشترک است که استفاده از امکانات، ابزار و مصالح موجود و در دسترس یکی از آنها به شمار می رود. بشر همواره آموخته است که چگونه با بهرهگیری از آنچه که در اختیار دارد رفع نیاز نموده و در راستای آسایش بیشتر حداکثر استفاده را از آنها کند.
معماری خشتی فلات مرکزی ایران و ساخت ظروف سفالین ایرانی و یا معماری چوبی ژاپنی و ظروف و سبدهای حصیری ژاپنی نمونهای از این بهرهوریها در تطبیق با امکانات موجود است. روشهای ساخت و نحوه به کارگیری مصالح بومی که نسل به نسل در میان مردم یک سرزمین به صورت سینه به سینه تداوم مییابد، به عنوان اصول هویتدهنده به طراحی و معماری یک سرزمین مطرح میشوند. در همین راستا فناوری و فرهنگ چنان با هم پیوند میخورند که در قرون بعد نیز تصور خلق فضا و طراحی مبلمان به گونهای که با شکل، بافت و رنگی دیگر نمود یابد، خارج از تصور خواهد بود.
3) دخل وتصرف در طبیعت و حضور و تلفیق آن با معماری
تلفیق با طبیعت
معماری و ساخت و ساز بنا بعنوان یک مداخله در بستر پیرامونی،- که تأثیر زیادی بر محیط میگذارد و به تبع آن، از آن نیز تأثیر میپذیرد- به نوع نگرش انسان¬های هر منطقه نسبت به طبیعت بستگی دارد. در نگرش شرقی توجه به طبیعت و قائل بودن بعد ماورایی برای آن، در نحوه دخل و تصرف در طبیعت و حضور و تلفیق آن با معماری نقش مؤثری داشته است.
این نکته که از گذشتههای دور در سرزمین های شرقی همواره جزیی از طبیعت مورد پرستش واقع شده، خود گویای ارزشی معنوی است که در جهانبینی شرقی برای طبیعت قائل بودهاند. این امر در باغ سازی ژاپنی به تلفیق ارگانیک بنا با محیط پیرامون منجر شده است به گونهای که ساختمان برمحیط اطراف غلبه ندارد و ساماندهی باغ به صورت ارگانیک، طبیعت بکر را در ذهن تداعی میکند.
ارزش معنوی طبیعت در فرهنگ ژاپن علاوه بر استفاده از مصالح طبیعی بکر، منجر به بهرهگیری و حضور بیشتر طبیعت در معماری شده است. طراح ژاپنی با گشودن بازشوهای ساختمان رو به بهترین مناظر زیبای طبیعی به دنبال آن است تا نیازهای روحی استفاده کننده را نیز از این طریق پاسخ گوید و چشمها و گوشها را در جهتی سوق دهد که دریافت بیشتری از طبیعت داشته باشد.
بهرهگیری از مصالح طبیعی و حضور طبیعت در عرصه فضاهای داخلی در اجزاء و اثاثیه ساختمان نیز دیده میشود.
4) فضایی که به واسطه حضور عناصر معنوی هویت یافته و به اتاق جهت می دهد
رابطه فرم و محتوا
ژاپن به عنوان سرزمینی که نکات بسیاری در معماری، هنر و فرهنگ خود دارد، در مواجهه با شرایط جدید، تغییرات پیشرو و روشهای نوین ساخت به راه حلهای قابل قبول و گاه زیرکانهای رسیده است.
تداوم نگاه گذشته را که متکی بر خواستهای درونی انسان و ارزش های جمعی است در طراحیهای دو معمار معاصر برجسته ژاپن آقای «کازوهیرو کوجیما(2)» و خانم «کازوکو آکاماتسو(3)» میتوان کنکاش کرد و چگونگی انطباق این نگاه را با شرایط امروز به روشنی دریافت.
«کوجیما» و «آکاماتسو» در تعریف رابطه فضای داخلی معماری و کالبد آن، «تنگ یخزده ماهی» را مثال می زنند (4)که یخ میزند و شیشۀ آن میشکند.
آنچه در پیش رو قرار میگیرد آبی است که شکل ظرف را به خود گرفته و ماهی قرمز را در درون دارد.
کالبد معماری همچون دیوارها و ستونها حکم تنگ ماهی را دارند که مبلمان موجود در فضاهای داخلی را همچون آبی که ماهی قرمز را در برگرفته، مطابق با شکل ظرف در کنار هم قرار میدهد.
تنگ ماهی قرمز بر اساس رابطهای متقابل شکل خود و بالطبع شکل محتویات درونیاش را از عملکرد، تناسبات ، فرهنگ ، فناوری و طبیعت وام میگیرد.
در ادامه به ذکر نکاتی پرداخته میشود که نشانگر چگونگی این داد و ستد در مسیر گذشته تا حال است.
5) خانه موزه انجایی که جهت زندگی و محل نمایشگاه آثار یک هنرمند طراحی شده است راه پله به عنوان گذرگاهی در میان کتابها هویت یافته است.
فضاهای سفید و سیاه
امروزه تشبیهات و مثال های گوناگونی در جهت تعریف کاربردی و مفهومی تر چگونگی کارکرد فضاها و نحوه تطابق آن با کالبد طرح ارائه می شود.
در این خصوص «کوجیما» و «آکاماتسو» فضاهای یک اثر معماری را به دو دسته «سیاه» و «سفید» طبقهبندی میکنند:
(5) «سیاهها» فضاهایی هستند که فعالیتهای مشخصی را پاسخ میدهند و «سفیدها» فضاهایی محسوب میشوند که فعالیت ویژهای در آن روی نمیدهد و از آنها به عنوان مفصل ارتباطی فضاهای «سیاه» استفاده میشود.
با این وجود باید به خاطر داشت چنانچه فضاهای سفید تنها پیوند میان فضاهای سیاه را ایجاد کند، شریانی ارتباطی به وجود میآید که روح حیات و سرزندگی را در خود ندارند.
در معماری سنتی ژاپن خانه ها با پلانی مربع شکل و ستونی در وسط ساخته می شد و فضایی مسقف و نیمه باز گرداگرد محیط بیرونی خانه شکل می گرفت که فقط کارکرد یک راهروی ارتباطی را نداشت بلکه فضای مکث، سکون و تفکر نیز به شمار می رفت. تداوم این نگاه که به وضوح از نظریات این دو معمار معاصر قابل برداشت است، موجب شده تا در طراحی های آنها راهرو تنها گذرگاه نباشد. راهپله نیز مسیری باریک و نامطلوب به شمار نمیرود که با اختصاص دادن باقیماندههای پارچهای که از آن لباسی بر تن سایر فضاها دوختهایم به وجود آمده باشد. این فضا نیز میتواند هویتی مشخص و مستقل یابد.
فضاهایی که با عنوان «سیاه» نام گذاری شده اند لزوماً نباید فضایی برای انجام فعالیتهای روزمره زندگی باشند. فضاهایی مختص خوردن، خوابیدن، دور هم نشستن و گفتگو کردن در منظومه خانههای مسکونی بارها و بارها تکرار شدهاند. میتوان حضور عناصر معنوی ژاپن را در محل زندگی انسان به گونهای دیگر دید. حجم ساده و فضای ناب و خالص به واسطه مظروف خود معنا و هویت مییابد. این عناصر به فضای داخلی جهت میدهد و افراد خانه را وامیدارد تا پشت به آن ننشینند. در اینجا حضور یادگارها و یادآوریهای معنوی و مقدس و پاک، عملکرد مستقل و منحصر به فرد یک فضا را تعریف میکند.
در معماری سنتی ایرانی نیز طاقچهها مکانی برای جایگذاری شمعدانیها، آینه و عکس هایی بود که سمبل حضور گذشتگان و تداعی کنندۀ خاطرات آنان به حساب می آمد. طاقچهها به واسطه اینکه کتب مقدس، سجاده و جانماز را در بر می گرفتند، نمادی از حضور معنویت در خانه ایرانی بودند. عبور نور از شیشههای رنگی پنجرهها، تلألویی رنگارنگ به فضای داخلی میبخشید که سادگی، نشاط و گرمی را برای زندگی به ارمغان میآورد. -در خانه امروزایرانی جای این ظرف کجاست؟
6) همه عناصر فضاهای داخلی متناسب با مقیاس مینیاتوری درخت مقدس (بنائی) که نسل اندر نسل در خانه حضور داشته است طراحی شده اند.
فضاهای «سیاه» و «سفید» باز نوشتهای از فرهنگ و هنر
توجه به ابعاد معنوی فضا چه در معماری ژاپنی و چه در معماری ایرانی نمودی چشمگیر دارد و همانگونه که ذکر شد این امر برگرفته از بینش خاص شرقیها نسبت به طبیعت است که برای آن ارزش خدایی قائلند. برای ژاپنی ها عناصر طبیعی مقدس و یادآور عظمت خداوند است و به همین جهت در فضاهای درونی و بیرونی بنا معنویت احساس میشود.
در ژاپن عناصر طبیعی مقدساند و باید در فضا نمود یابند. به این ترتیب با مقیاسی جدید به فضای خانه قدم میگذارند. ژاپنی روی زمین مینشیند و تشکچهای ساده وضعیت نشستن او را اصلاح میکند. میز غذاخوری تا ارتفاع مناسب پایین میآید و این تناسب موزون وقتی کامل میشود که چراغها نور و روشنایی را به درستی باز تابانند و آنگاه سایه درخت مقدس (بنسائی) که تا مقیاسی مینیاتوری کوچک شده است، بر سرخانه افکنده شود. بنابر همین روند است که در خانه ژاپنی زندگی در ارتفاع کمتر از یک متر جریان دارد.
7) چیدمان عناصر فضایی بازآفرینی تابلوی نقاشی مورد نظر است
8) فضای پذیرایی مهمان پر از خالی است . فعالیت جاری در فضاست که به آن هویت می دهد.
در معماری ژاپنی فضای داخل یک ساختمان، معنایی را زمزمه میکند که در طی قرنها شاهد ردپای آن در تابلوهای نقاشی ژاپنی هستیم. این نقاشیها زمینهای خالص و ساده دارند که با چند لکه رنگی جلوه مییابند. همان چند تاش رنگین که در نقاطی منحصر به فرد تابلو مینشیند، در دیروز و امروز فضاهای زندگی نیز دیده میشوند:
ژاپنی ها همچون سایر شرقی ها خانواده را کانون زندگی می دانند و نقطه عطف فضا در فضای نشیمن خانه که رنگ گرم و خالص طبیعت را در خود دارد، جایی قلمداد می شود که اعضای خانواده نزدیکترین فاصله را با یکدیگر دارند. از این رو طراح، این نقطه برجسته را با لکهای سیاه یا نواری سفید رنگ روی زمینه مینشاند. درست به همان نرمی و لغزندگی که قلم نقاش روی بوم نقاشی میچرخد، معمار نیز خطوط فضا را ترسیم میکند و در عین خلوص و بدون هیچ پیرایه ای عناصر آن را شکل می-دهد.
در عین حال نقاشی ایرانی را با ساختاری یکپارچه میبینیم که در آن اجزاء بیشمار طرح به هم پیوند میخورند تا در یک جمله کلی معنا یابند. مبلمان در خانه ایرانی لکههای منحصر به فرد رنگین نیست. بلکه با تار و پود بنا در هم تنیده است. طاقچه و رف هم زمان با سفت کاری بنا در تن دیوار خود را نشان میدهد.
چنانکه پیش تر گفته شد فرهنگ ژاپنی را می توان در تمامی صور هنر بازیابی و بازشناسی کرد. جوهره اصلی این نوع طراحی نیز تفکری است که به فعالیتهای جاری در فضا بیش از زمینه توجه میکند. در خانه سنتی ژاپنی، فضایی که به پذیرایی از مهمان اختصاص دارد خالی از مبلمان است. کف اتاق مضرب صحیحی است از تاتامی که حجم فرو رفتهای را دورتادور احاطه میکند و دیگر هیچ عنصری به جز وسایل «مراسم چای» که در این حجم کوچک جاسازی شده است، به چشم نمیخورد. فضا خالص است. رنگ دیوارها از همان رنگ اْکر چوب و بافت منحصر به فردش گرفته شده است. رنگهای عاریهای ـ همچون رنگهای روغنی امروز ـ دیده نمیشود. مراسم چای است که به اتاق جهت میدهد و نقطه عطف فضا را مشخص میکند.
9) کالج علم و هنر لیبرال مرکز آموزشی دوهه دیواره های سبک امروزی ترکیب بندی نمونه های گذشته را تداعی می کند.
الفت دیرین ـ تکنولوژی نوین
موفقیت معماران ژاپنی را میتوان در بهرهگیری از فناوری های مدرن در تطبیق با هویت بومی آنها دانست.
علیرغم استفاده از فناوری های جدید در حوزه ساخت و ساز، ویژگیهای زیباییشناختی خلق فضا که برآمده از بافت، رنگ، مصالح، ساماندهی و تناسبات فضایی است، اصالت بومی خود را حفظ کرده و رگههایی از روحیه فضاهای بومی در فضاهای جدید نیز دیده میشود.
در گذشته دیوار اتاقها از چوب و با پوششی از خاک رس و سبوس برنج ساخته میشد که بسیار سبک و تنها جدا کننده فضاها بود. فضاهای داخلی معماری معاصر ژاپن نیز متأثر از همان ترکیب بندی شکل گرفته است.
زمین سیالی است که دیوارهها در آن انعکاس مییابند.
شفاف به نظر آمدن دیوارهها از سنگینی آن در ذهن میکاهد. دیوارهها بیاغراق تنها دو بعد طول و ارتفاع را دارند و ضخامتشان قابل توجه نیست.
در عین ایجاد محرمیت و جدا کردن فضاها از هم، نگاه افراد را همچون جریان آرامی از خود عبور میدهند.
استفاده از مصالح نوین به گونهای که چنین روحی را در کالبد فضا بدهد، تدبیری زیرکانه است که بین ظرف و مظروف خود آن الفت دیرین را ایجاد میکند.
عکس ها به زودی درج خواهند شد . از لینک انتهای مطلب به منبع مراجعه کنید .
10) از راست به چپ : خانم کازوکو آکاماتسو (Kazuko Akamatso ) و آقای کازوهیرو کوجیما (Kazuhiro Kojima) در زمان حضورشان در تهران
پنجره تابلویی از طبیعت
توجه به طبیعت و بعد ماورایی آن و تلفیق ارگانیک بنا با محیط پیرامون گاه تا آنجا پیش میرود که طبیعت تنه اصلی را تشکیل داده و عناصر و مبلمان قرار گرفته در آن شاخههایی روییده از این درخت به شمار میروند. مجموعه در هم تنیده این دو معماری را شکل میدهد که فضای درون و بیرون آن مرزی نمیشناسد. در این صورت عناصر موجود در فضای معماری نه تنها تیغ برنده طبیعت نخواهد بود، بلکه زندگی را در کالبد آن معنا میکند. طبیعت ظرف و مبلمان، مظروف آن خواهد بود.
11) کالج علم و هنر لیبرال- مرکز آموزشی دوهه- دیوارهها در عین ایجاد محرمیت و جدا کردن فضاها از هم نگاه افراد را همچون جریان آرامی از خود عبور میدهند.
12) لغزش نرم و خنک طبیعت در فضای گرم خانه
این ارتباط گاه بالعکس روی میدهد:
درختی که سرنوشتش با کالبد بنا گره خورده است، نور و روشنی را میجوید. در این ره با تن بنا برخورد میکند، جدل میکند، ره آشتی برمیگزیند و با آن پیوند مییابد.
در معماری سنتی ژاپن ضوابط و قراردادها جهت و سطح بازشوها را تعیین نمی کند.
طبیعت راه خود را در طرح معماری می گشاید و ضوابط موجود را به نرمی کنار میزند. پنجرهها بر اساس جهات جغرافیایی و دستهبندیهای نور شمال و جنوب گشوده نمیشوند.
هر پنجره تابلویی از طبیعت است که در سطح زمین میلغزد و به درون میآید. سطوح جانبی ساختمان از هم شکافته میشوند تا راهی به سوی طبیعت بگشایند و نگاه انسان را در آن گردش دهند. زمین است که قدمگاه نگاه میشود؛ نه آسمان.
عملکرد، تناسبات، فرهنگ، فناوریهای ساخت و پیوند با طبیعت گاه آنچنان در هم تنیده میشوند که تفکیک و بررسی جداگانه هر کدام امری محال است. نکته قابل تأمل اینکه مجموعه در هم تنیده این پنج عامل چنان در جوهر اندیشههای این دو طراح رسوخ کرده که اثرات آن را در فضاهای مختلفی که برای مقاصد مختلف و در نقاط گوناگون دنیا شکل گرفته است، به روشنی میبینیم. کندوکاو در اعماق ذهنیات درونی هر طراح، گنجینهای ارزشمند را به دست میدهد که با هویت او و مردمان سرزمینش ـ و در گستره وسیعتر با ویژگیهای نوع بشر ـ هماهنگ و سازگار است و میتواند با صورتی دیگر در دنیای امروز تجلی یابد.
13) کتابخانه عمومی رو باز به طول صد متر در مجاورت رودخانه شینانوکه به مدرسه ابتدایی کیبیکگن خدمات دهی می کند- روستای ناکاساتو- عناصر فضا تیغ برنده طبیعت محسوب نمی شوند.
پانوشت:
[1] دکتری معماری DPLG از دانشگاه UPA تولوز فرانسه، استادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
[2] کارشناس معماری از دانشگاه تهران
(1) Minimalism
(2) Kazuhiro Kojima
(3) Kazuko Akamatsu
(4) Kazuko Akamatsu & Kazuhiro Kojima, JA jurnal, spring 2006, p008
(5) Kazuko Akamatso & Kazuhiro Kojima, JA jurnal, spring 2006, p004
منابع:
نشریه آبادی، شماره 57، زمستان 86
منابع تصویر :
1- JA jurnal, spring 2006-p62
2- In the oriental style- a source book of decoration & design- p36
3- In the oriental style- a source book of decoration & design- p42
4- In the oriental style- a source book of decoration & design- p40
5- JA jurnal, spring 2006-p 105
6- In the oriental style- a source book of decoration & design- p6,7
7- In the oriental style- a source book of decoration & design- p59
8- In the oriental style- a source book of decoration & design- 43
9- JA jurnal, spring 2006- p24,25
11- JA jurnal, spring 2006- p26
12- In the oriental style- a source book of decoration & design- p79
13- JA jurnal, spring 2006- p48
منبع : سایت
========================
گرداوری سایت جامع پیمانکاران
