موزه دفینه تهران 

موزه دفینه یا همان  موزه پول  در حاشیه خیابان میردادماد عمری نیم قرنی دارد و اثری از شاگردان مستقیم و غیرمستقیم فرانک لوید رایت آمریکایی است. 

 

 

 

 

میخ تابلو بانک در چشم‌های دفینه

بنا چشم‌ دارد؛ 10ها چشم؛ چشم‌هایی که در وسط 10‌ها حلقه مستطیلی جای گرفته‌اند. حالا میخ‌های تابلو بانک سینا فرو رفته است در چشم‌های بنا. بنایی که تا هشت سال پیش موزه دفینه بود. موزه‌ای که به دلیل معماری آن شهره خاص و عام بود و حالا دیگر معلوم نیست چه سرنوشتی در انتظارش است.

 

 

گروه میراث فرهنگی – «مگر می‌شود، بهم زد دفینه‌ ها را؟» این سوالی است که معمار موزه دفینه که زمانی سر میرداماد رو به روی اسکان قرار داشت، از مسئولان می‌پرسد. اتفاقات چند سال گذشته اما پاسخ محکمی به این سوال می‌دهد؛ بله می‌شود به هم زد دفینه‌ها را و حتی آن‌ها را تبدیل به بانک کرد. اتفاقی که برای این بنا افتاد. چنانچه امروز  به نظر می‌رسد میخ‌های تابلو این بانک به چشم‌های طراحیشده در نمای این موزه فرو رفته است.

 

 کسانی که حتی یک بار گذرشان به سر میرداماد افتاده، بی‌شک به نمای بتنی بنایی با حلقه دایره‌ای شکل در وسطش (شبیه چشم)، چشمشان خورده است. بنایی بامعماری ارزشمند که زمانی موزه دفینه ایران بود اما حالا سال‌های سال است که تابلو بزرگ بانک سینا به نمای این ساختمان میخ شده‌ و دیگر موزه نیست.

 

موزه‌ای که در سال‌های اول انقلاب شکل گرفت، درست در سال‌هایی که بنیاد مستضعفان و جانبازان برای حفاظت از آثار و اشیای تاریخی و هنری مصادره شده از اماکن مختلف، نیاز به احداث یک موزه بزرگ داشت. در این موزه آثاری همچون سفالینه‌های ایرانی از هزاره پنجم بیش از میلاد، مجموعه‌های چینی و بلور و تندیس‌های گوناگون کنار هم قرار گرفتند.

 

بعدها یعنی در اردیبهشت ماه 1378 بخش جدیدی در سالن اصلی نمایش با موضوع سکه و اسکناس کشورهای مختلف با اطلاع‌رسانی عمومی شامل پرچم، نقشه، اطلاعات پولی و ارزشی و واحد پول آن کشور به این مجموعه اضافه شد. کتابخانهتخصصی، بانک اطلاعات نگارخانه تماشاگه پول، نمایشگاه‌های متفرقه تماشاگه پول، بخش کتابفروشی هم بخش‌های دیگری بودند که کم کم به این مجموعه پیوستند. این مجموعه اما در سال 85 به پارک ارم منتقل شد و بنای موزه در اختیار بانک سینا قرار گرفت و این بانک تابلوی خود را بر سر در آن زد.

 

برای موزه دفینه اشک ریختم

معماران و کارشناسان درباره بنای موزه دفینه می‌گویند که این بنا به دلیل طرح خاص و اجرای بتن یک تکه آن اثری ارزشمند است و باید در فهرست آثار ملی ایران جای بگیرد. هر چند که معمار این بنا را کمتر کسی می‌شناسد، سرانجام پیگیری ها به نتیجه رسید و با «کمال کمونه»، معمار این بنا موفق به صحبت شدیم.

 

این معمار گلایه بسیار داشت: «بارها و بارها برای نجات این بنا به سازمان ها و نهادهای مختلف مراجعه کردم اما همه تلاش‌هایم عقیم ماند یک روز که تمام تیرهایم به سنگ خورده بود به خانه آمدم و ساعت ‌ها اشک ریختم و مرتب این سوال را از خودم می‌کردم.»

 

کمونه که از شاگردان برجسته «فرانک لوید» رایت معمار معروف آمریکایی است این بنا را به سفارش یک مالک خصوصی و به منظور استفاده آن برای سوپر مارکتی بزرگطراحی می‌کند اما هنوز این مرکز افتتاح نشده است که انقلاب و بعد ملک جزو مصادره می‌شود.

 

 

کمال کمونه، معمار برجسته ایرانی و سازنده بنای موزه دفینه

این معمار، جزو معدود معماران برجسته ایران است که مهاجرت را برای ادامه زندگیانتخاب نکرد اما متاسفانه نتوانست که از بنایی که بر پا کرده بود، دفاع کند، خودش می‌گوید: «وقتی دیدم که موزه دفینه تبدیل به بانک شد و روی نمای آن تابلو زدند تمام تلاش خودم را کردم را مانع شوم اما چند سال دویدم همه بی‌حاصل و نتیجه.»

 

او می‌گوید که بارها و بارها به شهرداری مراجعه کردم، به سازمان میراث فرهنگی و هر سازمان و نهاد دیگری که می‌دانستم اما این مکاتبات همه بی‌نتیجه و عقیم ماند. به طوریکه وقتی همه اقداماتم بی‌نتیجه ماند آمدم خانه و گریه کردم و این سوال را کردم که «مگر می‌شود، بهم زد دفینه‌ها را؟»

 

کمونه به تبدیل شدن این بنا به بانک و مخدوش کردن سر در آن با زدن تابلو به شدت اعتراض دارد: «چطور ممکن است بنایی که متعلق به موزه است، بانک شود؟ چطور ممکن است اجازه دهند تا نمای آن که با طراحی خاص و اجرای متفاوت به نتیجه رسیده است، مخدوش شود؟»

 

این معمار می‌گوید که ما یک گروه معماری بودیم، چندین بنای متفاوت را طراحیکردیم. این بنا نیز با بتن اکسپز که اجرای آن نیاز به تخصص دارد اجرا شد. سبک کار ما برگرفته از فرانک لوید رایت آمریکایی است با این وجود امروز این بنا شرایط خوبی ندارد و از هر گونه حمایتی بی‌بهره است.

 

چرا این اتفاق افتاد؟

چرا این اتفاق افتاد؟ « محمدرضا کارگر»، مدیر اداره موزه‌ها می‌گوید که این موزه زیر نظر سازمان میراث فرهنگی نیست و توسط اداره موزه‌های بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی اداره می‌شود و ما اطلاعاتی از تغییراتی که در این بنا داده شده است و روند انتقال آن نداریم.

 

جستجو برای پیدا کردن مسئولان این موزه‌ها ما را رساند به شکوفی، مدیر موزه پول که اکنون در پارک ارم قرار دارد. او در گفت و گو با chn اعلام کرد که بنیاد برنامه‌ای برای احداث مجتمع موزه‌ای بزرگی در پارک ارم دارد. اولین موزه‌ای هم که به اینجا منتقل شد، موزه پول بوده است.

 

در حال حاضر این موزه‌های زمان، پول ایران، کاخ رامسر، اداره خزانه ها و موزه خودر زیر نظر اداره موزه‌های بنیاد مستضعفان فعالیت می‌کند.

 

به گفته شکوفی در حال حاضر این موزه از ساعت 8 صبح تا 4 بعد از ظهر فعالیت می‌کند.

 

شکوفی در پاسخ به این سوال که در حال حاضر کسی نمی‌داند موزه پول ایران که زمانی سر میرداماد علاقمندان زیادی را جلب می‌کرد، کجاست؟ گفت که اگر مشکل رفتن به موزه وجود دارد، دلیلش عملکرد مدیران است. چشم ها را باید شست و جور دیگر باید دید. باید موزه‌ها را به مردم معرفی کنید.

 

او در مورد بنای موزه دفینه سر میرداماد گفت که این بنا همچنان ملک بنیاد است و تنها50 درصد آن به دست بانک سپرده شده و بقیه بخش‌ها همچنان فعالیت‌های خاص خود را دارد.

 

شکوفی در مورد اینکه چرا این موزه‌ها زیر نظر سازمان میراث فرهنگی فعالیت نمی‌کنند، گفت که تنها موزه های بنیاد نیست چند نهاد داریم که دارای موزه هستند؛ حتی بخش خصوصی نیز دارای موزه است. موزه ها را تنها خدمات ارایه می‌دهند. هدف مردم هستند. هر نهادی بهتر اداره کند، می‌تواند دارای موزه هم باشد.

 

با این حال به نظر می‌رسد، بنای موزه دفینه می‌توانست در فهرست میراث فرهنگی ایران به ثبت برسد تا اگر باز قرار است تغییر و تحولاتی در این مجموعه رخ دهد، این بار سر میرداماد تهی از اثری ارزشمند و چشم نواز در میان صدها بنای چشم خراش نشود.

 

تماشاگه پول تهران

 

تماشاگه پول نام موزه‌ای در شهر تهران است.

 

این موزه اولین موزه تخصصی و دائمی سکه و اسکناس در ایران است و در تاریخ هفدهم تیرماه سال ۱۳۷۶ در سالگرد هجرت پیغمبر اسلام توسط اداره موزه‌های بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی افتتاح گردید.

 

این مجموعه که شامل ۱۴۰۰ سکه و ۷۵۰ قطعه اسکناس و تعداد تقریبی ۲۰۰ قطعه اشیاء موزهای غیر از سکه و اسکناس است که در محوطه‌ای با وسعت حدود 700 متر مربع به نمایش گذاشته شده‌است.

 

بخش‌های تشکیل دهنده تماشاگه پول عبارت‌اند از:

 

بخش ماقبل پول

سالن‌های مربوط به تاریخ سکه

سالن‌های مربوط به تاریخ اسکناس

در اردیبهشت ماه ۱۳۷۸ بخش جدیدی در سالن اصلی نمایش با موضوع سکه و اسکناس کشورهای مختلف با اطلاع‌رسانی عمومی شامل پرچم، نقشه، اطلاعات پولی و ارزشی و واحد پول آن کشور دارد. تماشاگه پول علاوه بر سالن‌های نمایش از بخش‌های جنبی دیگر نیز تشکیل شده است که به اختصار عبارت‌اند از: کتابخانهتخصصی، بانک اطلاعات نگارخانه تماشاگه پول، نمایشگاه‌های متفرقه تماشاگه پول، بخش کتابفروشی. این مرکز در بلوار میرداماد ساختمان دفینه قرار داشت ولیکن درسال ۱۳۸۵ به پارک ارم منتقل گردید

 

موزه دفینه

بنیاد مستضعفان و جانبازان در سال 68 به منظور حفاظت از آثار و اشیای تاریخی و هنری مصادره شده از اماکن مختلف، موزه ای به نام موزه دفینه تأسیس کرد. در اینموزه آثار همچون سفالینه های ایرانی از هزاره پنجم بیش از میلاد، مجموعه های چینی و بلور و تندیس های گوناگون به چشم می خورد. خیابان ولیعصر(عج) را که به سمت شمال تا تقاطع میرداماد بروید؛ داخل میرداماد، چند قدم جلوتر، ابتدای پل موزهدفینه قرار گرفته است.

آثار هنری دیکتاتور در موزه دفینه نگهداری می شود/ نقاشی های هیتلر در تهران

 

 

 

غزال صادقی - آیا کسی باور می کند که یک جانی و دیکتاتور بزرگ جهان هنرمند هم باشد؟! آیا امکان دارد هنر در کنار خشونت قرار بگیرد؟ و پرسش مهم تر، آیا «باور کردنی است که نقاشی هایی از او در ایران باشد؟!»

   

    

   

    با تعدادی از نقاش های بنام تماس می گیریم، تقریبا از اینکه «آدولف هیتلر» نقاش هم باشد بی خبرند و از شنیدن خبر اینکه نقاشی هایی از او در ایران نگهداری می شود، شگفت زده شان می کند! در این بین افراد کمی نیز از وجود این نقاشی ها باخبر بودند، اما آنها نیز تایید نمی کردند که این نقاشی ها هنوز هم در ایران نگهداری شوند، یکی از بینندگان خوش شانس این آثار که یک موزه دار ایرانی است می گوید: «من سال ها پیش این نقاشی ها را در تهران دیدم. با این حال الان نمی دانم در چه وضعیتی نگهداری می شوند و کجا هستند».

    پرس وجو از محل نگهداری و احتمال وجود آنها از جامعه نقاشی کشور حتی ما را به این شک می اندازد که اساسا چنین خبری خبر شایعه نبوده است. تا اینکه کسی از وجود این آثار در بنیاد مستضعفان خبر می دهد.

    بعد از چندین تماس با موزه دفینه یکی از موزه های وابسته به بنیاد مستضعفان، آنها وجود این تابلوها را تایید می کنند و از ما می خواهند که در صورت علاقه آنها را ببینیم.

    چرا در بنیاد مستضعفان؟!

    دو نقاشی از نقاشی های آدولف هیتلر در حال حاضر در خزانه شماره2 موزه دفینه نگهداری می شود و نکته جالب این است که با وجود ارزش بسیار بالای این آثار و بودنشان در ایران تنها تعداد بسیار معدودی این شانس را داشته اند که این تابلوها را ببینند، زیرا در تمام این سال ها به گفته «محمدرضا جواهری»، مدیرعامل موسسه فرهنگی موزه های بنیاد فقط دوبار در معرض دید عموم قرار گرفته اند.

    این نقاشی ها از جنس آبرنگ هستند و هیتلر در زیر تمام آنها با حروف بزرگ اول اسم و فامیل خود را امضا کرده است، اما آقای جواهری در ارتباط با چگونگی رسیدن این تابلوها به دست بنیاد می گوید: این تابلوها جزو اموالی بود که بعد از انقلاب از خانواده پهلوی مصادره شد، ولی در ارتباط با چگونگی ورود این تابلوها به ایران روایت های متفاوتی وجود دارد، یکی اینکه این تابلوها هدیه خود آدولف هیتلر به رضاشاه بوده است که توسط «حسن اسفندیاری» وارد کاخ ایران شده است، که البته این احتمال ضعیف به نظر می رسد، زیرا هیتلر بعد از اینکه به صدارت می رسد دستور نابودی آثارش را صادر می کند، اما داستان دوم که به واقعیت نیز نزدیک تر است، این است که شخصی آنها را خودش از بلژیک خریداری می کند و به کاخ می آورد.

    به طوری که چند سال پیش نیز همین فرد در رادیو فرانسه ادعا کرد که این تابلوها را من خریداری کرده ام.

    حتی در لوور و آرمیتاژ؟...

    این کارشناس در ارتباط با اینکه چرا این آثار در موزه و در دید عموم قرار نمی گیرند، توضیح داده دلایل فراوانی برای اینکه بعضی از آثار با ارزش در دید عمومی قرار نمی گیرند وجود دارد، از جمله اینکه آنها می توان به فقدان فضای کافی و مفید در اختیار موزه، کار کرد و کاربرد موزه و شرایط امنیتی اشاره کرد در ارتباط با نقاشی های هیتلر باید بگویم، شاید اگر در این موزه بخشی متعلق به نقاشی وجود داشت از این تابلوها هم استفاده می شد، اما چون این تابلوها با موضوعیت و مجموعه چیزهای در معرض دید متفاوت هستند، فعلادر بخش دید عمومی قرار نمی گیرند، همچنین شاید یادآوری این نکته جالب باشد که بدانید محل اصلی نگهداری اشیای با ارزش در خزانه است نه در سالن نمایش، زیرا اعتقاد بر این است که باید این اشیا را برای نسل آینده حفظ و نگهداری کرد به طوری که حتی در موزه های معروفی مانند لوور و آرمیتاژ نیز تمامی اشیای موزه در دید عموم قرار نمی گیرند و خیلی از اشیای باارزش در خزانه هستند، از سوی دیگر اشیایی که در خزانه موزه نگهداری می شوند به اصطلاح در حال استراحت به سر می برند چون ممکن است عناصری مانند نور، آب و هوا و ... به آنها صدمه وارد کند.

    وی مثال می زند: در شیان چین مجسمه های سفالی که از زمین کشف و بیرون کشیده شده بود، در معرض دید عموم قرار گرفت اما بعد از مدتی که به نور عکس العمل نشان داد دوباره به زیرزمین برگردانده شد، چون اولین و مهم ترین وظایف درموزه داری شامل نگهداری از اشیا می شود و در درجه آخر نمایش آنها، اما در ارتباط با نقاشی های هیتلر در تهران باید بگویم که ابتدا شئون سیاسی و اجتماعی و شرایط امنیتی ویژه ای که این نقاشی ها می طلبند باید فراهم شود تا آنها در معرض دید عموم قرار گیرند، چون در نهایت ممکن است صدمه ای به آنها وارد شود.

    وی گفت: ما در بخش دیگری از خزانه موزه که صرفا متعلق به نقاشی ها است نقاشی های با ارزش دیگری از نقاشانی چون پیکاسو، فرشچیان و ... نیز داریم، و در صدد هستیم تا با تشکیل یک مجموعه نقاشی آنها را در معرض دید عموم قرار دهیم که اگر این اتفاق افتاد شامل حال نقاشی های هیتلر نیز می شوند.

    ای کاش فروخته نمی شد

    یکی از مسائل مهمی که همیشه در حواشی آثار هنری صادر شده شنیده می شود فروخته شدن آنان است. به طوری که ارتباط با همین نقاشی ها هم خیلی ها مدعی بودند که در طی این سال ها از کشور خارج شده اند.

    مدیرعامل موزه های بنیاد در ارتباط با وجود این شایعات می گوید: همیشه این شایعات در اطراف این نهاد وجود داشته است، شاید هم دلیل وجود این شایعات بهسال های اولیه بعد از انقلاب بازگردد که بسیاری از کارشناسان اطلاع درستی از ارزش واقعی بعضی از اشیای موجود در این مجموعه را نداشتند به عنوان مثال اگر یک نسخه از نقشه قدیمی ایران را به یک کارشناس نقاشی نشان دهیم شاید آن را فاقد ارزش بالای هنری معرفی کند، اما اگر همین نقشه را یک کارشناس آشنا به مسائل جغرافیایی تاریخی بررسی کند، آن را جزو باارزش ترین سندهای تاریخی بداند که حتی در مورد ابهامی که بر سر اسم خلیج فارس به وجود آمده بود بسیاری از همین سندها و نقشه های قدیمی تاریخی در اثبات این ادعا به ایران کمک کرد.

    جواهری اضافه می کند: در مواردی تشخیص بر این بود که بعضی از این اشیای فاقد ارزش بالای هنری هستند و می توان آنها را فروخت که البته تمام آنها را هم کارشناسان سازمان میراث فرهنگی تایید کردند که فروخته شود.

    اما در همان زمان هم حتی یکی از این اشیا از طرف ما به طور مستقیم به خارج از کشور فروخته نشد، بلکه تمام مواردی که در معرض فروش قرار می گرفت برای افراد در داخل کشور بود و اگر هم چیزی در این سال ها به بیرون از کشور رفت به صورت مستقیم و از طرف این سازمان نبود، اما در نهایت فقط می توان گفت: ای کاش هرگز حتی یکی از این اشیا فروخته نمی شد و به طور قطع می گویم که از سال 1370 به بعد این خرید و فروش به طور کامل قطع شد و بعد از آن تاریخ، کوچک ترین چیزی از این نهاد بیرون نرفته است که حتی در مواردی اشیایی که دارای ارزش بالایی هستند و در دست کلکسیونرهای ایرانی هستند با توافق طرفین برای کامل تر شدن

    مجموعه از طرف سازمان خریداری می شود.

    وی همچنین توضیح داد: در حال حاضر ما چیزی بیش از یک میلیون از اشیای باارزش را در این مجموعه داریم که قصد داریم با تکمیل تر کردن آن مجتمع موزه ای را در یکسال و نیم آینده در محل پارک ارم ایجاد کنیم که با پایان این پروژه برای اولین بار در ایران می توانیم ادعا کنیم که یک مجتمع موزه ای تفکیک شده با مجموعه های متفاوت و سازمان یافته داریم.

    ملحفه سفید روی نقاشی ها

    یکی از اساسی ترین و مهم ترین مسائل در ارتباط با نگهداری از یک شی باارزش چگونگی نگهداری از آن و ایجاد شرایط استاندارد برای نگهداری از آنها است، نقاشی های هیتلر ممکن است که از لحاظ هنری یکی از برجسته ترین آثار جهان نباشد، اما به لحاظ تاریخی بسیار باارزش است و نکته قابل تامل این است که آیا در موسسه بنیاد تمامی شرایط استاندارد و یا حداقل استانداردهای لازم برای نگهداری از این نقاشی ها و دیگر لوازم صورت می گرفت یا نه؟

    به داخل فضای خزانه شماره 2 بنیاد می روم، تمام اشیای این خزانه متعلق به خانواده پهلوی بودند برادر، خواهران، وزرا و ... مجسمه ها، فرش ها، اسلحه، شمشیر و ... حتی در آنجا آرشیوی از لباس های زربافت هم بود و در گوشه ای دیگر قفسه هایی وجود داشت که در طبقات آن سفال هایی مربوط به هزاران سال پیش را می توانستی ببینی تلفیق ناهمگونی از هنر قدیم و جدید.

    سرانجام در گوشه ای از این انبوه اشیای با ارزش، نقاشی های هیتلر نمایان می شود که زیر ملحفه ای سفید آرام گرفته اند. موضوع هر دو نقاشی هیتلر منظره ای از فضاها و ساختمان های شهری است و بیشتر شبیه طراح های معماری است، اما نکته قابل تامل و عجیب کنار هم بودن این اشیا بود، لباس ها در کنار کوزه ها و اشیای باستانی و اشیاء قدیمی در کنار مجسمه ها عاج فیل و برنز و نقره؟!

    محمدرضا جواهری درباره شرایط نگهداری این آثار می گوید: در حال حاضر نمی توانیم ادعا کنیم که بهترین شرایط نگهداری از اشیای را در بنیاد داریم، زیرا متاسفانه هنوز در ایران یک تعریف ملی از موزه نداریم، اما سعی کرده ایم که حداقل شرایطاستاندارد را با کمبود تمام امکانات برای اشیای موزه فراهم کنیم و این حداقل ها شامل نور، درجه حرارت و میزان رطوبت است، اما در سال های اخیر تمام سعی ما بر این بوده که استانداردها را بیشتر کنیم از جمله اینکه قرار است یک تفکیک کلی در مورد اشیای مختلف موزه صورت بگیرد به طوری که خزانه مشخصی برای چوب و فلز نسخه های تاریخی، اشیای زینتی و ... در نظر بگیریم، شبیه به کاری که در حال حاضر برای نقاشی ها و خودروها انجام می دهیم.

    جواهری همچنین اضافه کرد: از سال گذشته به دستور مستقیم رییس بنیاد مستضعفان قرار شد تا تمام اشیای موجود در موزه بیمه شوند که این کار برای اولین بار است که در ایران انجام می شود، حتی هنوز این کار در خیلی از جاهای دنیا نیز عرف نیست اما قرار است تمام اشیا بعد از قیمت گذاری که در ارتباط با آنها صورت می گیرد در قبال نگهداری و بعد از قیمت گذاری صحیح که از طریق اینترنت و ارتباط با موزههای خارج از کشور و کارشناسان داخلی و خارجی صورت می گیرد، بیمه شوند.

    آثار هنری هیتلر

    اما در حال حاضر در دنیا از 1000 تابلوی آبرنگ هیتلر چیزی در حدود 300نقاشی به جا مانده است که بیشتر این نقاشی ها در کشور بلژیک و اروپا هستند و 4عدد آن نیز در آمریکا نگهداری می شود. نکته جالب این است که به خاطر خاطرات تلخی که مردم جهان از این نقاش دارند بسیاری از نقاشی های وی در معرض دید عموم قرار نمی گیرد، اما بالاخره در سال گذشته 21تابلو از نقاشی های آبرنگ از این مرد جنجال برانگیز تاریخ در حراجی که به حراج «جفری» معروف است با قیمت 118میلیون پوند به فروش رفت.

    گویا این نقاشی ها توسط یک خانم سالمند بلژیکی در چمدانی قدیمی در انبار زیر شیروانی خانه ای قدیمی در بلژیک کشف شده است. این مکان درست در نزدیکی محل اقامت هیتلر در زمان جنگ اول جهانی بوده است.

    این نقاشی ها منظره هایی از بلژیک و فرانسه را به تصویر کشیده است، نکته جالب این است که بر اساس نظرات کارشناسی مختلف در اصل بودن بعضی تابلوهای فروخته شده در این حراجی شک و تردید وجود دارد، اما تمامی مدارک موجود در ایران که بر اساس نظرات دقیق کارشناسی ارائه شده بر اصل بودن این نقاشی ها در داخل ایران گواهی می دهد. از این رو هنوز مسوولان موزه دفینه نتوانسته اند روی این تابلوهای با ارزش قیمت گذاری کنند.

    

 روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 1452 به تاریخ 16/11/86، صفحه 32 (نگاه سوم )

گرداوری گروه فن و هنر ایران زمین

 

 

 

دیوار

 

دیوارسازه‌ای است برای نگهداری بخش و یا یک بخش از بخش دیگر در یک بنا

گونه‌های دیوار

دیوار گلی یا دای که از گل مخصوصی بنام گل دای ساخته می‌شود.

گل دای به گلی گفته می‌شود که مقدار آب آن کمتر از سایر گل‌ها است و خاک آن فاقد شن‌های ریز است. برای ساخت دای ابتدا ردیفی از گل دای به ارتفاع حداقل چهل سانتیمتر ساخته می‌شود.

پس از خشک شدن این ردیف ردیفی دیگر روی آن قرار داده می‌شود تا در نهایت دیوار تکمیل شود. به هر کدام از این ردیف‌ها یک چینه گفته می‌شود .

برای استقامت دای، ضخامت چینه‌های پایین بیشتر از چینه‌های بالا است، که در نتیجه سطح مقطع دای برخلاف دیوار خشتی که مستطیل است به شکل ذوزنقه است.

 

دیگر گونه‌های دیوار :

 

بسیار متنوع بوده و مهم‌ترین انواع آن را به نحو زیر می‌توان خلاصه کرد:

 

دیوارهای گلی

دیواره‌های بتنی

دیوار خاکی متراکم شده

دیوار دیافراگمی

دیوار با شمع‌های صفحه‌ای

دیوار پیش ساخته (دیوار سه بعدی)

دیوارآجری

 

تقسیم‌بندی دیوارها

 

دیوارها را می‌توان به انواع داخلی و خارجی تقسیم کرد. از طرف دیگر دیوارها بر حسب تحمل فشار به چهار نوع تقسیم می‌شوند:

 

دیوارهای خارجی حامل یا تحمل کننده بار

دیوارهای خارجی غیر حامل

دیوارهای داخلی حامل

دیوارهای داخلی غیر حامل

 

 

 

در اثر عبور راه آهن از مناطق کوهستانی و مجاورت با رودخانه ها بمنظور حفظ و تحکیم خاکریز و بستر خط از دیوارهای مختلف استفاده می‌گردد. این دیوارها بیشتر بصورت وزنی بوده و برحسب محل بصورت بتنی یا سنگی احداث می‌گردد که در بیشتر مناطق راه آهن بصورت سنگی است.

 

محتویات

 

۱ دیوار بالی

۲ دیوار برگشتی

۳ دیوار ربع مخروطی

۴ دیوار هدایت آب

۵ دیوار ضامن

۶ دیوار حایل

۷ دیوار پوششی

۸ دیوار ساحلی

۹ دیوار گابیون

۱۰ دیوار رسوبگیر

۱۱ نکاتی در مورد نحوهٔ کار

دیوارهای حفاظتی

دیوار بالی

 

دیواری است که بصورت جاده نسبت به پایه‌ها در طرفین پل ساخته می‌شود ودر مواردی که آب مسیر خود را بدون کمک دیوار می‌تواند طی کند، جلوی ریزش خاکریز را می‌گیرد.

دیوار برگشتی

 

دبواری است که بطور موازی با محور خط وعمود برپایه‌ها ساخته می‌شود که بر روی پلهای کوچک با خاکریز بلند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دیوار ربع مخروطی

 

این دیوار در مواقعی که ارتفاع پایه‌ها زیاد باشد از شسته شدن خاکریز طرفین پایه جلوگیری می‌نماید.

دیوار هدایت آب

 

این دیوار از فاصله دور سیلابها را جمع کرده و بهدهانه پل هدایت می‌نماید. در مواقعی بکرا می‌رود که حوزه آبریز تقریباً سطح نو در بارنگی‌های شدید ممکن است سیلاب بطرف خاکریز حرکت و به آن آسیب برساند.

دیوار ضامن

 

برای جلوگیری از رانش خاکریز در پای خاکریزها احداث می‌شود و چنانچه شیب طبیعی زمین خیلی زیاد باشد از دیوار ضامن از خشکه چینی پشت استفاده می‌شود.

دیوار حایل

 

این دیوارها در جلوی ترانشه‌ها احداث می‌گردد. و چون زمین پشت دیوار دست نخورده و طبیعی است و چسبندگی لازم را دارد ابعاد این دیوار از دیوار ضامن کوچکتر است.

دیوار پوششی

 

برای پوشش ترانشه‌هایی که جنس سخت دارند بکار می‌رود فشار وارده به دیوار پوششی خیلی ناچیز است.

دیوار ساحلی

 

این دیوارها در ساحل رودخانه جهت هدایت آب به دهانه پل و جلوگیری از پخش شدن آب در مواقع طغیان رودخانه معمولادر خط الزامی ساحل ایجاد می‌شود.

دیوار گابیون

 

عبارت است از خشکه چینی منظم در داخل توریهای فلزی مکعب مستطیلی که به منظور جلوگیری از حرکت خاک و شسته شدن پاشنه خاکریزها و غیره بکار می‌رود.

دیوار رسوبگیر

 

دیواری است که بصورت مشبک و وزنی در مسیل بالاست پلها به منظور جلوگیری از حرکت رسوبات درشت به سمت پل احداث می‌شود رسوبات انباشته در حوضچه پشت این دیوارها جمع آوری و بر حسب حجم حوضچه و مقدار رسوبات حمل شده توسط سیلاب بایستی با برنامه‌های پیش بینی شده تخلیه گردد.

نکاتی در مورد نحوهٔ کار

 

چنانچه لازم باشد در امتداد دیواری با ارتفاع زیاد که در حال ساختن آن هستیم بعداً دیوار دیگری ساخته شود باید لاریز انجام دهیم.

هرگاه ابتدا و انتهای یک دیوار در طول دیوار دیگری بهم متصل شود، به آن دیوار در تلاقی گفته می‌شود.

نام دیوارهای جداکننده و تقسیم پارتیشن نام دارد.

سیمان نوع اول برای دیوارها و فونداسیونهای معمولی استفاده می‌گردد.

حداقل درجه حرارت برای بتن ریزی ۱۰ درجه می‌باشد.

در بتون ریزی دیوارها و سقفها، صفحات قالبی فلزی مناسب ترند.

لاریز یعنی ادامه بعدی دیوار بصورت پله پله اتمام پذیرد.

وجود بند برشی در پیوند مقاومت دیوار را ضعیف می‌کند.

پارتیشن می‌تواند از جنس چوب، پلاستیک و فایبرگلاس باشد.

ملات در دیوار چینی ساختمان حکم چسب را دارد.

معمولاً برای کرم بندی دیوارهای داخلی ساختمان(اتاقها) از ملات گچ و خاک استفاده می‌شود.

وجود نمک در ملات کاه گل موجب می‌شود که در آن گیاه سبز نشود.

بتون مسلح یعنی بتن با فولاد.

دیوار اطراف محل آسانسور معمولاً ازمصالح بتون آرمه می‌سازند.

 

معنی و اشعاری با کلمه دیوار

لغتنامه دهخدا

دیوار دیوار. [ دی ] (اِ) (از: دیو + آر، علامت نسبت ). (بهار عجم ). جدار و بنائی که در اطراف خانه میگذارند و بدان وی را محصور می کنند. هرچی...

بی دیوار بی دیوار. [ دی ](ص مرکب ) (از: بی + دیوار) که دیوار ندارد : بچشم سر یکی بنگر سحرگاه بر این دولاب بی دیوار و بی لاد.ناصرخسرو.رجوع به...

هم دیوار هم دیوار. [ هََ دی ] (ص مرکب ) همسایه . (آنندراج ).

سنگ دیوار سنگ دیوار. [ س َ ] (اِخ ) دهی است از دهستان لاین بخش کلات شهرستان دره گز. دارای 124 تن سکنه . آب آن از قنات . محصول آنجا غلات و...

شاه دیوار شاه دیوار. [ دی ] (اِ مرکب ) دیوار بلند و ستبر قصری یا قلعه و غیره . (یادداشت مؤلف ) : چنانکه به هفت سال بیرون قصبه کشت نکردند....

دیوار کوب این واژه به تازگی اضافه شده است و هنوز هیچ کسی برای آن معنی ننوشته است. برای اینکه برای این واژه معنی بنویسید اینجا کلیک کنید.

دیوار قان این واژه به تازگی اضافه شده است و هنوز هیچ کسی برای آن معنی ننوشته است. برای اینکه برای این واژه معنی بنویسید اینجا کلیک کنید.

چینه دیوار این واژه به تازگی اضافه شده است و هنوز هیچ کسی برای آن معنی ننوشته است. برای اینکه برای این واژه معنی بنویسید اینجا کلیک کنید.

زمین دیوار زمین دیوار. [ زَ ] (اِ مرکب ) نام ورزشی است که استاده شده دستها بر دیوار بند کرده زور بر دیوار زده به شنو رونده یعنی «دند» می کنن...

دیوار هالک دیوار هالک . [ دی ل َ ] (اِ مرکب ) دیوار مالک ؟ وصعة (مرغی است ). (زمخشری ). دال بزه . (یادداشت مؤلف ). مرغی شبیه گنجشک و خردتر از آن...

چینه دیوار چیزی که برروی دیوار می گذارند تاکسی نتواند ازروی آن عبور کند مثل خارهایی که دربیابان می روید

چینه دیوار خاربرسر دیوار نهادن تا کسی نتواند ازآن بگذرد

دیوار کوتاه دیوار کوتاه . [ دی ] (ترکیب وصفی ، ص مرکب ) کنایه از مفلس و تهیدست . (از آنندراج ). || فقر و تنگدستی . (ناظم الاطباء).

روی در دیوار روی در دیوار. [ دَ دی ] (اِ مرکب ) غیبت و رحلت . (ناظم الاطباء) (از استنگاس ).

شاخ بر دیوار شاخ بر دیوار. [ ب َ دی ] (ص مرکب ) کنایه از مردمان پیش خود برپا و زعمی و گردنکش باشد. (برهان قاطع). شاخ به دیوار. (آنندراج ) : فر...

روی به دیوار روی به دیوار. [ ب ِ دی ] (ص مرکب ) مشوش و پریشان و حیران . (ناظم الاطباء).- غریب روی به دیوار ؛ غریب پریشان و مشوش .

خاک دیوار خوردن خاک دیوار خوردن . [ ک ِ دی خوَرْ / خُرْ دَ ] (مص مرکب ) کنایه از قناعت کردن . (آنندراج ).

خاک دیوار لیسیدن خاک دیوار لیسیدن . [ ک ِ دی دَ ] (مص مرکب ) کنایه از قناعت کردن . (آنندراج ).

خط بر دیوار کشیدن خط بر دیوار کشیدن . [ خ َ ب َ ک َ / ک ِ دَ ] (مص مرکب ) حفظ اعداد کردن . (آنندراج ) : می کشم در حساب وعده ٔ اوخط ز مژگان همیشه بر دیوار...

به در و دیوار زدن این واژه به تازگی اضافه شده است و هنوز هیچ کسی برای آن معنی ننوشته است. برای اینکه برای این واژه معنی بنویسید اینجا کلیک کنید.

خار بر دیوار نهادن خار بر دیوار نهادن . [ب َ ن ِ / ن َ دَ ] (مص مرکب ) بر روی دیوار خار قرار دادن و به عربی آن را تشویک می گویند. (منتهی الارب ).

خار بر سر دیوار نهادن خار بر سر دیوار نهادن . [ ب َ س َ رِ ن ِ / ن َ دَ ] (مص مرکب ) خار بر سر دیوار گذاشتن تا کسی بر آن آمدن نتواند. خزالحائط بالشوک

 

=============================================

 

اشعار درو دیواری

 

دیوار. [ دی ] (اِ) (از: دیو + آر، علامت نسبت ). (بهار عجم ). جدار و بنائی که در اطراف خانه میگذارند و بدان وی را محصور می کنند. هرچیزی که فضای را محصور کند خواه از مصالح بنائی باشد و یا جز آن . (ناظم الاطباء). دیفال . دیوال . لاد. (یادداشت مؤلف ). کت . (بلهجه ٔ طبری ). ترجمه ٔ جدار و دیوال تبدیل آن است زیرا که را و لام بهمدیگر بدل میشوند نیز با فا تبدیل می یابد لهذا فارسیان گاهی دیوار را دیفال نیز گویند. (از انجمن آرا) (آنندراج ). تَرا :

نه پا دیر باید ترا نه ستون

نه دیوار خشت و نه آهن درا.

 

رودکی .

 

 

دیوار و دریواس فرو گشت و برآمد

بیم است که یکباره فرود آید دیوار.

 

رودکی .

 

 

دیوار کهن گشته نبردارد پادیر

یک روز همه پست شود رنجش بگذار.

 

رودکی .

 

 

تا نکردی خاک را با آب تر

چون نهی فلغند بر دیوار بر.

 

طیان .

 

 

بدینگونه سی و دو فرسنگ تنگ

ازینروی و آنروی دیوار سنگ .

 

فردوسی .

 

 

ز هر کشوری دانشی شد گروه

دو دیوار کرد از دو پهلوی کوه .

 

فردوسی .

 

 

ز مژگان فروریخت خون مادرش

فراوان بدیوار برزد سرش .

 

فردوسی .

 

 

چه گفت آن سخنگوی پاسخ نیوش

که دیوار دارد بگفتار گوش .

 

فردوسی .

 

 

یکی را سد یأجوج است دیوار ۞

یکی را روضه ٔ خلد است بالان .

 

عنصری .

 

 

بپای پست کند برکشیده گردن شیر

بدست رخنه کند لاد آهنین دیوار.

 

عنصری .

 

 

در و دیوارهای آن خانه نیکو نگاه کنید. (تاریخ بیهقی ).

که جوید به نیکی ز بدخواه راه

بدیوار ویران که گیرد پناه .

 

اسدی .

 

 

ز پولاد ده میل دیوار بود

بدوبر ز خشت و سنان خار بود.

 

اسدی .

 

 

گرچه اندک بیگمان حکمت بود صنع حکیم

لیکن آن بیندش کو را پیش دل دیوار نیست .

 

ناصرخسرو.

 

 

ای شب تار تازیان بچپ و راست

بر زنی آخر سر عزیز بدیوار.

 

ناصرخسرو.

 

 

دیوار بلند است تانبیند

کانجاش چه ماند از برون خانه .

 

ناصرخسرو.

 

 

بخلوت نیزش از دیوار می پوش

که باشد در پس دیوارها گوش .

 

نظامی .

 

 

لب بگشا گرچه در او نوشهاست

کز پس دیوار بسی گوشهاست .

 

نظامی .

 

 

مکن پیش دیوار غیبت بسی

بود کز پسش گوش دارد کسی .

 

سعدی .

 

 

مردباید که گیرد اندر گوش

ور نبشته ست پند بر دیوار.

 

سعدی .

 

 

چهار گوشه ٔ دیوار خود بخاطر جمع

که کس نگوید از اینجا بخیز و آنجا رو.

 

ابن یمین .

 

 

خوانده در گوش او در و دیوار

لیس فی الدار غیره دیار.

 

شیخ بهائی .

 

 

- امثال :

از دیوار شکسته و زن سلیطه بایدپرهیز کرد .

الهی دیوار هیچکس کوتاه نباشد .

در بتو می گویم دیوار تو بشنو .

دیوار حاشا بلند است .

دیوار موش دارد موش گوش دارد، پس دیوار گوش دارد.

دیواری از دیوار ما کوتاهتر ندید .

کم بود جن و پری ، یکی هم از دیوار پرید .

مثل دیوار ؛ که هیچ اظهار تأثر نکند. که هیچ سخن نگوید.

- بینی بدیوار آمدن ؛ بحرمان و یأس سخت دچار گشتن . (یادداشت مؤلف ) :

بتاریکی اندر گزاف از پی او

مدو کت بر آید بدیوار بینی .

 

ناصرخسرو.

 

 

- پای دیوار ؛ بیخ دیوار. بنیاد دیوار. بن دیوار :

در اوراق سعدی چنین پند نیست

که چون پای دیوار کندی مایست .

 

سعدی .

 

 

- چاردیوار ؛ کنایه از خانه و منزل :

دو لختی در چاردیوار بست .

 

نظامی .

 

 

بگفت از پس چاردیوار خویش

همه عمر ننهاده ام پای پیش .

 

سعدی .

 

 

و رجوع به چهاردیوار شود.

- چهاردیوار ؛ محوطه . زمین محصور از چهار جهت . کنایه از خانه و منزل : و یک روز بنزدیک آن چهاردیوار برگذشت . (ترجمه ٔ طبری بلعمی ).

- دیوار اندودن ؛ پوشاندن دیواررا بوسیله ٔ مالیدن ماده ای بر روی آن چنانکه مالیدن کاهگل و یا قیر بدیوار. (یادداشت مؤلف ).

- دیوار بدیوار ؛ بی فاصله . متصل بهم با فاصله ٔ دیواری . رجوع به ترکیب همسایه ٔ دیوار بدیوار شود.

- دیوار بستن ، دیوار کشیدن ، دیوار برآوردن ؛ ایجاد سد و مانع کردن :

ریزم ز عشقت آبرو تا خاک راهت گل شود

در پیش چشم دشمنان دیوار بندم عاقبت .

 

ناصرخسرو.

 

 

- دیوار بلند ؛ دولت و توانگری . (ناظم الاطباء). منعم و مالدار. (از آنندراج ). کنایه از دولتمند. (غیاث ).

- دیوار بینی ؛حجاب ما بین دو سوراخ بینی . (ناظم الاطباء). اخرم ؛ کسی که دیوار بینی اش بریده باشند. (ناظم الاطباء). و رجوع به بینی شود.

- دیوار خانه روزن شدن ؛ کنایه از خراب شدن خانه . (برهان ) (ناظم الاطباء).

- دیوار صوت (در فرانسه سوپرسونیک ، برتر از صوتی یا ابر صوتی )، وصف سرعتهای برتر از سرعت صوت یا حرکت (خاصه پرواز) با چنین سرعتها ۞ . سرعتهای کمتر از سرعت صوت را سوسونیک یا زیرصوتی و سرعتهای مساوی حرکت صوت را (سونیک = صوتی ) میخوانند و حرکات سوپرسونیک با سرعتهای بسیار زیاد را هیپرسونیک گویند. (دائرة المعارف فارسی ).

- دیوار کسی را کوتاه ساختن ؛ عاجز و زبون گردانیدن . (آنندراج ). ضعیف ساختن و ناتوان کردن . (ناظم الاطباء).

- دیوار کسی را کوتاه دیدن ؛ کنایه است از او را عاجز و زبون دیدن . (غیاث ) (آنندراج ) :

غمت صد رخنه بر جان کرد ما را

مگر دیوار ما کوتاهتر دید.

 

امیر شاهی .

 

 

- دیوار گلین ؛ دیواری که از گل ساخته باشند. (ناظم الاطباء). چینه .

- || سد و بندورغ . (ناظم الاطباء).

- دیوار ندبه ؛دیوار سنگی عظیمی به ارتفاع پانزده متر در بیت المقدس نزدیک مسجد عمر، حوالی معبد قدیم سلیمان . یهودیان هر روز جمعه در جلو آن گرد می آمدند و بر ویرانی بیت المقدس ندبه میکردند و این رسم از قرن اول میلادی سابقه داشته است . (دائرة المعارف فارسی ).

- رو به دیوار کردن ؛ مقابل دیوار ایستادن .

- || به مانعی روی آوردن :

از روی دوست تا نکنی رو به آفتاب

کز آفتاب روی بدیوار مکنی .

 

سعدی .

 

 

- همسایه ٔ دیوار بدیوار ؛ همسایه که خانه ٔ او بخانه تو پیوسته است . جارالجنب . جار بیت بیت . (یادداشت مؤلف ). رجوع به همسایه و ترکیبات آن شود.

|| سور و حصار : پیروزبن یزدجرد نرم ... دیوارشهرستان اصفهان کرده است . (فارسنامه ٔ ابن البلخی چ اروپا ص 83). دیواری بگرد این همه درکشید. (حدود العالم ).

- دیوار بزرگ چین ؛دیوار دفاعی مستحکم معروفی به ارتفاع شش تا پانزده متر و به ضخامت 4/5 تا 7/5 متر که بطول حدود دو هزارکیلومتر بین مغولستان و چین بمعنی اخص ممتد است و در فواصل معین برجها دارد. در قرن سوم قبل از میلاد درعهد امپراطور هوانگ تی ، از سلسله ٔ چین بتوسط سیصد هزار تن (اغلب از مجرمین ) ساخته شد و در 204 ق .م . پس از (18 سال ) به اتمام رسید. طول آن با تمام انشعابات و پیچ و خمها سه هزار و دویست کیلومتر است صورت کنونی آن از دوره ٔ سلسله ٔ مینگ است . دیوار چین چهار دروازه ٔ عمده داشت ؛ شانهایکوان ، نانکو، ین من و کیایوکوان . امروز از دیوار چین فقط بعنوان مرز جغرافیایی استفاده میشود. (از دائرة المعارف فارسی ). و رجوع به تاریخ ایران باستان ج 3 ص 2256، 2255 شود.

- دیوار حصار ؛ باروی قلعه . (ناظم الاطباء).

|| مؤلف در یادداشتی شاهدزیر را که از نوروزنامه برای کلمه ٔ دیوار نقل نموده اند در ذیل همان یادداشت به کلمه «سرکل مورال » ارجاع داده اند که اینک پس از ذکر شاهد از نوروزنامه تعریفی را که لاروس در ذیل «سرکل مورال » آورده است نقل میکنیم :

هر آلتی که رصد را بکار آید بساختند از دیوار و ذات الحلق و مانند آن . (نوروزنامه ص 70). ابزاری است که مورد استفاده ٔ منجمان و ستاره شناسان قرار گیرد، یک دایره ٔ بزرگ دیواری که مساحت آن با دقت تقسیم شده است و این دستگاه یا ابزار در موازات دیواری قرار گرفته که میتواند بدور یک محور عمودی گردش کند. || درختی از طایفه ٔ صنوبر که همیشه سبز است و سرو کوهی نیز گویند و بتازی عرعر نامند. (ناظم الاطباء). || کنایه از هرچیزی است که اسباب جدایی قوم مقرب خدا گردد. (از قاموس کتاب مقدس ).

 

 

 

منابع :

بخش اول دیوار در معماری و ساخت ساختمان از : سایت ویکی

ویکی پدیا

منابع بخش دوم لغتنامه دهخدا

منابع و سایت های فربد حیدری

سایت طراحی استخر

سایت معماری و هنر ایران زمین ( سوناسازان )

سایت هنر و دکور سنتی ایران زمین

ملات و انواع ملات ها در معماری و ساختمان سازی ایران

 

ماده خمیری شکلی است که مصالح بنایی را به یکدیگر می‌چسباند و آنها را به دیوار و سایر اجزای ساختمان بدل می‌سازد.

ملات ها چه مزایایی دارند

 

1 - قطعات را به یکدیگر می‌چسبانند و فضای ما بین آن ها را پر می‌نمایند.

2 - با یک پارچگی که ایجاد می‌نمایند باعث توزیع تقریباً یک نواخت نیرو می‌شوند.

3 - اختلاف اندازه در اجزا را جبران می‌نمایند.

4 - موجب می‌شوند قطعات فلزی و مسلح کننده ها با دیوار، به صورت کامل و یک پارچه عمل کنند.

5 - به کمک ایجاد خطوط سایه روشن و یا تاثیر رنگ موجب پدید آمدن ماهیتی زیبا می‌شوند.

 

 

مجموعه‌ای از یک یا چند ماده چسبنده (سیمان، آهک، گچ و...) ماده پر کننده (ماسه شسته و دانه بندی شده) ماده روان‌کننده (آب) هستند و به میزان کافی به منظور ایجاد حالت خمیری و مخلوط کارایی دارند.

این مصالح باید به دقت اندازه‌گیری و مخلوط شوند تا تعادل مطلوبی به برای بر آوردن خصوصیاتاساسی آن بدهند.

مواد خمیری و چسبنده‌ای است که جهت اتصال رجها به یکدیگر و برای به وجود آوردن جسم واحدی از اسکلت و استخوان‌بندی ساختمان به کار می‌رود. وجود این ماده باعث می‌گردد که ساختمان به صورت یکپارچه در آید. از این ماده جهت کارهای گوناگون ساختمانی استفاده می‌شود. که انواع مختلفی دارد.

 

محتویات

 

۲ خواص

۳ انتخاب نوع

۴ ترک در سطح

۵ نحوه تهیه

۶ انواع

۷ انواع کاربرد

۸ خواص حالت خمیری ملات

۹ ملات گل آهک

۱۰ ملات ماسه آهک

۱۱ ملات پی دارو

۱۲ ملات ماسه سیمان

۱۳ ماسه سیمان آهک

۱۴ ملات گچ و گچ و خاک

۱۵ مورد استفاده در معماری ایرانی

۱۵.۱ هوازی

۱۵.۲ ملاتهای آبی

۱۶ منابع

 

دسته بندی

 

۱- هوازی : ترکیبات فعل و انفعالات آنها در هوای خشک انجام شده و مقاوم می‌گردند. چنانچه هوازی در مجاورت رطوبت قرار گیرد ابتدا در آنها دگرگونی به وجود آمده و چنانچه اندود باشند طبله کرده و اگر در بین رجها به کار رفته باشد، اسکلت دچار نقایصی فنی شده و بالاخره ماهیت خود را از دست داده و در نتیجه سبب تخریب بنا می‌گردد.

 

۲- آبی: که در مجاورت رطوبت و یا در زیر آب خودگیری خود را انجام می‌دهند و سخت می‌گردند. چنانچه آبی که بنا به نوع مواد چسبنده خود، در هوای خشک واقع شوند ، وجود گرما باعث پوک شدن می‌شود. پوکی در سبب جدا شدن رجها از یکدیگر و به مرور زمان سبب جابجایی در قطعات به کار رفته در اسکلت بنا می‌گردد.

 

به طور کلی مقاومت آن به وضع اقلیم ، مکان و محیط و نوع و کاربرد ساختمان بستگی کامل دارد . به همین دلیل است که نوع آن انتخاب می‌گردد. مثلاً که برای ساختمان یک حمام بکار می‌رود ، با آن که برای ساختن یک بادگیر مصرف می‌شود کاملاً متفاوت است.

 

خواص

 

برای بنایی یکی از مصالحی است که باید ضمن داشتن انعطاف‌پذیری، احتیاجات مختلف دیگری را نیز بر آورده سازد. بر خلاف اعتقاد عامه، تمام خواسته‌ها را بر آورده سازد وجود ندارد، لیکن شناخت مواد تشکیل دهنده آنها وخواص آن ها ، طراح را قادر خواهد ساخت تا مخلوط مناسب برای هر طرح را انتخاب کند.

عمل کرد اساسی آن این است که مصالح بنایی را به صورت توده‌ای یک پارچه به یکدیگر بچسباند. از دیدگاه دیگر ، مصالح جدا از یکدیگر را به هم می‌پیوندد، تمام شکاف‌ها و ترک را پر می‌کند و بستر یک نواختی را فراهم می‌سازد. باید طوری عمل کرد که یک پارچگی کار هنگام اجرا تامین گردد ؛ افزون بر آن مجموعه در برابر محیطی حاکم مقاوم و نفوذ ناپذیر باشد. چنانچه چسبندگی لازم بین آن و دیگر مصالح ساختمانی تامین شود، دیوار دارای دوام کافی برای تحمل عوامل محیطی خواهد بود.

انتخاب نوع

 

نوع آن بر اساس محل استفاده و شرایط محیطی و آب و هوا و نیز خواص آن انتخاب می‌گردد.

 

برای کار در هوای سرد: در هوای سرد می‌توان ار ملات‌های ماسه سیمان و باتارد استفاده کرد.

برای کار در هوای گرم: مواد افزودنی نگهدارنده آب و کندگبر کننده و ضد تبخیر اضاف می‌شود.

 

ترک در سطح

 

تا جایی که ممکن اس باید سعی شود در سطح آن ترک وشکاف ظاهر نگردد زیرا غیر از صدمه زدن به زیبایی دیوار باعث نفوذ رطوبت به داخل آن می‌شود.

عوامل ترک خوردگی =

۱-انقباض ناشی از خشک شدن اولیه در محصولات سیمانی.

۲-انبساط اولیه ناشی از رطوبت در محصولات خاک رس.

۳-تغییرات درجه حرارت.

۴-تغییرات رطوبت.

۵-بارگذاری

 

نحوه تهیه

 

اختلاط برای ایجاد خواص مورد نظر در آن از اهمیت بالایی بر خوردار است. ملات باید به اندازه هر بار استفاده فوری تهیه شود.

تمامی ملات‌ها باید با حداکثر میزان آبی که می‌توان با آن مخلوط کرد، تهیه شوند.

 

مخلوط کردن ملات ماسه سیمان با دستگاه.

مخلوط کردن ملات سیمان با دست.

 

انواع

 

ملات‌ها بر اساس نوع خودگیری، نوع ماد چسبنده، نوع و اندازه ماده پر کننده، مواد افزودنی و نوع کاربرد به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند:

 

انواع خودگیری

 

ملات هوایی : ملاتی است که پس از تغییرات فیزیکی و شیمیایی در مجاورت هوا سفت و سخت می‌شود، به عبارت دیگر گیرش ملات هوایی و سفت سخت ماندن آنها به هوا نیاز دارد.

ملات آبی : ملاتی است که زیر آب یا هوا به طریق شیمیایی می‌گیرد و سفت و سخت می‌ماند.

 

نوع ماده چسبنده : بر اساس نوع ماده چسباننده می‌توانیم ملات‌ها را به گروه‌های مختلفی تقسیم کنیم مثلاً ملات‌های سیمانی،آهکی، گچی، قیری، پلاستیکی و ملاتهای ترکیبی که از چند نوع ماده چسبنده تشکیل شده‌اند.

انواع ماده پر کننده : سنگ ‌دانه یا بخش اصلی ملات را ماسه تشکیل می‌دهد.

انواع مواد افزودنی : شامل: حباب سازی ، روان کنندها ،تندگیر کننده‌ها ، مواد نگهدارنده آب ، مواد پوزولانی ، مواد آب بند کننده و مواد رنگی هستند.

 

انواع کاربرد

 

ملات‌ ها از نظر کاربرد به دو دسته تقسیم می‌شوند:

ملات‌های معمولی

ملات‌های ویژه

 

ملات‌های معمولی

 

دارای انواع گوناگون ملات هستند:

 

ملات رسی:

۱- ملات گل و کاه گل : ماده چسباننده ملات گل و کاه گل خاک رس است . پولک‌های خاک رس پس از مکیدن آب به صورت خمیری در می‌آیند و دانه‌های ماسه داخل خاک را به یکدیگر می‌چسبانند.

۲- ملات گل آهکی : دو اشکال عمده در ملات گل وجود دارد، یکی انقباض ناشی از خشک شدن و ترک خوردن و دیگری وارفتن ملات در آب .

ملات ساروج

ملات گچی : ملات گچی خالص ، ملات گچ مرمری ، ملات گچ وخاک ، ملات گچ و ماسه ، ملات گچ و پرلیت ، ملات گچ و آهک .

ملات سیمانی : ملات ماسه سیمان ، ملات ماسه-سیمان – آهک ، ملات سیمان بنایی ، ملات سیمان – پوزولانی و آهک - پوزولانی.

ملات ماسه آهک

ملات قیری

 

ملات‌های ویژه

 

ملات درزبندی قطعات بتنی : این ملات از گروه ملات‌های سنگین سیمانی می‌باشند که بر اساس نیروی وارد به آنها پیش بینی و تهیه می‌شوند.

ملات‌های تزریقی

ملات کفی : ملات ماسه وسیمان ، ملات فلز و سیمان ، ملاتهای سیمان پلیمری .

ملات‌های ضد رطوبت

ملات‌های ضد صدا

ملات‌های ضد اشعه ایکس

 

خواص حالت خمیری ملات

 

ملات با حالت خمیری به کار می‌رود وسپس سخت می‌شود. بنابر این بررسی ویژگی‌های آن در دو قسمت بررسی می‌شود:

 

ویژگی‌های آن در زمان خمیری

ویژگی آن بعد از سخت شدن

 

خصوصیات خمیری ملات از آن نظر اهمیت دارد که مشخص کننده مناسب ملات در هنگام بنایی است و همانند ملات سخت شده در خور توجه است.

هر دو آنها تعیین کننده ویژگی‌های دیوار یا عنصر تکمیل شده‌ای هستند که باید مقاوم و مستحکم باش..... –

خواص ملات‌ها در حالت خمیری عیبارتند از

کارآیی، قابلیت نگهداری آب ، روانی اولیه و روانی پس از مکش

 

کارآیی : ملات کارا یک پارچه و چسبنده است و از قوام و غلظت مطلوب بر خوردار است.

این ویژگی آن را برای بنایی مناسب می‌نماید. ملات زمانی کارا و کامل است که اجزای مخلوط از یکدیگر جدا نشوند،وزن قطعه را به خوبی تحمل نماید، به راحتی تراز شود و حالت خود را حفظ کند، امتداد ردیف چینی افقی را به راحتی به وجه قائم عنصر ساختمانی بچسباند و به آسانی در محل‌های ملات خور بدون آنکه بچکد و روی دیوار را لکه لکه کند، پهن شود.

قابلیت نگهداری آب :

این ویژگی در ملات مانع از دست رفتن سریع آب مخلوط شده در هنگام تماس آن با سطح جاذب مصالح بنایی می‌شود و در نتیجه از کاهش حالت خمیری در ملات می‌شود.

در زمان تماس با مصالح بنایی که خاصیت جذب کمی دارند، قابلیت بالایی نگهداری آب مانع از آب انداختن ملات می‌شود.

آب انداختن باعث به وجود آمدن لایه نازکی از آب بین ملات و مصالح ساختمانی می‌شود، این حالت موجب شناوری و کاهش چسبندگی بین ملات و مصالح بنایی خواهد شد. قابلیت نگهداری آب در آزمایشگاه به وسیله آزمایش روانی اندازه‌گیری می‌شود.

روانی اولیه و روانی پی از مکش:روانی ملات با یک آزمایش ساده مشخص می‌شود.

یک مخروط ناقص از ملات بر روی دستگاه مخصوص قرار می‌گیرد.. این وسیله در ۱۵ ثانیه ۲۵ بار بالا و پایین می‌رود. در طول این مدت ملات روان و قطر مخروط بیشتر می‌شود. روانی نسبت بین میزان افزایش قطر ملات به قطر اولیه است که به صورت درصد نمایش داده می‌شود.

 

-خواص ملات سخت شده عبارتند از : استحکام چسبندگی ، دوام ، مقاومت فشاری ، تغییرات حجمی ، عدم نفوذ آب ، زمان سختی ، شوره زدن و رنگ .

 

استحکام چسیندگی: در واقع مهمترین ویژگی ملات سخت شده است . متغیرهای زیادی موجب چسبندگی می‌شوند که عبارتند از:

خواص ملات =

نوع و میزان مواد اولیه (میزان چسبندگی مواد متفاوت است ، هر چه میزان ماده چسبنده بالا باشد، استحکام و چسبندگی آن بیشتر است و بلعکس) ،

روانی (بین میزان روانی ملات با مقاومت کششی آن ارتباط مستقیمی وجود دارد. استحکام چسبندگی برای تمام ملات‌ها، با بهبود روانی افزایش می‌یابد.)،

تاثیر میزان هوا (افزایش میزان هوا در ملات با کاهش میزان چسبندگی هماهنگ است.)،

قابلیت نگهداری آب (هر چه قابلیت نگهداری آب در ملات بیشتر باشد چسبندگی آن بهبود یافته در نتیجه استحکام چسبندگی آن افزایش می‌یابد.)،

مقاومت فشاری (هر چقدر مقاومت فشاری ملات بیشتر باشد استحکام چسبندگی آن بیشتر است. مقاومت فشاری ملات با مقدار ماده چسبنده درون آن بستگی تام دارد. افزایش مقاومت فشاری با افزایش مقدار چسبنده نسبت مستقیم دارد و با افزایش مقدار آب بیش از مقدار مناسب نسبت معکوس پیدا می‌کند.)

خواص مصالح بنایی

: بافت مصالح بنایی ، میزان جذب آب ،

اجرا:سرعت اجرا، حفظ رطوبت ملات

نگهداری:کنترل حرکت، کنترل رطوبت،کنترل حرارت

دوام:دوام ملات یا توانایی آن در مقابل یخ بندان در دوره‌های مکرر اندازه‌گیری می‌شود.

مقاومت فشاری:مقاومت فشاری ملات بستگی تام با مقدار ماده چسبنده درون آن دارد.

تغییر حجم

عدم نفوذ آب:مقدار عمده نشست آب در دیواره‌های بنایی از طریق ترک‌های ریز بین ملات و اجزای دیوار صورت می‌پذیرد.

زمان سختی:زمان سختی ملات، سرعتی است که ملات مقاومت لازم را در برابر خراشیدگی و سایش پیدا می‌کند.

شوره زدن:نفوذ مقدار زیادی آب به دیوار ساختمانی که ملات آن دارای نمک‌های محلول زیادی است، موجب بروز شوره می‌شود.

رنگ ملات:هماهنگی و یک نواختی رنگ بندها تاثیر چشمگیری در ظاهر دیوار ساختمانی دارد. شرایط آب و هوایی، میزان رطوبت همراه با مصالح بنایی و اختلاط ملات تاثیر اساسی در رنگ ملات در بندها دارد.

 

ملات گل آهک

 

ملات گل آهک ملات از ارزان ترین و ضعیف ترین ملات هاست همان طور که از اسم آن پیدا است ماده چسبنده در آن آهک شفته است این ملات که برای آن استادارد تعیین نشده در قدیم در ایران استفاده می شده است ولی به تدریج با شناختن سیمان و ماسه و خواص آن منسوخ شد .

خاک رس کوبیده شده و سرند می‌گردد. آهک شکفته و یا شیره عسلی آهک به خاک اضافه شده و مخلوط می‌گردد. آهک شکفته و یا شیره عسلی آهک به خاک اضافه شده و مخلوط به صورت آخوره در آمده، آب لازم به آن اضافه می‌گردد. پس از خیس شدن کامل خاک در زمان کافی، مخلوط ورز داده شده و به عنوان ملات عسلی جهت کرسی چینی، دیوارچینی و اسکلت سازی بناها در زمینها مرطوب استفاده می‌شود. از این ملات در قدیم برای ساختن مجاری، حوضهای آب و منبعهای کوچک و بزرگ ، آب انبارهای عمومی و پوشش طاقهای عرقچین و کروی آنها با رعایت پوشش غوطه چینی استفاده شده است. به طور کلی از این ملات برای استفاده در مکانهایی که دارای رطوبت و نفوذ مستقیم آب مانند حمامها عمومی، مجاری آب ، فاضلاب و غیره بهره گرفته می‌شود.

ملات ماسه آهک

 

ماسه مصرفی در ملات ماسه آهک باید بیشتر خاکی باشد این نوع ماسه که به آن ماسه کفی می‌گویند از بستر رود خانه به دست می‌آید آهک مورد نیاز در این نوع ملات در حدود ۳۰۰ الی ۴۰۰ کیلوگرم آهک در متر مکعب ماسه است این ملات بیشتر برای آجر چینی به کار می‌رود

ملات ماسه آهک به دو شکل تهیه می‌شود.

 

الف: آهک شکفته شده با ماسه به نسبت معلوم مخلوط شده و سپس آخوره می‌شود و بدان آب اضافه می‌گردد و با ورز دادن ملات ماسه آهک تهیه می‌شود.

ب: شیره آهک وارد آخوره ماسه آهک شده به آن آب اضافه می‌شود و ورز کامل گرفته تا ملات ماسه آهک به دست آید. که این روش کاملا اصولی بوده و ملاتی ممزوج به وجود می‌آید.

 

به طور کلی از ورز دادن کامل آن ملاتی به صورت عسلی به دست می‌آید. بدیهی است مقدار آهک بایستی در حد متناسب باشد. زیرا آهک اضافی باعث پوک شدن ملات به مرور زمان خصوصا در اقلیمهای خشک و گرم می‌شود. مقدار آهک برای هر متر مکعب ۲۵۰ کیلوگرم و یا به نسبت یک بر چهار اصطلاحا پرمایه گفته می‌شود، خواهد بود. این ملات با رعایت آجرهای آبخوره شده جهت رجهای کرسی چینی، دیوارهای آجری، مجاری آب، حوضچهها، حوضهای آب و آب انبارها در قسمتهایی که احتمال اثر رطوبت و نفوذ آب وجود داشته باشد، با رعایت دوغاب ریزی روی رجها و آب بندی کردن آنها به شکل رج به رج به کار می‌رود.

همچنین در سنگ کاری و فرش کفهای مرطوب به عنوان ملات و در پی سازی و مواد مشابه کاربرد فراوان داشته و دارد. فرق ملات گل آهک و ماسه آهک در این بوده که در ملات گل آهک به علت عدم وجود دانه‌های ریز و درشت احتمال خرد شدن ملات در زیر رجهای و نیروهای فشاری وجود داشته، در صورتی که در ملات ماسه آهک خطرترک و خرد شدن ملات وجود ندارد. از ویژگیهای ملات ماسه آهک دانه بندی ریزدانه ماسه‌ها می‌باشد که با رعایت آن ملاتی با لز و مرغوب به وجود خواهد آمد.

خودگیری مراحل اولیه این ملات پس از ۱۲ تا ۲۴ ساعت بوده و مرحله دوم تا ۲۸ روز و خودگیری نهایی در مقابل رطوبت بعد از سالها و با فعل و انفعالات شیمیایی کربنات کلسیم و جذب گاز انیدریک کربنیک از هوا می‌باشد تا به حالت اول برگردد و جسم را به وجود آورد.

Ca(OH)2 + CO2 = CaCo3 + H2O این ملات آبی بوده از این رو در روزهای اول ترکیب به طور مصنوعی به آن آب پاشیده می‌شود تا خودگیری خود را دنبال کرده و اصطلاحا سوخته یا پوک نشود. چنانچه نوع دانه بندی مرغوب و مقدار آهک و آب کافی باشد، برای ملات ۲۸ روزه تاب فشاری در حدود 60 Kg/Cm2 خواهد بود .

ملات پی دارو

 

این ملات تشکیل می‌شود از پیه مذاب همراه با گرد آهک شکفته ، معمولا مقدار و نسبت این دو جسم یکی بوده و از برای گرفتن درز و نفوذ آبرفتها، منبع و حوضچه آب انبارها و یا کناره شیر آب سنگی و سفالهای آب منگولها و مواردی مشابه به کار میرفته است. نحوه استفاده از این ملات بدین صورت است که بیشتر پیه بز را به وسیله حرارت باز کرده و در حالت روانی کامل گرد آهک شکفته نرم و الک شده بدان پاشیده می‌شود و ورز می‌گیرد تا در حالت خمیری ملایم درآید. بلافاصله در حالی که گرم است، در محلی که قبلا به صورت شکافی باز شده است قرار می‌گیرد و با پشت قاشق به طرفین پخ یا ماهیچه و پس از سرد شدن، ملات جامد و به مرور خودگیری خود را انجام می‌دهد. به علت چرب بودن این ملات در مقابل آب نفوذ ناپذیر می‌باشد. در مواردی به این ملات خاک رس و تار پنبه آن هم به اندازه کم اضافه می‌شود تا ملات بدون پیوند نباشد. در بعضی موارد به این ملات، سفیده تخم مرغ نیز اضافه میشده است. وجود سفیده تخم مرغ باعث چسبندگی بیشتر مواد می‌شود. همچنین اضافه کردن مقداری موی بز و یا پشم شتر به جای تار پنبه سبب پیوند بیشتر دانه‌ها و مواد ملات به یکدیگر می‌گردد. خودگیری این ملات نیز در زیر آب و در دسته ملاتهای آبی می‌باشد.

ملات ماسه سیمان

 

در ملات ماسه سیمان از ماسه شکسته یا ماسه رود خانه‌ای کاملا شسته استفاده می‌شود مقدار سیمان در این ملات بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم در متر مکعب می‌باشد نظر به این که سطح مخصوص ماسه به علت ریزی دانه از سطح مخصوص شن و ماسه بیشتر است و از طرفی سیمان باید مانند فیلم نازکی دور تمام دانه قرار گیردو باعث چسبندگی آن‌ها به یکدیگر شود مقدار سیمان مصرفی در ملات بیشتر از سیمان مصرفی در بتن است از این ملات در تمام قسمت‌های ساختمان متوان استفاده کرد مانند آجر کاری، سیمان کاری، کاشی کاری و غیره[۹]

ماسه سیمان آهک

 

به این ملات باتارد یا حرام‌زاده می‌گویند از ملات محکم و ارزان در ساختمان است ماسه این ملات ماسهٔ رود خانه است و چند درصد هم خاک دارد برای ساختن این ملات حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلو گرم سیمان و ۱۵۰ تا ۲۰۰ گرم آهک در متر مکعب ماسه لازم است این ملات بیشتر در اجر چینی و دیوار سازی استفاده می‌شود

 

این ملات و سایر ملات‌هایی که آهک دارند را نمی‌توان در مکان‌هایی که در تماس با قیراست استفاده کرد زیرا آهک قیر را فاسد می‌کند

 

بعد استفاده از ملات‌هایی که در آن‌ها سیمان به کار رفته باید حداقل تا ۳ -۴ روز آن آبپاشی کنند تا سختی لازم را به دست‌آورد

 

ملات دارای سیمان نباید در دماهای زیر صفر استفاده شود زیرا در این صورت آب داخل ملات یخ بسته سیمان سخت نمی‌شود

ملات گچ و گچ و خاک

 

این ملات ها بیشتر موقع ساختن طاق ضربی و دیوار های تیغه ای 5 سانتی متری به کار می رود درصد خاک و گچ بستگی به سرعت گیرایی گچ دارد و معمولا حدود 50 در صد گچ و 50 درصد خاک رس است علت اضافه نمودن خاک رس به گچ این است که اولا گچ و خاک ملاتی دیر گیر تر نسبت به ملات گچ خالص هست در ثانی وجود خاک در گچ آن را پلاستیک تر (خاص شکل پذیری ملات را بیشتر می کند ) میکندملات گچ و گچ و خاک از ملات های زود گیر هستند

مورد استفاده در معماری ایرانی

 

هوازی

 

ملات گل

کاهگل

سیم کاهگل

ملات ریگ

ملات گچ و خاک

ملات گچ

 

ملاتهای آبی

 

ملات خشک

ملات گل آهک

ملات ماسه آهک

ساروج

ملات قیر چارو

 

منابع

 

حسین زمرشیدی- معماری ایران - مصالح‌شناسی سنتی

مهندس زهره بزرگمهری- جزوه سازه در معماری - ۱۳۸۵

 

فروتنی، مصالح و ساختمان، 74.

فروتنی، مصالح وساختمان، 62.

زمرشیدی، معماری ایران مصالح شناسی سنتی، 26.

کتاب اجزای ساختمان و ساختمان سیاوش کباری

زمرشیدی، حسین. معماری ایران مصالح شناسی سنتی. انتشارات زمرد، 1381.

کتاب اجزای ساختمان و ساختمان سیاوش کباری

زمرشیدی، حسین. معماری ایران مصالح شناسی سنتی. انتشارات زمرد، 1381.

زمرشیدی، حسین. معماری ایران مصالح شناسی سنتی. انتشارات زمرد، 1381.

کتاب اجزای ساختمان و ساختمان سیاوش کباری

کتاب اجزای ساختمان و ساختمان سیاوش کباری

کتاب اجزای ساختمان و ساختمان سیاوش کباری

 

 

منبع ویکی پدیا

 

منابع و سایت های فربد حیدری

سایت طراحی استخر

سایت معماری و هنر ایران زمین ( سوناسازان )

سایت هنر و دکور سنتی ایران زمین

 

 

زندگی نامه محمد کریم پیرنیا (پدر معماری سنتی ایران)

محمد کریم پیرنیا ، از استادان برجسته معماری سنتی ایران و پایه گذار نگرش نوین به فرهنگ و تاریخ معماری ایرانی ـ اسلامی است . وی در ۱۳۰۱ ش ، در یزد ، در خانواده ای اهل علم در یزد به دنیا آمد .

 

پدرش میرزا صادق خان نائینی ــ پزشک حاذق و شیمیدان نامی ، و از خوشنویسان و هنرمندان چیره دست نائین که به یزد تبعید شده بود ــ و مادرش حشمت الملوک رحیمی دختر محمدحسین خان رحیمی ، از خانواده خوانین یزد ، بود . تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان شهر به پایان برد و در 1319 ش ، در زمرة نخستین دانشجویان دانشکدة هنرهای زیبای دانشگاه تهران ، در رشتة معماری به تحصیل پرداخت . فضای حاکم بر دانشکدة هنرهای زیبا در آن سالها ، به پیروی از دیدگاههای آندره گدار ، رئیس دانشکده ، سیرو ایرانشناس فرانسوی و چند استاد فرانسوی دیگر ، فضایی اروپایی بود ، و معماری سنتی ایران کاملاً مهجور بود و این امر با دیدگاه ایرانی ـ اسلامی پیرنیا که در یزد ، کانون معماری اصیل ایرانی ، شکل گرفته بود ناهمخوانی آشکاری داشت . ازینرو در 1324 ش تحصیلات دانشگاهی را نیمه تمام رها کرد و به منظور کسب دانش ، به محضر استادانی چون ابوالقاسم صابری ، معارفی ، و حسینعلی معروفی شتافت که به قول پیرنیا، هریک «به اندازة دانشگاهی ، علم و هندسه و هنر داشتند» .

 

 

پیرنیا در پی ترک دانشگاه و با هدف احیای میراث معماری کهن و اصیل ایرانی ، با سمت مسئول دفتر فنی وزارت فرهنگ ، به کار طراحی و ساخت مدارس ارزان قیمت اما محکم و زیبا در تهران و شهرستانها پرداخت که آن تعداد از آنها که باقی مانده اند ، با کتیبه ای کاشی که بر سردر آنها نقش بسته قابل شناسایی است . طرح احداث این مدارس (بیش از سیصد مدرسه ) که طی هجده سال (1332 ـ 1350ش ) تداوم یافت ، بعدها از طرف یونسکو به عنوان نمونة مدارس ارزان قیمت ، برای کشورهای جهان سوم معرفی شد . همچنین متولیان اصل چهار ترومن براساس این طرح به احداث چندین مدرسه در سراسر جهان پرداختند . پیرنیا در 1344 ش معاون ادارة کل ابنیة تاریخی وزارت فرهنگ و هنر شد و یک سال بعد در پی تأسیس سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ، معاونت فنی آن سازمان را عهده دار گردید که تا 1360 ش (زمان بازنشستگی ) در آن مقام باقی ماند .

 

 

مجموعه فعالیتهای پیرنیا از 1324 تا 1360 ش در دو محور مشخص به انجام رسید ؛ نخست ، طراحی و ساختمان سازی و دیگر ، تحقیق جدی در زمینة معماری سنتی و شیوه های مرمت و نگهداری بناهای اسلامی ایران و اقدامات عملی در این زمینه که مهمترین و ارزشمندترین بخش فعالیتهای وی را تشکیل می داد و حاصل آن دهها مقاله تحقیقی مختلف درباره معماری ایران و هنرهای وابسته به آن و نیز مرمت صدها ساختمان و بنای قدیمی است . همچنین ، وی از 1344 شمسی به بعد ، همراه با وظایف و مسئولیتهای دولتی ، به تدریس معماری سنتی ایران با تحلیلهای علمی در دانشکدة هنرهای زیبای دانشگاه تهران و دانشکده های معماری دانشگاههای ملی (شهید بهشتی ) ، فارابی ، علم و صنعت ، پردیس اصفهان و دیگر مؤسسات معماری اشتغال داشت که تربیت گروه زیادی از مهندسان و معماران آشنا به معماری سنتی و اصیل ایران ، حاصل آن است . آشنایی پیرنیا با معماری سنتی ایران در تمامی ابعاد آن اعم از مصالح ، سازه و شیوه های ساخت و ساز بنا و برپایی شهرها و روستاها او را در زمره استادان برجسته و منحصر به فرد معماری سنتی ایران و یکی از پایه گذاران مرمت و احیای آثار تاریخی کشور طی نیم قرن اخیر قرار داد ، آنچنانکه به دریافت لوح افتخار از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور ، عضویت افتخاری در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و کسب دکترای افتخاری از دانشگاه تهران (1373ش ) نایل آمد .

افزون بر معماری ، که حوزة تخصصی پیرنیا محسوب می شد ، او در ادبیات ، نقاشی ، خوشنویسی و موسیقی نیز دستی داشت و نظریه معروفش دربارة «چهار اصل مشترک هنرهای ایرانی ـ اسلامی » نیز از همین آشنایی با دنیای متنوع فرهنگ و هنر ایرانی ـ اسلامی ، نشأت می گرفت . وی همچنین به زبانهای عربی و عبری احاطه داشت ، زبان فارسی پهلوی را بخوبی می دانست و با خط میخی نیز آشنا بود .

 

 

پیرنیا در نهم شهریور 1376 ، پس از یک دوره بیماری طولانی ، درگذشت و در دانشکده معماری دانشگاه یزد به خاک سپرده شد .

 

 

نظریات نوین پیرنیا در معماری ایرانی ـ اسلامی و تحقیقات گستردة پیرنیا در خصوص معماری ایرانی ، بویژه معماری ایرانی ـ اسلامی ، به طرح نظریات نوینی دربارة معماری ایرانی انجامید که جملگی در تألیفات متعدد وی منعکس است . «اصول چهارگانه هنرهای ایرانی ـ اسلامی » از جمله معروفترین نظریات اوست که به زعم وی ملاک «اسلامی » بودن هنر به شمار می رود . این چهار اصل که پیرنیا ، به تبع تخصص خود ، کاربرد آنها را بیشتر در بخش معماری مورد توجه قرار داده است ، عبارت اند از : 1- مردم واری یا مردم داری که همان رعایت مقیاسهای انسانی به شکل مطلوب و براساس رفع نیازهای انسانی است ؛ 2- خودبسندگی ، به مفهوم حداکثر استفاده از امکانات در دسترس و مصالح «بوم آورد» (برای نمونه مسجد بسیار کهن «فَهْرَج » در استان یزد) ؛ 3- پرهیز از بیهودگی ، به معنای دوری از افزوده های غیرضروری (به زعم وی ، در معماری اسلامی ، حتی مواد و مصالح تزیینی نیز با هدف تزیین مورد استفاده قرار نگرفته است) ؛ 4- درونگرایی که بیش از سه اصل دیگر ، تأثیرات مذهب را نمایان می سازد . به گفته وی ، «درون گرایی و کشش معماران ایرانی به سوی حیاطها و پادیاوها (جایگاه شستشو ) و گودال ، باغچه ها و هشتیها و کلاه فرنگیها که شبستانها و نهانخانه های عشرت را گرداگرد خود گرفته و محیطهای دلکش و خودمانی به وجود آورده ، از دیرباز جزو منطق معماری ایران بوده است ». «باغها نیز از همین امر تبعیت کرده و معمولاً دورتادور آن با دیوار محصور بوده است » .

 

 

چهار اصل فوق را ، اصل دیگری تکمیل می کند که به زعم پیرنیا ، مختص معماری ایرانی ـ اسلامی است . این اصل که وی آن را «نیارش و پیمون » می نامید ، معمار ایرانی را در هر سه مرحله اساسی معماری یعنی طرح و محاسبه و اجرا ، به بهترین نحو یاری می کرد . نیارش به معنای عوامل نگهدارنده بنا ، عبارت است از «مجموعة امور محاسباتی و استاتیکی به انضمام مصالح شناسی و استفاده از مناسبترین و کمترین مصالح » . پیمون ، ضوابطی است که به منظور تعیین و حفظ تناسب بین اجزای بنا رعایت می شد . «پیروی از پیمون ، هرگونه نگرانی معمار را درباره نازیبایی یا نااستواری ساختمان از میان می برده است » .

 

 

«سبک شناسی معماری ایران » ، دیگر نوآوری پیرنیا برای بازشناسی هویت معماری ایرانی است . وی بر آن بود که انتساب نامهایی چون مغولی و تیموری و قراقوینلو به سبکهای مختلف معماری ایرانی ، تفکیک بناهای ساخته شده به یک سبک در ادوار مختلف تاریخی را دشوار می سازد و رفع چنین مشکلی در گرو تعیین نامهای منطقی و مناسبی است که شناخت سبک شناسی معماری ایرانی را بسهولت میسر سازد . ازینرو ، وی به پیروی از سبک شناسی شعر فارسی ، سبکهای معماری ایرانی ـ اسلامی را از طریق انتساب به زادگاه آنها ، به چهار دستة خراسانی ، رازی ، آذری و اصفهانی تقسیم کرده است .

 

 

توجه به اصول شهرسازی ایرانی ، بویژه دو اصل «رون » (توجه به جهت ) و «پنام » (عایق ، آفتابگیر) و نظریاتی درباره «ارمغانهای ایران به جهان معماری » از دیگر نوآوریهای پیرنیا در زمینه پژوهش در خصوص معماری ایرانی ـ اسلامی به شمار می رود . به گفته وی ، گنبد ، زاده نبوغ ایرانی و انتقال آن به مغرب زمین موجب تحول چشمگیری در معماری آن سامان بوده است . «پادیاو» ، دیگر عنصری است که به زعم پیرنیا ، از «ارمغانهای ایران به جهان معماری » است .

 

 

توجه به همبستگی میان معماری اصیل ایرانی با ردیفهای موسیقی دستگاهی ، از دیگر نکته سنجیهای پیرنیا به شمار می رود . میدان نقش جهان اصفهان ، از جمله مواردی بود که وی در این خصوص بدان مثال می زد . این نظریه گویای همان اصول مشترک چهارگانه ای است که به زعم پیرنیا، هنرهای ایرانی ـ اسلامی واجد آن است و هنرمندان ایرانی ، بیش از سایر هنرمندان مسلمان ، مقیّد به رعایت آن بوده اند .

 

 

تأکید پیرنیا بر ضرورت وجود «روح اسلامی » در هنرهای اسلامی و بویژه معماری ، به حدّی بود که پیشنهاد استنباط آیات و احادیث مرتبط با معماری را (توسط علمای دین )، به منظور جلوگیری از بیهوده کاری ، مطرح کرده بود و خود بر آن بود که آیات و احادیث اسلامی ، در طی قرون متمادی ، بر شکل گیری هنرهای اسلامی اثر بسیاری نهاده . او همواره بر ضرورت تلاش جدی برای رفع انقطاع در معماری اصیل و سنتی ایران ، که از اواسط دوران قاجار به این سو گریبانگیر آن شده بود و نقاشی و ادبیات و موسیقی را هم دربر می گرفت ، تأکید می ورزید . قابل استفاده و روشمند و روزآمد کردن شیوه های معماری کهن و تبدیل آن به درسهای علمی و نظری برای ارائه به دانش آموختگان جدید ، گردآوری و ثبت نزدیک به هیجده هزار واژه و اصطلاح اصیل فارسی دربارة معماری سنتی و بومی ایران و بعضاً جایگزینی آنها به جای واژه های بیگانه در دانش معماری امروز (همچون بوم آورد ، نکینر ، افریز ، پیمون ، پنام ، نیارش ، آمود)، حفظ و احیای بسیاری از شیوه های ترسیم و اجرا و آماده سازی بنا و تلاش برای معرفی هنر اسلامی بویژه مکتب هنری ایرانی ـ اسلامی ، از دیگر خدمات ارزشمند پیرنیا بود .

 

 

نظریات و آرای پیرنیا درباره معماری ایرانی ـ اسلامی ، در کتابها ، مقاله ها ، مصاحبه ها و سخنرانیهایی منعکس است که در فاصلة سالهای 1347 تا 1375 ش تألیف ، تدوین و یا بیان شده است . «سبک شناسی معماری ایران » ؛ «در و پنجره در معماری ایران » ؛ «بازار ایران » ؛ «بادگیر و خیشخان » ؛ «مسجد جامع فهرج » ؛ «تویزه ـ قوس ـ دور» ؛ «خیز و اندام گنبدهای ایرانی » ؛ «طاق ، گنبد» ؛ «بیماری بولوار» ؛ «خانه های خدا در ایران زمین » ؛ «ارمغانهای ایران بجهان معماری : گنبد ، پادیاو ، جناغ و کلیل » ؛ «مردم واری در معماری ایران » ؛ «معماری مساجد ایران ، راهی به سوی ملکوت » ؛ «خانه ایرانی » ؛ «باغهای ایرانی » ؛ «شهرسازی و معماری سنتی ایران » ؛ راه و رباط (با همکاری کرامت الله افسر) و آشنایی با معماری اسلامی ایران عمده ترین آثار وی به شمار می آیند .

به مجموعة فوق ، باید فهرستی از خدمات ارزنده وی در خصوص مرمت صدها ساختمان و بنای قدیمی را افزود که از آن جمله اند : مرمت کتیبه سردر آستانه حضرت عبدالعظیم در ری ، مرمت صندوق کاشی مزار حضرت معصومه در قم ، مرمت بارگاه حضرت ابوالفضل در کربلا ، مرمت کتیبه مسجدجامع بروجرد و کشف (یا به گفتة خود وی : معرفی ) مسجد فهرج

 

منبع : سایت

گرداوری گروه فن و هنر سنتی ایران زمین

منابع و سایت

سایت طراحی استخر

سایت معماری و هنر ایران زمین ( سوناسازان )

سایت گروه هنر و دکور سنتی ایران زمین

 

برخی از اصول معماری ایرانی

درون گرایی

درون گرایی مفهومی است که به صورت یک اصل در معماری ایران وجود داشته است و با حضوری آشکار ، به صورتهای متنوع ، قابل درک و مشاهده است.

ویژگی معماری غیر قابل انکار آثار و ابنیه ای مانند خانه ، مسجد ، مدرسه ، کاروانسرا ، حمام و غیره مربوط به خصوصیت درون گرایانه آن است که رپیشه ای عمیق در مبانی و اصول اجتماعی – فلسفی این سرزمین دارد.

با یک ارزیابی ساده می توان دریافت که در فرهنگ این نوع معماری ، ارزش واقعی به جوهر و هسته باطنی آن داده شده است و پوسته ظاهری ، صرفا پوششی مجازی است که از حقیقتی محافظت می کند و غنای درونی و سربسته آن تعیین کننده جوهر و هستی راستین بنا است و قابل قیاس با وجوهات و فضای بیرونی نیست.

درون گرایی در جستجوی حفظ حریم محیطی است که در آن شرایط کالبدی با پشتوانه تفکر ، تعمق و عبادت به منظور رسیدن به اصل خوپیش و یافتن طمانینه خاطر و آرامش اصیل در درون ، به نظمی موزون و متعالی رسیده است .به طور اعم و بر اساس تفکر شرقی و در سرزمینهای اسلامی ؛ جوهر فضا در باطن است و حیاط درونی ، به وجود آورنده اساس فضا است.

امر توجه به مسایل درونی بر اساس فرهنگ ، نوع زندگی ، آداب و رسوم و جهان بینی شکل گرفته است که همراه با مسایل مادی ، جغرافیایی ، اقلیمی معنای نهایی خود را بدست آورده است . معنایی که از فطرت خود انسان نشات گرفته است.

 

مرکزیت

ویژگی موازی با مساله درون گرایی ، مرکزیت در فضای معماری است . سیر تحول عناصر پراکنده (کثرت ها) به وحدت مرکزی در اغلب فضاهای معماری دنیای اسلام به چشم می خورد . حیاط خانه ها ، مساجد ، مدرسه ها و کاروانسرا ها هسته های تشکیل دهنده این تفکر و رساندن عناصر عملکردی یا جزئیات میانه و دور به مرکز جمع کننده تنوع ها و گونه گونی ها می باشند . این فضای درونی مرکزی که گاه می تواند چیزی غیر از حیاط مرکزی باشد تظیم کننده تمام فعالیت ها بوده و اصل و مرکز فضا را در قسمتی قائل است که نقطه عطف و عروجی استثنایی در آن رخ می دهد .

 

انعکاس

در اغلب فضاهای معماری ایران منظره کلی حاصل از شکل گیری عناصر کالبدی ، به وجود آورنده کلیتی بصری است که از اجزای آن در قالب محوربندی های حساب شده و منظم ، چهارچوبی را تشکیل می دهند که در ان شکل و تصویر به کمال می رسد . اجزای ترکیبی در محورهای افقی و عمودی همواره رشد صعودی داشته و به منظور ددستیابی به مرکزیت دید (تصویر ) خط حرکت عمودی در فضاهای باز به طرف آسمان و نور تنظیم می شود که پیوند معماری ، نور، آسمان و انعکاس را به عنوان نتیجه بصری به دست می دهد .

انسان در گردش محوری خود به طرف جهاتت مختلف این کلیت فضایی منسجم را حس می کند که گویای نظام فکری منظمی است که در آن ، مرکزیت فضا و زمین در مرکزیت (توحید) آشتی دهنده عوامل اتصال زمین و آسمان است .

 

پیوند معماری با طبیعت

همدلی و احترام به طبیعت ریشه های عمیق فرهنگی دارد و هم زیستی مسالمت آمیز انسان ، معماری و طبیعت در معماری سنتی ایران کاملا مشهود است . اشارات فراوان در کتاب آسمانی درباره گیاه ، نور و اجزای طبیعت و در نهایت تمثیل بهشتی آن موجب شده است که در معماری ایران حضور طبیعت به طور همه جانبه باشد و فضاهای نیمه باز – نیمه بسته در یک روند سلسله مراتبی به نحوی در کنار یکدیگر قرار گرفته باشند که گویی همیشه انگیزه احترام و حفظ نعمتهای الهی را پاس می دارند که در قلب طبیعت و اجزای عناصر آن تجلی کرده است .

 

هندسه

مورد بسیار مهم در درک معماری های شرق ، ایران و تمدن های زیر پوشش فلسفه و فرهنگ اسلامی، نحوه بر خورد با مقوله هندسه در بیان افکار و اندیشه ها ست . بدون شک زمان بیان معماری های جهان در هندسه استوار است و از طریق روابط ان می توان کلیت کالبدی را آشکار کرد .

اما بحث ما تفاوت هندسه منشعب از جهان بینی فرهنگی کشور های شرقی است . در هنر و معماری اسلامی هندسه دارای اهمیت و مفهوم ویژه است و گسترش خود را در فلسفه و راه حیات می جوید و تجلی گاه افکار الهی و عقلانی و ادراک جهان هستی است .

در هندسه این سرزمین بحث علم و رشد ریاضی اعداد و ترکیبات پیچیده جبر همراه با حس شهودی بوده است و این دو که تکمیل کننده آثار هنری محسوب می شوند جدایی ناپذیری هنر (حس) و علم (عقل) را در تمدن های غنی و در جهان اسلام نشان می دهند .

 

شفافیت و تداوم

نقطه مقابل مفهوم فضای بسته و تمام شده ، مفهوم شفافیت و تداوم قرار دارد و در چنین فضایی ، مسیر حرکت انسان و یا نگاه او در تداومی پیوسته صورت می گیرد ، به طوری که گشاپیش های فضایی در خطوط افقی و عمودی موجب شفافیت (transparency)در لابلای دیوارها و ستون ها می گردد که دور نما و منظر نهایی در افق لایتناهی و مستهیل مجددا جان و جلوه تازه به خود می گیرد .

در لابلای بدنه بناهای معماری ایران فضا هیچ گاه با قاطعیت مشخص نمی شود و ابهام ترکیبات پیچیده آن به دلیل غنا بخشیدن به منظره ای است که نمی توان آن را در یک قالب محدود و تمامیت یافته تفسیر کرد . این فضا حامل پیام ازپدیده ای است که پدیده دیگری در درون خود دارد و حرکت به سوی ان ، حرکتی به سوی بخش دیگر فضا است با کلیت و جامعیتی گسترده .

 

راز و ابهام

احساس عظمت معنوی در کمال سادگی و خلوص در تشکیل و ترکیب ابنیه ایران مد نظر قرار داشته و سادگی ترکیبات این هندسه پایه ولی غنی موجب پیداپیش ساختمان هایی شده است که پیام آن با درک ویژه حسی قابل دریافت است و توام با کلیتی است که کمال خود را در منظر و تصویری کامل القا می نماید .

 

تعادل موزون / توازن احساس

در ایران به غیر از مناطق مرطوب و بارانی شمال و غیر از برخی مناطق خاص جنوبی ، با سرزمین نسبتا خشک و گاهی کویری مواجه هستیم که از لحاظ اقلیمی دو تمهید ویژه را مطرح می کند : یکی حفاظت در برابر گرما و حرارت و دیگری به وجود آوردن خنکی ، جریان هوا ، دریافت آب و حفظ آب.

بسیاری از عناصر معماری سنتی شهرهای کویری دلیل وجودی خود را در مقابله با یک اقلیم سخت بدست می آورند ؛ همانند گنبد که زمان و سطح تابش آفتاب بر روی آن موجب می شود که همیشه قسمتی از آن در سایه قرار گیرد و در داخل این گنبد ، حرارت به صورت گردشی از دریچه فوقانی تخلیه و رها شود . نمونه های دیگر شامل دیوارهای ضخیم خشتی یا فضاهایی چون تالار، ایوان ، زیر زمین ، سرداب ، بادگیر و مانند آن نیز در پیوند ارگانیک با طبیعت همزیستی مسالمت آمیز داشته باشد ؟

ایوان، یکی ازعناصر ویژه معماری ایران که فضایی نیمه باز نیمه بسته می باشد یکی ازتمهیدات عالی این نوع نگرش وهمزیستی با طبیعت است.غیر ازتنظیم منظر درقالب تصویری محاسبه شده،حضور ایوان،روشنایی میانه(سایه روشن ها) رادربرگرفته و حد رابط بین فضای خارجی و داخلی است که در تعدیل و تنظیم کیفیت هوا نیز کاملا موثر است.

 

جستجوی آبهای زیر زمینی و به وجود آمدن شبکه قنات ها به همین منظور ، تامین آب حیات و پاکیزگی جسم و روح بوده است . با آب، درخت و گیاه رشد می کنند. جلوی بادهای شنی و آلودی های مختلف گرفته می شود و آرامش سایه های طبیعی مهیا می شود .نعمت آب ودرخت و گیاه در منطقه کویری همیشه تمثلی ازبهشت بوده است که جویهای آب آن در چهار سو در حرکت بوده اند . در نتیجه خیلی روشن است که در معماری ایران این بهشت جای و مکان خاصی داشته باشد و به شکلی مرکزی تمام فضاها را بهره مند نماید .

 

پیرو شناسایی برخی ویژگی ها و عناصر تشکیل دهنده شکل و صورت معماری، در راستای تداوم بخشی به اصول طراحی معماری نکات زیر قابل ملاحظه می باشد .

 

مفاهیم و اصول معماری در طول تاریخ با فرهنگ یک سرزمین انتقال یافته تسری می یابند.

 

شکل معماری با تبعیت از ویژگی های محیطی و فلسفی به وجود می آید و عامل زمان ، بعلت ماهیت دگرگون سازی ساختار زندگی انسان ، به عنوان رکن اصلی ، فضاهای جدید را شکل می بخشد .

 

با توجه به اصل پایداری مفاهیم جوهری مستتر در هر پدیده ، می توان اصول انسانی مذکور را در سیر زمان حفظ نموده و از آن ها به عنوان مفاهیم بنیادی و اساسی به مثابه منبع الهام، استفاده کرد.

 

در وفاداری به فرهنگ و هنر یک سرزمین ، حفظ و تکرار اشکال گذشته مورد نظر نبوده و در طراحی و هنر ، نگاه پویا و خلاق از ضرورت های اولیه متقدم به شمار می آید . صورت برگردان معنی گذشته لزوما دیگر در روند زندگی فعال کاربرد ندارد و نیازمند ایجاد صور جدید پیرو مفاهیم پایدار است .

 

معماری ، انتقال دهنده معنی است و نه شکل .

 

پرداختن به معماری به اصطلاح علمی ، به معنای این نیست که باید الزاما از فلسفه علم گرا و عقلانی فرهنگ های بیگانه تقلید کرد .

 

هنر والا با تقلید سر و کار ندارد و اثری که فاقد پویانی ، نوآوری ، احساس حقیقت و خلاقیت زمان خوپیش باشد بدون شک فاقد اعتبار بوده و به هیچ وجه راه گشا نیست .

 

شکل تثبیت شده ای برای برگردان مفاهیم فرهنگ وجود ندارد و برای اعتلا و پیشبرد هنر و معماری یک سرزمین میتوان با بهره جستن از نو آوری هوشمندانه به این اهداف متعالی نائل آمد.

 

شکل ، دارای مفاهیم (semiologic) و تمثیلی(symbolic) است و ساختمان ترکیبی عناصر معماری ، نمی تواند خارج از شناخت های فرهنگی به طور انتزاعی و مجرد حرکت نماید .

 

تجربه هنر و معماری مدرن (بین المللی) که قطع رابطه بین محیط ، تاریخ و سنت بوده ، نشانه بارزی از یک تجربه شکست خورده است که در آن دو عامل محیط و فرهنگ به نام نوآوری نادیده گرفته شده است .

 

نشانه و نماد را می توان در کلیه پدیده های به وجود آمده و تمدن بشری مشاهده کرد . فلسفه ، ادبیات ، علم ، هنرو... نگاه پویا به عنوان زبان جدیدی معماری قادر به استخراج این علائم است .

 

معماری دارای دو رکن اصلی فرهنگی و علمی است و هرگاه در سیر زمان یکی از ارکان سست و ضعیف گردد ، نتیجه حاصله ناکافی و ناتمام رشد می نماید . در این رشته (معماری) علم مهندسی و احساس خلاق ، دو بال اساسی ابداع اثر بوده و احاطه و تسلط و توجه به هر دو زمینه از ضروریات پایه این علم و هنر می باشد .

 

 

منبع:

پینوشت: پایان نامه ارشد یاسر فریدیان

 

منبع :  سایت

 

 

موسسه ملی محیط زیست   کره جنوبی به تازگی برنامه ای برای ذخیره گاه طبیعی و در مقیاس بزرگ را منتشر کرد .

این سازه طراحی شده توسط شرکت معماری SAMOO، "پروژه Ecorium" خواهد بود   . 

یک مرکز زیست محیطی قابل توجه یک سطح 33000 متر مربع از محیط طبیعی گسترش یافته است.

 

این برنامه شامل گنبد سازگار با محیط زیست ، گلخانه ، ذخیره آب ، و یک مرکز آموزش ، پروژه Ecorium در خدمت آموزش به مردم در مورد منابع طبیعی کشورهای عضو اکو سیستم در جهان است ، و  اینکه چگونه باید به بهترین شکل از آنها محافظت کرد .

 

"موسسه ملی محیط زیست، کره جنوبی در نظر گرفته شده به انجام مطالعه جامع از همگرایی کشورهای عضو اکو سیستم طبیعت ( ترجمه مفهومی ) ، انسان و آب و هوا برای اطمینان از ایمنی، ثبات و همزیستی هماهنگ از برنامه های رقیب، گفت:" سخنگوی Samoo. "NEI خواهد شد، نقش مهمی به عنوان یک اتاق فکر برای تحقیق و سیاست گذاری بازی می کنند.

 

 منبع سایت جامع پیمانکاران 

لویی کان پروژه    یعنی شالوده دادن به یک فرم ، درون یک نظم

عکس لوئی کان

 

 

عکس پروژه ( ساختمان  یک کتابخانه  )

 

عکس یک فرم

 

عکسی درباره نظم

 

 

لویی کان معماری وجود خارجی ندارد. تنها اثر معماری است که وجود دارد.

معماری در ذهن موجود است. شخصی که یک کار معماری انجام می‎دهد، در حقیقت آن را به روح معماری عرضه می‎کند . . . روحی که سبک نمی‎شناسد، تکنیک نمی‎شناسد، متد نمی‎شناسد و تنها منتظر آن است که خود را به معرض نمایش بگذارد.

بدین ترتیب معماری تجسم واقعیات غیر قابل سنجش می‎باشد

 

لویی کان معماری از جایی شروع می شود که عملکرد کاملاً شناخته شده و مشخص است

 

لویی کان معماری به عنوان خلقتی هنری برای برآوردن یک نیاز نیست بلکه آفریدن یک نیاز است معماری شناسایی همگن فضاهایی است متناسب با عملکردهای خاص انسانی معماری سازندگی ذهنی فضاها است

 

 

 

هراکلیتوس گزاره    هستی پوشیده است    را از خود به جای گذاشته و لویی کان امر غیر قابل اندازه گیری را خاموش توصیف کرده است  ، اما خاموشی    خواست معطوف به وجود    را می زید که جهت بخش هستی چیزهاست.

 

در این زمینه ، اصطلاح خاموش شاید تا اندازه ای عجیب به نظر رسد، اما در عمل بدان معناست که آنچه پنهان است خاموش می ماند تا خود را در اثر آشکار سازد و به سخن درآید.

این هنگامی رخ می دهد که    خاموشی و نور با یکدیگر دیدار کنند، خاموشی در آرزوی شوند و شدن و صیروریت است و نور حضور را به کل اشیا می بخشد  .

 

نور به خودی خود کافی نیست و حضور را تنها در ارتباط با ساختمان می توان دریافت.

به واقع لویی کان معتقد است که    خورشید زیبایی خود را نخواهد فهمید مگر اینکه به دیوار پهلوی ساختمانی بتابد    .

 و از این رو    گزینش شیوه ساخت و ساز به معنای گزینش خصلت نور مورد نیاز در ساختمان است  .

 

کان در عین حال می گوید که هر فضایی به نور طبیعی نیاز دارد: 

نمی توانم هیچ فضایی را بدون نور طبیعی تعریف کنم ، زیرا اقلیم های گوناگون به ساعات مختلف روز بستگی دارند و فصلهای چهارگانه سال می گویند که یک مکان می خواهد چه باشد  .

بخش اخبار روز ساختمان

حقیقت معماری ایران ، نادر اردلان

 زندگینامه :

نادر اردلان متولد تهران ، در هفت  ‏سالگی به اتفاق پدر، مادر و خواهرش به دلیل شغل پدر در امور مالی وزارت اقتصاد، در راستای کمک های اصل 4 ‏به ایران بعد از جنگ جهانی دوم، به واشنگتن رفت.

 

وی تحصیلات خود را در دانشگاه های هاروارد و انستیتو تکنولوژی کارنگی به اتمام رساند و از ۱۳۴۱ ‏تا ۴۳ ‏در شرکت های بزرگ آمریکایی کار کرد و اولین کار ساختمانی وی در دانشگاه برکلی کالیفرنیا و همکاری در ساخت برجی در سانفرانسیسکو بود.

 

به این ترتیب با ساخت ساختمان های پیش ساخته و نحوه ‏فعالیت پروژه های عظیم شنا شد.

در همان زمان از طرف شرکت نفت ایران دعوت به کار شد ، اردلان به همراه خانواده به ایران بازگشت و در سال ۱۳۴۳ به مسجد سلیمان رفت .

 

بعد از گذشت دو سال با وجود سختی های فراوان درهای جدیدی به روی وی باز شد و توانست طراحی های شرکت نفت را اداره کند و خانه سازی هایی در جزیره خارک انجام دهد .

 

در آن زمان رومن گرشمن باستان شناس بزرگ فرانسوی در خرابه های معابد آتش زرتشتیان مشغول حفاری بود و روی ساختمان ها و سایت های هخامنشیان و ساسانیان کار می کرد.

نادر اردلان در ترسیم پلان برخی از بافت ها به گرشمن کمک کرد.  

کمک های شایان نادر اردلان در طراحی موزه هنرهای معاصر تهران به کامران دیبا را نیز نمی توان از یاد برد.

 

اردلان هرگز به مطالعه معماری ایران در یک دوره تاریخی خاص اکتفا نکرد. او به سرتاسر این چشم انداز علاقه مند بود و از غارهای خطی شمال ایران تا مارلیک (قرن نهم تا هفتم قبل از میلاد) شروع کرد و به بقایای خارق العاده ای در اصفهان و کاشان دوره ‏اسلامی و بعد از آن به دوره قاجار رسید.

 

تلاش های بی پایان نادر اردلان برای معرفی معماری ایران قابل تقدیر است.

 

گفتو گویی با پروفسور نادر اردلان  ، معمار ایرانی :

 

در ادامه گفت ‌و‌گو با نادر اردلان را بخوانید:

 

 

پروفسور اردلان ، وقتی پس از سال ها وارد ایران شدید ، چگونه مشغول کار شدید؟

 

در آن زمان شخصی به نام “رومن گرشمن” در خوزستان بویژه شوش و چغازنبیل حفاری هایی انجام می داد و موقعیتی پیش آمد تا در این کار با او همکاری کنم.

به این ترتیب با تاریخ ایران بیشتر آشنا شده و فهمیدم که عظمت معماری بیش از این است که ساختمان بسازیم و حق الزحمه دریافت کنیم، بلکه چیزی تاریخی و عمیق است و این آغاز آشنا یی من با ایران است.

 

پس از آن در دانشگاه تهران مشغول به تدریس شده و با دانشجویان به شهر های مختلف ایران رفتم و نقشه آنها را پیاده کردیم.

به ویژه به دلیل علاقه، بافت شهر اصفهان و بازار اصفهان را پیاده کردم.

تا آن زمان بیشتر مطالعات معماری ایران را غربی ها انجام داده بودند.

دید غربی این است که به هر چیز به عنوان ابژه نگاه می کند. مثلاً مسجد امام را نگاه می کند و فقط برای خودش به عنوان یک تک واحد مجسم می کند، عادت نکرده ‏بودند که ما در ایران فضا می سازیم نه ابژه و نه شکل.

 

 

پس بازار اصفهان بهترین نمونه از بافت فضای مثبت خطی بود.

ما شروع کردیم بافت آن را ترسیم کردیم و مثل زنجیر بخش های مختلف آن را از جمله میدان نقش جهان، مسجد امام و غیره کنار هم گذاشتیم و متوجه شدیم که این بافت ۶۰۰ سال با هماهنگی ادامه داشته ولی شکل ها از یک دوره به دوره دیگر متفاوت است.

 

ولی فضا از وحدت فضایی مثبت برخوردار بود.

این مطالعات به جایی رسید که دانشگاه شیکاگو پیشنهاد داد کتابی در مورد تاریخ معماری ایران بنویسم. کتاب     حس وحدت    را در ۱۳۵۱ ‏به پایان رساندم و در ۱۳۵۲ ‏به چاپ رسید.

این کتاب جنبه قابل لمس معماری ایرانی بود.

 

با این حال برای فهم معماری ایران کافی نیست و فقط کمیت موضوع را نشان می دهد. دلیل استفاده اشکال و رنگ ها مشخص نیست یا اینکه چرا طرز طراحی بنای ما با طراحی چین و روم متفاوت است، پس باید وارد فرهنگ ایران شویم.

 

خوشبختانه در آن زمان سید حسین نصر فیلسوف و نویسنده در دانشگاه تهران ، کتاب هایی در زمینه اسلام و فرهنگ اسلامی نوشته بود و اقدام به تاسیس آکادمی فلسفه کرد.

 

در آن زمان درها باز بود و همه دنیا علاقمند بودند فرهنگ ایران را بشناسند. فرهنگ ما عمیق اما بسته است و مردم کمی توانسته اند عمق فلسفه و فرهنگ ما را بشناسند. در آن زمان از ژاپن، آلمان، انگلیس و سایر کشور ها افرادی که به زبان عربی، فارسی و ترکی مسلط بوده و به شناخت فرهنگ ما علاقه داشتند، می توانستند در آکادمی فلسفه ایران این مطالعات را انجام دهند.

 

کتاب   حس وحدت   دو جنبه دارد:

 

جنبه معماری

جنبه معنای فضاها و رنگ ها.

خوشبختانه در ایران کسانی که بنا های ما را به طور سنتی می ساختند ، متعلق به یک صنف و نجار، گچ کار یا آجر کار بودند.

متوجه شدم هر کدام از این صنف ها یک استاد دارد و یک شاگرد. رسم این است که استاد این صنف ها هم استاد کار و عمل است و هم جنبه عرفانی دارد. پس کاری که انجام می دهد نظم خاصی دارد.

 

 

سئوالی که مطرح است، اینکه چرا در آثار ایرانی گنبد ساده ساخته نمی شد و این همه منبت کاری و شکل دادن برای رسیدن به نور انجام شده است؟

 

نور و فضا ، المان هایی در زمینه معماری ایران بود که خیلی در من اثر گذاشت و این بیشتر مرا به سمت سهروردی هدایت کرد که حقیقت را به شکل نور می بیند و ملاصدرا که به شکل نور و رنگ می بیند.

 

معنی رنگ نیز در هفت پیکر نظامی به خوبی توضیح داده ‏شده ‏است.

به این ترتیب هر کدام از جنبه های این موضوع را بررسی کرده و در کتاب گردآوردم.

کتاب ۷ ‏بار به زبان های مختلف از جمله اسپانیولی، فارسی و … ترجمه شده ‏و در بیشتر دانشگاه های معماری بویژه ‏به عنوان کتاب مرجع استفاده ‏می شود. ‏

من به بیشتر کشور های اسلامی سفر می کنم، اول به دلیل جایزه ‏آقا خان که عضو هیات امنای آن بودم و دوم به دلیل مطالعات هاروارد که در حال انجام آن هستیم.

 

از این رو مطلع هستم که این کتاب در آمریکا، کابل و … تدریس می شود.

اخیرا توجه به فلسفه فرهنگ ایران در مردم زیاد شده ‏است و همیشه جنبه عرفانی در آن وجود دارد. ما از پیشینه غنی شعر برخورداریم و شاعران بزرگی داریم.

اکنون اشعار مولانا در آمریکا یکی از پرفروش ترین آثار شعر به شمار می رود. همیشه سعی من این بود که معمار طراح باشم و برای این کار باید چیزی برای گفتن داشت و آنچه می سازی معنایی بیش از جنبه فیزیکی داشته باشد .

 

 

معماری خوب از نظر شما چه تعریفی دارد؟

  ۴ عامل، تشکیل دهنده معماری

من در کشور های مختلفی کار طراحی و اجرا انجام داده ام و به تجربه می دانم که ۴ عامل، تشکیل دهنده معماری خوب است.

یعنی:

 

۱- ‏انطباق با محیط اقلیمی

 

۲- ‏ارتباط مستقیم با فرهنگ منطقه بیانگر آن فرهنگ باشد.  فرهنگ به طور مداوم درحال تغییر است و باید آگاه باشیم که عقب نشینی نکنیم.

 

۳- ‏عملکرد

 

۴- ‏استفاده از تکنولوژی پیشرفته

 

 

شما بیشتر در کشورهای عربی کار کردید مثل کویت، قطر و … . بحث تان به هویت مربوط است. آیا ابتدا با هویت مناطق یاد شده آشنایی پیدا کردید و بعد طراحی و ساخت انجام دادید یا هویت ایرانی خود را در آنجا به کار بردید؟

 

اولین ساختمان هایی که ساختم در کالیفرنیای آمریکا بود که مختص آن فرهنگ بود و برای این کار به مطالعه فرهنگ آمریکا و بویژه منطقه کالیفرنیا پرداختم و بر اساس آن طراحی کرد‏م. وقتی به ایران آمدم اولین ساختمانی که طراحی کرد‏م، مدرسه مدیریت بود که الان دانشگاه ‏امام صاد‏ق نام دارد و پایه طراحی آن باغ فین است و خوابگاههای د‏انشجویان حیاط د‏ار است.

 

‏اما سوال پیش می آید که برج های سامان که طراحی آن را هم من انجام داده ام، هیچ ربطی به فرهنگ ایران ندارد. بله این آغاز حرکتی با همکاران بود که چطور می توانیم کارمان را جلو ببریم؟ آیا می خواهیم شیوه معماری غرب را به ایران بیاوریم و پیاده ‏کنیم یا اینکه می خواهیم یاد بگیریم که معماری سنتی ما چیست و چه الگویی می تواند به ما بدهد؟

 

‏من ۶ سال شریک عبدالعزیز فرمانفرمایان بودم. وی مسوولیت چند کار بزرگ را به عهده من گذاشت از جمله استادیوم ۱۰۰ ‏هزار نفری بازی های آسیایی، مدرسه مدیریت ایران و … . ‏به نظر من یک معمار آنچه را که آموخته است، انجام می دهد. من ۲۰ ‏ سال در آمریکا کارکردم و آنچه آموختم به کار می بردم پس اینجا اولین چیزی که به ذهنم رسید این برج ها بود و آنچه که می توانستم سا ختم.

 

در این بین مطالعاتی برای شناخت ایران انجام دادم و با افزایش این شناخت آنچه از غرب آورده بودم را کم کم کنار گذاشتم. ‏من ۱۳ ‏سال یعنی از ۱۳۴۳ ‏تا ۱۳۵۶ در ایران کار کردم و زمانی که دوباره برای تدریس به هاروارد و ییل دعوت شدم، به دلیل علاقمندی به فرهنگ وگسترش استفاده از تکنولوژی، دفتر معماری ام را در ایران حفظ کردم. ‏

 

بعد از انقلاب هم به دلیل اینکه عضو هیات آقاخان بودم – که از مراکش تا اندونزی سفر و مطالعه کرده بودیم- و بعد از آن به دلیل برنده شدن در مناقصه شرکت نفت ابوظبی، در سال ۱۹۹۰ ‏به خلیج فارس آمدم. اصولآ دو فرهنگ بزرگ بر معماری خلیج فارس اثر گذاشته است: یکی فرهنگ عراق و دیگری فرهنگ ایلام که معماری قوی داشتد و شمال خلیج فارس را متاثر کرد.

 

‏در این منطقه از ۱۹۱۴ به بعد فعالیت اقتصادی شروع شد. معماری اطراف زمین های عربستان صعودی و امارات از نخل بود، به دلیل گرما ساختمان کم بود و خانه ها از نی بود. پس از آن کسب درآمد از مروارید در این منطقه آغاز شد و به حضور معماری برای ساخت بنا های جدید نیاز داشتند. ‏به هر حال معماری عربستان، ایرانی است، مثل معماری “بستکی” در دبی که نمونه خوبی از معماری ایرانی است. من در طراحی به انطباق معماری با محیط بسیار توجه می کنم.

 

 

این تأثیرپذیری آگاهانه انجام شده یا ناآگاهانه؟ شما چقدر آگاهانه عمل می کنید؟

 

سنت چیزی است که یک سری موارد اصلی دائمآ در آن تکرار می شود و به این معنا نیست که جوهری در آن وجود ندارد، زیرا ابتدا کسی آن را به این شکل پیاده کرده و سپس هنرمندی که آن را تکرار می کند و به درستی آن اعتقاد دارد. شاید همه موضوع را ندانند، البته مهم نیست.

 

یک گچبر الزاماً همه چیز را نمی داند، ولی معمولاً استادش برای او جنبه معنوی دارد. ساختمان های قدیمی ایران تنها یک بنای فیزیکی نیست، بلکه روح دارد، عرفان دارد و نفس دارد. ‏در خلیج فارس به انطباق با محیط اقلیمی توجه نمی شود. برق، نفت و آب ارزان است. کشور های عربی نفت خیزند و از برق استفاده کرده و آلودگی زیادی ایجاد می کنند.

 

به دلیل وجود نفت زیر خلیج فارس، این آب بسیار آلوده است و روی محیط اثر می گذارد. ‏بویژه در خلیج فارس، گرم شدن ۲ ‏درجه ای هوا، ۲ ‏اثر دارد: یکی روی دریاچه که حجم آب آن افزایش می یابد و می دانیم که اطراف خلیج فارس به جز بخش کوچکی، فقط یک متر بالاتر از سطح آب است. به این ترتیب حدود ۴۰ سال آینده ۲۵ درصد شهر های اطراف خلیج فارس به زیر آب می رود که ما در هاروارد روی آن مطالعه می کنیم.

 

این مساله خطر بزرگی است که کاری برای آن نمی کنیم و در مورد آن آگاهی کمی وجود دارد و در دانشگاه ها نیز به آن توجه نمی شود. مساله فرهنگی که وجود دارد این است که همه می خواستیم به سبک جدید و پبشرفته کار کنیم، اما تقلید دست چندم از یک کار درست نیست. دلیلش این است که شایستگی خود را نشناخته ایم و خود را دست کم می گیریم. ما تاریخ و فرهنگ غنی داریم که نگاه ‏به حقیقت در آن با سایر کشور ها متفاوت است اما بدون توجه به ناسازگاری ها تقلید می کنیم.

 

 

می خواهم خلاصه وضعیت معماری ایران را ترسیم کنم و شما چشم انداز آن را بررسی کنید و بگویید چه باید کرد. آیا واقعا راه نجاتی داریم؟ اتفاقی که برغم ادعا های موجود در مورد احیای معماری ایرانی در حال رخ دادن است این است که حتی ۲ ‏واحد معماری ایرانی در دانشگاه ها تدریس نمی شود.

 

اخیرا برخی دانشگاه ها در مقطع فوق لیساس درسی با نام معماری ایرانی- اسلامی تدریس می کنند. اما به جز کتابی که خودتان نوشته اید و جنبه فلسفی و تثوری معماری را نشان می دهد، دانشجویان معماری آشنایی چندانی با معماری ایرانی ندارند و به جز کارهای آقای یبرنیا و معماریان کار ارزنده دیگری انجام نشده است.

 

درکشورهای دیگر پژوهش های زیادی روی معماری خود انجام می دهند اما در ایران کار زیادی در این زمینه انجام نشده است. ‏حدود ۱۵ سال است که موجی تحت عنوان “معماری جهانی” در ببن معماران ایرانی رواج یافته که به دنبال آن آنفدر که معماری معماران بزرگ ‏جهانی در ایران بررسی و تحلیل می شود، در کشور های خودشان انجام نمی شود.

 

بیشتر معماری ایران دست “بساز بفروش ها” است. اما انقاقی که افتاده اینست که ما فرهنگ خود را کنار گذاشته ایم و معمارانی که ادعای نخبه بودن دارند به کارهای عجیب و تقلید از خارجی ها می پردازند. ‏اتفاق دیگری که طی ۴ ‏سال اخیر رخ داده این است که مسوولان نمای رومی را رواج داده اند که چیزی التقاطی است و تناسبات رایج در معماری جهان را رعایت نکرده است. در حالی که در کشور های حاشیه خلیج فارس به دنبال هویت سازی در معماری هستند.

 

‏نبود چشم انداز، وجود هرج و مرج در ساخت و ساز، نبود فرهنگ و فضای سبز در شهرهای ما و سلیقه ای عمل کردن معماران، چهره شهرها را نازیبا کرده است. اگر ما هویت خود را از دست دهیم چیزی برای عرضه در عرصه جهان نخواهیم داشت. شاید علت این مسایل این است که فقط اقتصاد اهمیت دارد و پول و بازار حرف اول را می زند. ‏به نظر شما حفظ بافت قدیم چه ارزشی دارد؟ تداوم فرهنگ چه اهمیتی دارد؟ راهکارهای عملی را بیان کنید. ما به عنوان معمار چه کاری می توانیم در این زمینه انجام دهیم؟

 

من سال گذشته د‏ر مطالعاتم که الان در دانشگاه ‏هاروارد د ‏ر مورد خلیج فارس و ۱۰ شهر آن شروع کرده ایم، پیشنهاد ‏هایی برای تهران دادم. به نظر من موضوع تغییرات آب و هوایی بیشتر از هر چیز دیگر در طراحی ما مهم است زیرا هم با مشکل کمبود انرژی مواجه هستیم و هم کمبود آب که دو عامل اصلی طراحی پایدار است.

 

پس اگر بخواهیم پاسخ این مساله را بدهیم باید علمی نگاه کنیم و می بینیم که الگوهای فوق العاده ای در ایران وجود دارد که می تواند برای ساخت خانه ها و شهر های ایران راهنمای ما باشد. در ایران ۶ منطقه اقلیمی مختلف از سرد سیر تا کویر داریم که باید کاملاً مطالعه شود و بر اساس آن الگوی ساختمان ‏تهیه کنیم. ‏

 

موضوع مهم دیگر اینکه بعضی از این محیط های اقلیمی، فرهنگ های مختلف را در خود جای داده است. از ۱۳۵۳ ‏تا ۱۳۵۷ سازمان محیط زیست ایران با دفتر ما قراردادی بست که ایران را با توجه به این ۶ ‏اقلیم مطالعه کرده و با دنیا مقایسه کنیم و بفهمیم که چطور می توانیم بهتر بسازیم.

 

ما منطقه های اقلیمی را مطالعه کر دیم و نتایج آن در کتابی با نام “پردیسان” چاپ شده است. من فکر می کنم ما به مطالعه ای (پیمایشی) ملی در مورد الگوهای تاریخی شهری و تیپ-شناسی معماری در مناطق آب و ‏هوایی و فرهنگی مختلف نیاز داریم.

 

دراین مناطق باید محیط و سلامت عمومی را مطالعه کنید چون باهم مرتبط هستند.ضمن اینکه باید مطالعه مردم-شناسی، اقتصادی و اجتماعی هم داشته باشیم و سوم اینکه شکل شهرنشینی و نوع شناسی و فرم شناسی معماری دراین مناطق مطالعه شود.

 

‏من سه پیشنهاد دارم:

 

۱- گذشته خود را در این ۶ منطقه به طور همه جانبه بررسی و مطالعه کنیم و باید برنامه کشوری داشته باشیم.

 

۲- از ۱۳۲۹ تا ۱۳۹۱ را مطالعه کنیم تا ببینیم که در مناطق یاد شده چه کارهایی انجام شده است و محاسن و معایب آن را بشناسیم.

 

۳- باید آینده را ببینیم که چه تغییراتی پیش خواهد آمد و چگونه باید برای این تغییرات آماده باشیم و بدرستی پیش بینی کنیم. دولت ها باید این روند ها را اداره کرده و دانشگاه ها مبانی علمی لازم برای این مطالعات را فراهم کنند.

 

 

لینک منبع خبر :  معمار نیوز

 

گرداوری سایت پیمانکاران ساختمان 

 

خانه ای با معماری ژاپنی در دریای سیاه

Black House

معماری
طراحی
هنر
تکنولوژی

Japanese house architecture in the Black Sea

‘da-house’ references japanese residential architecture through its use of materials and its close relationship with nature. situated on the black sea, ukrainian architect igor sirotov has utilized concrete and glass extensively, seeking to establish a traditional yet modern home, while the greenery employed demonstrates a clear connection with the natural environment in which the dwelling sits.

Link :  site

architecture

design

art

technology

 

خانه ” da-house” به واسطه مصالحی که در ساخت آن بکار رفته و ارتباط نزدیکی که با طبیعت دارد ، از سبک معماری مسکونی ژاپنی تبعیت می کند. معمار اوکراینی، ایگور سیروتو، در ساخت این ملک سنتی و در عین حال مدرن که در دریای سیاه واقع شده از بتن و شیشه در مقیاسی وسیع استفاده نموده و گیاهان سبز بکار رفته در ساختمان نیز نمایانگر ارتباط مستقیم بنا با پوشش گیاهی منطقه ای است که ساختمان در آنجا بنا شده است.

مساحت زمینی که ساختمان در آن بنا شده، 350 متر مربع است که یک طبقه مسکونی با گاراژی به ظرفیت دو ماشین در طبقه زیرزمین را در خود جای می دهد. این پروژه، شامل یک نشیمن بزرگ با آشپزخانه مجاور، دو اتاق خواب و سه حمام است. سیروتو تلاش نموده تا در تقابل با فضای ناسازگار محیط بیرون، گرمی و آرامش را در فضای داخلی خانه القا نماید.

فضای نشیمن وسیع این ساختمان، از طریق یک دیوار بزرگ شیشه ای با استخر و امکانات رفاهی فضای بیرون ارتباط دارد. یک فضای نشیمن کوچکتر نیز رو به بیرون و کنار میز ناهارخوری یافت می شود. کف قسمتی از ساختمان که بالای گاراژ واقع شده شیشه ای است، بطوری که از کف ساختمان می توان گاراژ را دید.

 

تصاویر در ادامه مطلب ...

گرداوری سایت جامع پیمانکاران

منبع سایت: کوکا

 

 

سبک معماری مسکونی ژاپنی

معماری طراحی هنر تکنولوژی

 

 

 

 

با تشکر از توجه شما

تولید نانو تکنولوژی ایروژل (هواژل)

 

مهدی دیانی محقق ایرانی در گفت‌وگو با خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، گفت:

یک شرکت دانش بنیان اصفهانی برای نخستین بار در کشور موفق به تولید نانو تکنولوژی ایروژل (هواژل) شد.

 

وی افزود:

ایروژل به عنوان سبک ترین ماده جامد در جهان  شناخته شده است که چگالی‌اش تنها سه برابر هواست.

در با نام تجاری ایرولیت ، یک نوع سیلیکاژل بی‌شکل سنتزی است (کاملا متفاوت با سیلیکای بلوری) که کمترین چگالی را در میان مواد جامد دارد و چگالی‌اش تنها سه برابر هواست.

 این ماده از یک ژل به دست می‌آید.

دیانی ادامه داد:

این ماده از یک ژل به دست می‌آید. مایع این ژل با گاز جایگزین می‌شود. در نتیجه این فرایند، ماده‌ای جامدی با مقاومت گرمایی بالا، انعطاف‌پذیری خوب و چگالی بسیار کم به وجود می‌آید.

 

محقق این طرح افزود:

95 درصد این محصول از ذرات نانومتری هوا تشکیل شده است و به عنوان ابر عایق حرارتی و برودتی استفاده می شود.

 

به گفته دیانی، هواژل در فرهنگ عامه مردم تحت نام‌های دیگری نظیر  دود منجمد، دود جامد، هوای جامد یا دود آبی نیز شناخته می‌شود.

 

وی ایجاد پوشش‌های مناسب در رنگ‌ها و لوله‌ های نفت و گاز، عایق ساختمان‌ ها و پوشاک، صنایع هوافضا و جاذب مواد آلی را از جمله کاربردهای این محصول برشمرد.

 

لینک منبع : کانون دانش

مدال ، جایزه طلای سلطنتی موسسه سلطنتی معماران بریتانیا

  RIBAمدال طلا

سلطنتی مدال طلا برای معماری است

این جایزه هر ساله توسط موسسه سلطنتی معماران بریتانیا به نمایندگی از پادشاه بریتانیا به معماران برتر تعلق می گیرد ..

این مدال برای اولین بار در سال 1848 به چارلز رابرت Cockerell اهدا شد ، و برندگان آن شامل برخی از معماران تاثیر گذار در قرن 19 و 20 ، از جمله اوژن ویوله لو دوک (1864) ، فرانک لوید رایت (1941) ، لوکوربوزیه ( 1953) ، والتر گروپیوس (1956) ، لودویگ میس ون روهه (1959) و Buckminster فولر (1968) . در حال حاضر با دریافت کننده دوم، ایتالیایی لوئیجی کانینا در سال 1849 ، جایزه بین المللی رفت.

همه دریافت کنندگان معماران بود.

همچنین مهندسین مانند آروپ (1966) و پیتر رایس (1992) که بدون شک نقش برجسته در تحقق برخی از ساختمان های کلیدی قرن 20 در سراسر جهان داشته اند ، به رسمیت شناخته شده بود. بارها و بارها ، این جایزه به نویسندگان با نفوذ در معماری اهدا گردید ، از جمله محققانی مانند برگرد رابرت ویلیس ( 1862 ) ، سر نیکولاس Pevsner (1967) و سر جان Summerson (1976) و همچنین نظریه پردازانی مانند لوئیس مامفورد (1961) و کالین رو ( 1995) این باستان شناسان مانند سر آستن هنری لایارد ( 1868 ) ، کارل ریچارد Lepsius ( 1869) ، ملچیر د وگ ( 1879 ) ، هاینریش Schliemann (1885) ، رودولفو Lanciani (1900) و سر آرتور ایوانز ( 1909 ) ، و نقاشان مانند لرد لیتون افتخار (1894) و سر لارنس آلما Tadema (1906) . یکی دیگر از استثناء قابل ذکر در 1999 جایزه به شهرستان از بارسلونا بود.

 

 

لیست دریافت کنندگان مدال ، جایزه طلای سلطنتی موسسه سلطنتی معماران بریتانیا

 

    2014 جوزف Rykwert ، UK [ 2 ]
    2013 پیتر Zumthor ، سوئیس
    2012 هرمان Hertzberger ، هلند
    2011 دیوید Chipperfield ، UK
    2010 جزیره پرنس ادوارد ، چین
    2009 آلوارو سیزا ویرا ، پرتغال
    2008 ادوارد Cullinan ، UK
    2007 هرزوگ و د Meuron ، سوئیس [ 3 ]
    2006 تویو ایتو ، ژاپن [ 4 ]
    2005 فرای اوتو ، آلمان
    2004 رم کولهاس ، هلند
    2003 رافائل Moneo ، اسپانیا
    2002 Archigram ، UK
    2001 ژان نوول ، فرانسه
    2000 فرانک گری ، ایالات متحده آمریکا
    1999 شهر بارسلون اسپانیا
    1998 اسکار نیمیر ، برزیل
    1997 تادائو آندو ، ژاپن
    1996 هری Seidler ، اتریش / استرالیا
    1995 کالین رو ، UK / USA
    1994 مایکل و پاتریشیا هاپکینز
    1993 به Giancarlo د کارلو ، ایتالیا
    1992 پیتر رایس ، ایرلند
    1991 کالین Stansfield اسمیت
    1990 آلدو ون Eyck
    1989 رنزو پیانو ، ایتالیا
    1988 ریچارد میر
    1987 رالف Erskine
    1986 آراتا ایسوزاکی ، ژاپن
    1985 سر ریچارد راجرز
    1984 چارلز کوریا
    1983 سر نورمن فاستر
    1982 برتولد Lubetkin
    1981 سر فیلیپ Dowson
    1980 جیمز استرلینگ
    1979 چارلز و ری Eames ، ایالات متحده آمریکا
    1978 به Jörn Utzon ، دانمارک
    1977 سر Denys Lasdun
    1976 سر جان Summerson
    1975 مایکل اسکات ، ایرلند
    1974 پاول و مویا
    1973 سر لسلی مارتین
    1972 لویی I کان، USA
    1971 هوبرت د کرونین هیستینگز ( 1902-1986 )
    1970 رابرت متی
    1969 جک Coia
    1968 Buckminster فولر ، ایالات متحده آمریکا
    1967 سر نیکولاس Pevsner
    1966 پیام های جدید آروپ
    1965 کنزو تانگه ، ژاپن
    1964 ادوین مکسول فرای
    1963 ویلیام Holford ، بارون Holford
    1962 Sven در Markelius ، سوئد
    1961 لوئیس مامفورد ، ایالات متحده آمریکا
    1960 به Pier Luigi Nervi ، ایتالیا
    1959 لودویگ میس های van der Rohe ، آلمان / USA
    1958 رابرت Schofield موریس ، کانادا
    1957 ALVAR آلتو ، فنلاند
    1956 والتر گروپیوس ، آلمان / USA
    1955 جان موری ایستون ( 1889-1975 )
    1954 سر آرتور جورج استفنسون ( 1890-1967 )
    1953 لوکوربوزیه ، فرانسه
    1952 جورج خاکستری Wornum
    1951 امانوئل وینسنت هریس
    1950 Eliel Saarinen ، فنلاند
    1949 سر هوارد رابرتسون
    1948 اگوست Perret ، فرانسه
    1947 سر آلبرت ریچاردسون
    1946 سر پاتریک Abercrombie پوست
    1945 ویکتور Vesnin ، اتحاد جماهیر شوروی
    1944 سر ادوارد Maufe
    1943 سر چارلز هربرت ریلی
    1942 ویلیام کورتیس سبز
    1941 فرانک لوید رایت ، ایالات متحده آمریکا
    1940 چارلز Voysey
    1939 سر پرسی توماس
    1938 ایور Tengbom ، سوئد
    1937 سر ریموند آنوین
    1936 چارلز هولدن
    1935 ویلم Marinus Dudok ، هلند
    1934 هنری وان Lanchester
    1933 سر چارلز رید همسالان ( 1868-1952 )
    1932 هندریک پتروس Berlage ، هلند
    1931 سر ادوین کوپر
    1،930 پرسی وورتینگتون
    1929 ویکتور Laloux ، فرانسه
    1928 سر پسر Dawber
    1927 سر هربرت بیکر
    1926 راگناروک Ostberg ، سوئد
    1925 سر گیلز گیلبرت اسکات
    1924 هیچ جایزه
    1923 سر جان جیمز برنت
    1922 توماس هیستینگز ، ایالات متحده آمریکا
    1921 سر ادوین Lutyens
    1920 چارلز Girault ، فرانسه
    1919 لئونارد استوکس
    1918 ارنست نیوتن
    1917 هانری پل Nénot ، فرانسه
    1916 سر رابرت Rowand اندرسون
    1915 فرانک عزیزم، کانادا
    1914 ژان لویی پاسکال ، فرانسه
    1913 سر رجینالد Blomfield
    1912 ریحان Champneys
    1911 ویلهلم Dörpfeld
    1910 سر توماس گراهام جکسون
    1909 سر آرتور ایوانز
    1908 اونوره Daumet ، فرانسه
    1907 جان بلچر
    1906 سر لارنس آلما Tadema
    1905 سر استون وب
    1904 آگوست Choisy ، فرانسه
    1903 چارلز Follen مک کیم ، ایالات متحده آمریکا
    1902 توماس ادوارد Collcutt
    1901 هیچ جایزه
    1900 رودولفو Lanciani ، ایتالیا
    1899 جورج فردریک Bodley
    1898 جورج Aitchison
    1897 پیر Cuypers ، هلند
    1896 سر ارنست جورج
    1895 جیمز بروکس ( 1825-1901 )
    1894 لرد لیتون
    1893 ریچارد موریس هانت، USA
    1892 سزار دلی، فرانسه ( 1811-1894 )
    1891 سر آرتور Blomfield
    1890 جان گیبسون
    1889 سر چارلز توماس نیوتن
    1888 بارون Theophil فون هانسن، اتریش
    1887 ایوان مسیحی
    1886 چارلز گارنیر ، فرانسه
    1885 هاینریش Schliemann ، آلمان
    1884 ویلیام باترفیلد
    1883 فرانسیس پنروز
    1882 هاینریش فون Ferstel ، اتریش
    1881 جورج گادوین
    1880 جان لافبورو پیرسون
    1879 مارکی ملچیر د وگ ، فرانسه
    1878 آلفرد واترهاوس
    1877 چارلز بری
    1876 ​​جوزف لوئی دوک ، فرانسه
    1875 ادموند شارپ
    1874 جورج ادموند خیابان
    1873 توماس هنری وایات
    1872 فردریش فون اشمیت ، آلمان / اتریش
    1871 جیمز فرگوسن
    1870 بنیامین فری
    1869 کارل ریچارد Lepsius ، آلمان
    1868 سر آستن هنری لایارد
    1867 چارلز Texier ، فرانسه
    1866 سر متی Digby وایات
    1865 سر جیمز Pennethorne
    1864 اوژن ویوله لو دوک ، فرانسه
    1863 آنتونی Salvin
    1862 برگرد رابرت ویلیس
    1861 ژان باپتیست Lesueur ، فرانسه ( 1794-1883 )
    1860 سیدنی Smirke
    1859 سر جورج گیلبرت اسکات
    1858 فردریش اوت Stüler ، آلمان
    1857 اوون جونز
    1856 سر ویلیام Tite
    1855 ژاک Ignace Hittorff ، فرانسه
    1854 فیلیپ Hardwick
    1853 سر رابرت Smirke
    1852 لئو فون Klenze ، آلمان
    1851 توماس Leverton دونالدسون
    1850 سر چارلز بری
    1849 لوئیجی کانینا ، ایتالیا
    1848 چارلز رابرت

مراجع

RIBA رویال جایزه طلا [1]
الیور وین رایت: "جوایز RIBA سلطنتی مدال طلا به مورخ معماری جوزف Rykwert"، در گاردین، 2013 سپتامبر 18
2007 برنده
2006 برنده

 

 

گرداوری : سایت جامع پیمانکاران

ترجمه و ویرایش فربد حیدری

 

مدال طلای انستیتوی معماری آمریکا

 

جایزه بزرگ معماری AIA GOLD که توسط انستیتوی معماری آمریکا به اعطا شده تعلق می گیرد توسط هیئت مدیره ملی AIA در به رسمیت شناختن یک نهاد قابل توجه که آثار تاثیر گذار و ماندگاری در عرصه معماری و تئوری و عمل معماری.

 

این برترین جایزه این مؤسسه است. از سال 1947، مدال اعطا شده است حداقل ، بیشتر یا کمتر در سال است.

AIA Gold Medal

(مدال طلای ای‌آی‌ای (به انگلیسی: یک جایزه معماری از طرف موسسه معماران آمریکا است که به افراد تاثیرگذار در تئوری و طراحی معماری به صورت سالانه از سال ۱۹۴۷ تا کنون داده می‌شود.

گرداوری سایت

 

فهرست برندگان جایزه

 

 

 

منبع : ویکی پدیا

گرداوری ، ویرایش : فربد حیدری

سایت جامع پیمانکاران

ابداع مخترع ایرانی برای رسوب‌زدایی آب

گروه دانش و سلامت زهرا رفیعی

گرداوری گروه fhi فن و هنر ایران زمین

تصفیه آب

یک مخترع ایرانی موفق به ساخت نمونه داخلی ضدرسوب الکترونیکی شد.

این دستگاه با اتصال به تأسیسات حرارتی - برودتی ساختمان‌ها ، ورزشگاه‌ها، هتل‌ها و ماشین‌آلات صنعتی و صنایع گوناگون می‌تواند مانع از ایجاد رسوبات آب بر جداره لوله‌ها شود .

ابراهیم صفایی در گفت‌و‌گو با خبرنگار همشهری گفت: استفاده از این فناوری به طور متوسط موجب کاهش مصرف 40درصد گاز، 20درصد برق و 10درصد آب می‌شود. رسوب آب مانند عایق عمل کرده و از تبادل حرارت در تأسیسات جلوگیری می‌کند.

وی در مورد مزیت‌های زیست‌محیطی این فناوری گفت:

کاهش آلودگی هوا در شهر‌های بزرگ یکی از مزایای این دستگاه است.

با کاهش مصرف گاز، به همان میزان، تولید گاز‌های منو‌اکسید‌کربن و دی‌اکسید‌کربن کاهش می‌یابد.

نتایج آزمایش های ما نشان می‌دهد که با استفاده از این فناوری بر مشعل بویلر و دیگ‌های آب داغ، در اثر به‌سوزی گاز، به میزان 33درصد منو‌اکسید تولید شده کاهش و راندمان انرژی افزایش می‌یابد.

رسوب‌زدایی از لوله‌های تأسیسات (روش رزینی)

وی افزود:

استفاده از اسید و نمک برای رسوب‌زدایی از لوله‌های تأسیسات (روش رزینی) سال‌هاست آ‌ب‌های زیرزمینی را آلوده می‌کند.

حجم آلودگی ناشی از مصرف اسید و نمک در شهر‌های بزرگ بیش از میلیون‌ها لیتر است که خسارات جبران‌ناپذیری بر محیط زیست وارد می‌کند.

وی درباره مزیت دستگاه ضدرسوب الکترونیکی تولید داخل نسبت به نمونه‌های خارجی آن گفت: این دستگاه علاوه بر قیمت پایین آن ( یک ‌دهم نمونه خارجی ) با نمونه آب کشور همخوانی بیشتری دارد.

استفاده از امواج الکترومغناطیس برای جلوگیری از تشکیل رسوب

به دلیل شرایط متفاوت آب ‌و‌هوایی کشور سختی آب در اکثر مناطق کشور متفاوت است. نمونه خارجی این دستگاه در سال1995 توسط سازمان فضایی ناسا اختراع شده است.ابراهیم صفایی در مورد طرز کار این دستگاه گفت: در این روش از امواج الکترومغناطیس برای جلوگیری از تشکیل رسوب در تأسیسات استفاده می‌شود. به طوری که ملکول‌های آب با استفاده از امواج رادیویی کم بسامد و با شکل مربعی بین 1500 تا 40هزار بار در ثانیه به ارتعاش در‌می‌آیند.

با عبور آب از میان میدان انرژی متغیر در ساختمان بلوری و منظم کلسیم و منیزیم تغییراتی ایجاد می‌شود و کلسیت به آراگونیت تبدیل می‌شود.

آراگونیت گونه‌ای از کربنات کلسیم است که در محلول به حالت معلق باقی می‌ماند و به سطح لوله و مخازن نمی‌چسبد. این دو از نظر فرمول شیمیایی یکسان‌ هستند ولی ساختار بلورین متفاوتی دارند.

این دستگاه رسوبات قدیمی بر دستگاه‌ها را نیز معلق می‌کند؛ بدین صورت که میدان مغناطیسی ذکر شده تمام ملکول‌های دوقطبی مثل کربنات‌کلسیم را به ارتعاش در‌می‌آورد و زمانی که دو قطب یکسان یون‌ها در مقابل یکدیگر قرار‌می‌گیرند دافعه ایجاد می‌کنند؛ از طرف دیگر در اثر این نوسانات، پیوندهای هیدروژنی بین مولکول‌ آب به تدریج شکسته شده و همچنین کریستال‌های خنثی تشکیل می‌شوند.

به موجب این دو عامل، مولکول‌های آزاد آب افزایش می‌یابد و در نتیجه بر حلالیت آب اضافه می شود؛ در نتیجه امکان تشکیل بلورهای رسوبی از میان می‌رود و رسوبات قدیمی نیز به‌تدریج به ذرات معلق در آب تبدیل می‌شوند. این اثرات بعد از عبور جریان آب از میدان مغناطیسی تا حداقل برد یک ‌کیلومتر در آب ماندگار است.

 

این محقق درباره خاصیت میکروب‌کشی این دستگاه گفت: یکی از آزمایش‌هایی که اخیرا به کمک یکی از آزمایشگاه‌های طرف قرارداد با وزارت بهداشت انجام شد تست از بین بردن میکروب اسهال از این طریق بود. پس از استفاده 15دقیقه‌ای از این روش تعداد میکروب‌ها از دومیلیون واحد به دوهزار واحد کاهش یافت.

منبع : همشهری آنلاین

سلام

الان حدودا 20 دقیقه از سال تحویل گذشته ، امیدوارم سالی سرشار از عشق و امید را از این لحظه آغاز کرده باشید .

گروه پیمانکاران ساختمان بهترین هارا برای شما آرزو دارد .

 

 سال 1393 بر تمام مهندسان و هنرمندان و مردم ایران زمین مبارک باد

 

 

سال نو مبارک باد 1393

 

عکسهایی از شیراز و معماری شهر شیراز

عکس سنگفرش خیابان حافظ

 

 

آبنما های خیابان حافظیه

منظره ای از معماری و فضا سازی خیابان حافظ ( محیط اطراف آرامگاه حافظ شیرازی )

آبنما

دیوار غربی محوطه آرامگاه حافظ شیرازی

دیوار و ابزار زیبا از دیوار اطراف آرامگاه حافظ

سنگفرش محوطه

یکی از نزدیک ترین هتل های اطراف خیابان حافظ بطوری که با 5 دقیقه پیاده روی میتوانید خود را در این محوطه ببینید .

دلیل اینکه توانستم این تصاویر را عکاسی کنم ٰ اجرای پروِِژه نما و سونای هتل رویال بود .

به زودی تصاویری از ساختمانها و معماری حاکم بر شهر شیراز را برایتان ارسال خواهم کرد .