با افزایش قطعی رهن تحت تاثیر این فرمول کار اجاره‌نشین‌ها سخت می‌شود

تحلیل ساده اقتصادی درباره فرمول جدید اجاره‌بها که وزارت‌مسکن در نظر دارد آن را از سال آینده برای بازار اجاره‌نشینی اجرا کند، نشان می‌دهد این فرمول آنچنان که پیش‌بینی شده به نفع مستاجر نخواهد بود و می‌تواند حتی منجر به افزایش نرخ اجاره شود.


طبق اعلام معاون وزیر مسکن، پیشنهاد شده برای سال آینده فرمول محاسبه اجاره‌بها از    یک‌میلیون تومان رهن معادل است با سی هزار تومان اجاره  به  یک میلیون تومان رهن معادل است با بیست هزار تومان اجاره  تغییر کند که در این صورت ، عملا میزان اجاره‌‌های ماهانه  منقبض و در مقابل ، حجم پول‌پیش  رهن  منبسط می‌شود.
کاهش اجاره ماهانه در ظاهر به نفع مستاجران خواهد بود ، اما با توجه به اینکه اغلب مستاجران تمایل به پرداخت رهن به جای اجاره ماهانه را دارند ، افزایش قطعی رهن تحت تاثیر این فرمول می‌تواند کار اجاره‌نشین‌ها را سخت کند.

چنانچه قرار باشد شیوه محاسبه اجاره‌بها طبق پیشنهادی که در وزارت مسکن مطرح شده، تغییر کند به آن معنی است که اگر فردی امسال واحدی را با پانصد هزار تومان اجاره‌ ماهانه  بدون پول‌پیش اجاره کرده و بخواهد سال آینده آنجا را رهن کند، باید بیست و پنج میلیون تومان به موجر پرداخت کند در حالی‌که رهن کامل این واحد براساس فرمول قدیمی شانزده میلیون تومان است.
همچنین اگر فردی امسال واحدی را با شانزده میلیون تومان رهن کامل  بدون اجاره ماهانه - در اختیار دارد و بخواهد سال آینده قرارداد اجاره را فقط با پرداخت اجاره ماهانه تمدید کند ، باید ماهانه سیصد و بیست هزار تومان بپردازد، در حالی‌که اجاره ماهانه آن براساس فرمول قدیمی چهار صدو شصت هزار تومان است.
به این ترتیب مشخص است که فرمول جدید اجاره‌بها باعث افت اجاره ماهانه و رشد رهن آپارتمان‌های اجاره‌ای می‌شود.
در حال حاضر اغلب مستاجران از پرداخت اجاره ماهانه به‌خاطر ناهماهنگی بین نرخ اجاره و سطح دستمزد عاجز هستند و به شدت خواهان پرداخت پول‌پیش هستند و اگر قرار باشد ساماندهی این بازار در نهایت به افزایش مبالغ رهن منجر شود، عملا تحقق هدف رفاه مستاجر ناکام می‌ماند.
فرمول جدید اجاره باعث افزایش پنجاه درصدی مبلغ رهن و کاهش سی و سه درصدی اجاره ماهانه می‌شود.
با تصویب نهایی فرمول جدید حتی احتمال می‌رود موجران که در سال جاری دریافت اجاره ماهانه را به پول‌پیش ترجیح می‌دادند، برای سال آینده ، شرط تمدید قراردادها را  رهن‌ کامل  قرار دهند. آیا مسوولان وزارت‌ مسکن برای جلوگیری از چنین اختلال‌هایی ، برنامه‌های تکمیلی در بسته ساماندهی اجاره‌بها در نظر گرفته‌اند؟

از بخش ساختمان دیدن فرمایید

برای دیدن تصاویر زیبا از طراحی داخلی ساختمان بر روی عکس ساختمان در زیر این صفحه کلیک کنید

 فضای معماری سنتی از گره چینی خالی است

مصاحبه با استاد امیر برق زدگان

استان: همدان

مهناز وحیدی

نوشتن از هنرهای سنتی و صنایع‌دستی این مرزو بوم تنها چیزی است که شاید نیاز به هیچ بهانه‌ای نداشته باشد، تنها تکیه بر تاریخ و قدمت این آثار کافی است که ما را به یاد این نکته بیاندازد که کمتر از آنچه لایق آن بوده‌اند از آن‌ها نوشته‌ایم.

تأملی کوتاه بر روی آنچه بر هنرهای سنتی و صنایع‌دستی ما گذشته است ثابت می‌کند که بخشی از جفایی که بر دست ساخته‌های هنری هنرمندان ما گذشته است، بر دوش ما اهالی رسانه است که همیشه نوک تیز پیکان را به سوی مسئولان و متولیان امر نشانه رفته‌ایم.

بخشی از آنچه امروز از آن به عنوان هنرهای سنتی از آن‌ها یاد می‌کنیم، رشته‌هایی هستند که در دایره لغات دایرة المعارف صنایع‌دستی از آن‌ها با عنوان رشته‌های در حال منسوخ و منسوخ شده یاد می‌شود.

رشته‌هایی که روزگاری به دلیل داشتن کاربرد از جایگاه وی‍‍ژه‌ای در زندگی مردم برخوردار بود و امروز به سبب ورود تولیداتی که از تنوع و کاربری مناسب تری بر خوردارند پایگاه خود را از دست داده‌اند.

تعداد این رشته‌ها در سال‌های اخیر به دلایل مختلفی در حال افزایش است و این در حالی است که معاون هنرهای سنتی و صنایع‌دستی کشور در اواخر سال 87 اعلام کرد: در سال 88 رشته منسوخ شده صنایع‌دستی نداریم.....

اما باید باور داشت که حفظ این رشته‌ها در گرو حفظ هنرمندان آن‌ها که گاه به یک یا دو نفر در این رشته‌ها منحصر می‌شوند، است، پس در گام اول باید آن‌ها را حفظ کرد.

با این تفکر معرفی رشته گره چینی از رشته‌های در حال منسوخ استان همدان و تنها هنرمند فعال گره چینی ساز فعال در شهر همدان را موضوع این گفتگو قرار دادیم.

استاد امیر برق زدگان متولد 1340 در همدان است که از سن 12 سالگی به صورت حرفه‌ای به رشته گره چینی اشتغال دارد وی در حال حاضر تنها هنرمند باقی مانده از نسل گره چینی سازان شهر همدان به شمار می‌رود.

قدمت رشته گره چینی و فعالیت هنرمندان همدانی در این رشته به چند سال پیش مربوط می‌شود؟

از زمان‌های گذشته تا به امروز چوب یکی از عناصر دائمی مورد استفاده در معماری ایران بوده است. موقعیت ویژه‌ای که چوب به عنوان یکی از مصالح ساختمانی دارد تنوع انواع آن باعث شد تا از این عنصر استفاده‌های بسیاری بشود و از پوشش پشت بام‌ها گرفته تا قاب‌های تزئینی پنجره‌ها و ساخت اشیاء فلزی، چوب مورد استفاده قرار گیرد.

هنرمندان با ذوق و خلاق ایرانی در جهت زیباتر شدن بناها و ساختمان‌ها توانسته اند آثاری خلق کنند که هرکدام به عنوان هنری مجزا مورد توجه قرار گیرند. که منبّت، خاتم، معرق، گره چینی و مشبک و ... از آن جمله هستند.

اما گره‌چینی یکی از رشته‌های صنایع‌دستی در شاخه مصنوعات چوبی است که حدود 900 سال در همدان سابقه دارد اما متأسفانه بیش از نیم قرن است که در استان از رونق افتاده است.

این رشته به گفته معدود استادان به جای مانده، شناسنامه استان همدان است اما با این حال به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شده و در آستانه منسوخ شدن است و متأسفانه امروز از آن به عنوان یکی از رشته‌های در حال منسوخ استان یاد می‌شود.

کاربرد این رشته هنری در گذشته بیشتر در چه مکان‌هایی بوده است و نسبت به امروز چه تفاوت‌هایی پیدا کرده است؟

در گذشته از این سبک کار معمولاً در ساخت درهای اماکن مقدسه،‌ مقابر، منابر، از مشبک در پنجره‌های منازل و کاخ‌ها، نرده‌ها استفاده می‌شده، از دوران صفویه به بعد تعبیه شیشه‌های رنگی در چوب‌های مشبک رایج شده و اصطلاحاً به ارسی مشهور شد.

در حال حاضر ارسی و گره چینی که یادگاری از زمان قدیم است در اغلب نقاط کشور مشاهده می‌شود و نمایی منحصر به فرد و متفاوت برای خانه های قدیمی ساخته است.

تقارن کامل در شکل، فرم و رنگ که از طرح‌های اسلیمی نشأت گرفته و با تکه‌های کوچک چوب به شکل ستاره‌های چند پر پیاده شده، ویژگی مشترک پنجره‌های مشبک گره چینی در سرتاسر ایران زمین به شمار می‌آید که در ارسی‌ها شیشه‌های الوان به رنگ‌های زرد، سبز، قرمز و آبی به آن اضافه شده است.

با توجه به کم رنگ شدن این رشته آیا بازار فروش مناسبی دارد؟

ساخت گره چینی بر ای عرضه در بازار فروش در صورتی معنا دارد که جایی برای عرضه آن وجود داشته باشد که متأسفانه به دلیل آشنایی کم مردم با این رشته‌ها و نبود کاربرد مناسب در زندگی روزمره بازاری به معنای سایر تولیدات صنایع‌دستی برای آن وجود ندارد.

اما اماکنی هستند که گره چینی از سال‌های دور در خود دارند و به مرور زمان دچار آسیب دیدگی شده‌اند و تعمیر و مرمت آن‌ها به همت همین تعداد هنرمند باقی مانده استان صورت می‌گیرد.

غیر از اینکه در مکان هایی چون امامزاده‌ها و سایر اماکن مذهبی هنرهای سنتی چون گره چینی همچنان کاربرد دارند و هنرمندان حاضر بخشی از فعالیت‌های خود را به شکل سفارش پذیری از این مکان‌ها دنبال می‌کنند.

آیا فراموشی این رشته‌ها در داخل کشور به بازار فروش و عرضه خارج نیز لطمه وارد کرده است؟

از حدود نیم قرن تا به امروز این رشته دوران نسخ و از بین رفتن خود را طی می‌کند در این مدت نیز اگر رونقی می خواست در بازار خارجی این تولیدات به وجود بیاید به واسطه نبود حضور پر رنگ آن در سطح استان تقریباً غیر ممکن شد.

این در حالی است که شناخت کافی از گره چینی همانطور که در داخل کشور وجود ندارد در خارج از کشور نیر کمتر دیده می‌شود.

در حال حاضر نیز کارهای بسیار خوب گره چینی توسط همدانی‌ها و همشهریانی که در کشورهای مختلف اقامت دارند سفارش داده می شود و به این واسطه تا حدی امکان عرضه گره چینی همدان در بعضی کشورها فراهم شده است.

اما به حق باید بگویم در ارتباط بیش و کمی که با گردشگران کشورهای مختلف به دلیل سفر به استان همدان فراهم می‌شود، آن‌ها از این همه شکوه و زیبایی و به هنری که هندسه ایرانی را به کمال رسانده است به وجد می‌آیند.

در صحبت‌هایتان از کاربرد گره چینی در معماری ساختمان‌ها و بناها صحبت کردید چرا امروز کاربرد این هنر در این بخش‌ها کمرنگ شده است؟

گرانی چوب، مقرون به صرفه نبودن کار، تجاری شدن هنر ، ماشینی بودن مصالح  ساختمانی ، نبود استادان زبردست، نبود حمایت از سوی سازمان ها و حتی از یاد رفتن این هنر قدیمی از سوی مردم از دلایل منسوخ شدن این و نبود امکان استفاده از آن در بناهای ساختمان‌ها و سایر اماکن بوده است.

 گره چینی   یکی از اصول اربعه معماری سنتی است و به نظر می‌رسد در طی این سال‌ها هیچ گونه مطالعه جامعی در خصوص این رشته هنری به عمل نیامده که لطمات زیادی را به تاریخ گره چینی وارد کرده است.

ضمن اینکه نبود متخصصان این رشته و اهمیت ندادن به تزئینات بناها وضعیتی را پیش آورده که تنها به ابنیه توجه می شود و کمتر کسی به نقش این هنر اصیل ایرانی در معماری بناها توجه کند.

تمامی این دلایل کافی است تا کسانی که در بخش ساخت و ساز و یا حتی مرمت بناهای قدیمی فعالیت می‌کنند، به هنر گره چینی و زیبایی‌های آن بیاندیشند.

کاربرد گره چینی در معماری سنتی ایران تنها جنبه زیبایی شناسی داشته است یا دلایل دیگر را دنبال می‌کرده است؟

نه تنها جنبه زیبایی داشته است بلکه به نظر می رسد نصب گره‌ها بسته به زمستان نشین و یا تابستان نشین بودن اتاق‌ها فرق داشته است.

در اتاق های تابستان نشین ارسی ها که بالای درب اتاق ها نصب می‌شد نقش بادخور را ایفا می‌کرد. این پنجره های مشبک در هوای گرم، باد ملایم و مطبوع را با کوران هوا به داخل اتاق هدایت می‌کرد و به همین سبب گره‌ها در اتاق های تابستانی شیشه نداشتند، درحالی که در اتاق های زمستان نشین شیشه دار بودند و شیشه به کار رفته در آن‌ها دست ساز و به سبب کمبود شیشه در آن زمان بسیار گران بوده است.

در ساخت این پنجره های چوبی از میخ استفاده نمی‌شود و اگر هم استفاده شده میخ‌ها چوبی بوده است، برای محکم کردن ارسی ها که تکه‌هایی چوب آن را تشکیل داده‌اند چفت و بست یا همان زبانه نر و مادگی (کام و زبانه - نیم و نیم ) استفاده می‌شد و با اینکه هیچ وسیله وصل کننده دیگری مانند چسب هم به قطعات گره‌ها زده نمی‌شد اما بسیار محکم ساخته می‌شدند.و تا زمان های طولانی (پنجاه سال ) کیفیت خود را از دست نمیدادند.

به طور حتم در فعالیت چهل ساله خود در ساخت گره چینی موفقیت‌هایی را به دست آورده‌اید، از موفقیت‌های خود بگویید؟ 

کاربرد هنرهای سنتی در کنار باورهای مذهبی ما موضوعی است که با ورود اسلام به سرزمین پهناور ایران و گره خوردن هنر اسلامی و هنر سنتی ایرانی دیده می‌شود.

این موضوع سبب شده است که من نیز بخش مهمی از فعالیت‌های خود را در این چند سال معطوف به انجام کارهای مذهبی کنم و بر همین اساس موفق به ساخت محراب‌های مختلفی برای مساجد استان شدم که در جای خود افتخار بزرگی برای من محسوب می‌شود.

این در حالی است که ساخت منبرهای مساجد و اماکن مذهبی نیز توفیق دیگری بوده است که نصیب من شده است و به نظر می‌رسد من با ساخت 91 منبر رکوردار ساخت منبرهای چوبی با بهره‌مندی از هنر اصیل گره چینی در جهان باشم.

چه اقدامی در خصوص پیوند عمیق تر این هنر با اماکنی چون امامزاده‌ها در دست اجرا دارید؟

گره چینی درب چوبی جدید امامزاده عبدالله (ع) همدان را به تازگی آماده کرده‌ام، این کار در کنار اثر معنوی که برای خود من همراه داشته است، زمینه ساز یک ظرافت و تنوع نوع گره‌ها را فراهم کرد.

گره‌چینی درب جدید امامزاده عبدا... (ع) همدان دو طرفه است که این موضوع از محاسن کار محسوب می‌شود.

در اصول نجاری و کار گره چینی ما تا به امروز کار دو طرفه است با بهره گیری از گره "ده تند" نداشته است که خوشبختانه من موفق به انجام آن شدم.

مطلع شدیم که ضریح گره چینی شده امامزاده یحیی همدان جای خود را به ضریح فلزی داده است، نظر شما در این خصوص چیست؟

چندی پیش ضریح چوبی گره‌چینی شده امامزاده یحیی (ع) همدان جای خود را به یک ضریح فلزی داد بسیاری از مردم همدان عقیده دارند اثربخشی ضریح چوبی به فضای امامزاده‌ها به مراتب بیشتر از ضریح فلزی است در دهه‌های اخیر شاهد تعویض این هنرهای دستی زیبا، قدیمی و اصیل با فلزکاری‌هایی هستیم که اصالت بنا را تا حدودی تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

در حال حاضر آثار گره‌چینی امامزاده یحیی (ع) دراطراف ضریح و در فضای داخل امامزاده مأمن مومنان پاک دلی است که ساعاتی را دراین مکان مذهبی به راز و نیاز با پروردگار خود می‌پردازند و دستانشان با چوب‌هایی که با مهارت به هم گره خورده‌اند اخت شده است.

شاید اگر به جای فلز از چوب استفاده می‌شد ضمن اینکه از منسوخ شدن یک هنر اصیل همدانی جلوگیری می‌کردیم، بقاع متبرکه استان از وضعیت منحصربه فردی برخوردار می‌شد.

با این حال هم‌اکنون امامزاده یحیی‌(ع) همدان یکی از معدود امامزاده‌هایی است که در آن از هنر گره‌‌چینی استفاده‌ شده است.

اقداماتی که در چند سال اخیر در زمینه احیاء رشته‌های در حال منسوخ و منسوخ شده انجام شده به چه میزان رضایت بخش بوده است؟

در خصوص سایر رشته‌های در حال فراموشی اطلاع کافی ندارم اما تصمیماتی که طی یکی دوسال اخیر در خصوص رشته گره چینی انجام شده است تا حدودی نوید دهنده تلاش‌هایی است که برای جلوگیری از نابودی این رشته انجام می‌شود.

تبلیغات نسبتاً مناسبی که در سطح استان به منظور علاقه مندی جوانان به این رشته صورت گرفته زمینه آموزش تعداد قابل توجهی از آن‌ها در رشته گره چینی به شیوه استاد شاگردی شده است که می‌توان گفت هنرمندان نسل گذشته از این رویکرد بسیار راضی به نظر می‌رسند.

آیا در شیوه حمایت از هنرمندان و صنعتگران نسبت به گذشته تغییری مشاهده می‌شود؟

متأسفانه حمایت از هنرمندان و صنعتگران صنایع‌دستی آنچنان که باید و شاید صورت نمی‌گیرد، هنرمندان و صنعتگران صنایع‌دستی کم توقع‌ترین اقشار اجتماعی هستند و راضی نگه داشتن آن‌ها برای مسئولان و متولیان امر کار مشکلی نسیت.

ارتباط میان متولیان امر و هنرمندان این عرصه بسیار کمرنگ و این فاصله مشکلات زیادی را برای هر دو بخش فراهم آورده است.

بسیاری از صنعتگران با وجود دارا بودن کارت شناسایی صنعتگری از حمایت‌هایی که همه جا سخن از آن می‌رود بر خوردار نیستند.

تمامی حمایت‌ها در این سال‌ها معطوف به شرکت صنعتگران در نمایشگاه‌های صنایع‌دستی شده است و این به تنهایی نمی‌تواند گره‌ای از مشکلات ما باز کند.

و حرف آخر؛

با توجه به تأثیر رسانه‌ها در اقشار و گروه‌های مختلف جامعه انتظار می‌رود پرداختن به موضوع صنایع‌دستی به ویژه معرفی رشته‌های در حال فراموشی در نقاط مختلف کشور بیش از گذشته در دستور کار قرار گیرد.

بسیاری از مسائلی که امروز پیش روی صنایع‌دستی کشور است به نبود آشنایی کافی مردم از این بخش مربوط می‌شود، موضوعی که بخش مهمی از آن به عدم استفاده از امکانات موجود برای بخش صنایع‌دستی منحصر می‌شود.

به ادامه مطالب توجه فرمایید

جهت سفارش گره چینی و طرح های سنتی با مدیر سایت تماس بگیرید .