اندیشه های برتر جهانی – شرکت گوگل
GOOGLE

سابقه : ۱۱ سال (تاسیس ۱۹۹۸)

 بنیانگذاران : لاری پیج و سرگی برین

 حوزه فعالیت : خدمات اینترنتی

 ویژگی : بزرگترین موتور جستجوی اینترنتی جهان

 درآمد (۲۰۰۸) : ۱۶٫۶ میلیارد دلار

 کارکنان (۲۰۰۸) : ۱۹۱۵۶ نفر

 رتبه در فورچون (۲۰۰۸) : ۱۵۰

 مدیر عامل : اریک اشمیت

گوگل نماد شرکتهایی است که بر موج شتابناک
تغییرات و تحولات دنیای ارتباطات و اطلاعات و به ویژه اینترنت سوار شد و طی یک دهه،
جلوتر از تمامی قایقهای تندرویی مانند: یاهو و آمازون به ساحل موفقیت رسید. هوشمندی
دو جوان جستجوگر، از یک پروژه تحقیقاتی دانشگاهی در زمینه موتور جستجوی اینترنتی، شرکتی
را پدید آورد که در اندک زمانی همه جستجوگران را در دنیای اینترنت به سوی خود جلب و
جذب کرد. این شهرت چنان گسترده بود که نام گوگل به عنوان یک فعل به معنای جستجو کردن
در دایره واژه‌نامه راه یافت، فرهنگ کاری شرکت نمونه شد و چیزی پدید آمد که شاید اکنون
هیچ کاربر اینترنتی نتواند تصور کند که اگر گوگل نبود چگونه می توانست به دریای بی
پایان و کرانه ناپیدای اطلاعات اینترنتی وارد شود و گوهری را که موردنظرش بود بیابد.

گوگل این خلأ را به خوبی تشخیص داد و به
درستی جای خالی آن را پر کرد. اکنون روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون تقاضای جستجو را گوگل پاسخ می دهد
و از میان بیش از ۳/۱ میلیارد صفحه، در کمتر از یک ثانیه، نتایج دلخواه کاربر را بر صفحه نمایش
حاضر می کند. گوگل به خوب بسنده نمی کند و به دنبال بهترین‌هاست، از این‌رو به سرعت
دایره خدمات اینترنتی خود را از مدارک و مستندات به عکس و ویدئو و تصویر و وبلاگ و
اخبار و نقشه و موبایل و هواوفضا گسترده است و حتی کاربر را از زمین به نظاره ماه و
مریخ دعوت می کند.

تاریخچه

 داستان گوگل با یک پروژه تحقیقاتی آغاز شد؛ پروژه تحقیقاتی لاری پیج دانشجوی
دکترای کامپیوتر در دانشگاه استنفورد. اما دیدار و آشنایی او با سرگی برین دانشجوی
هم رشته‌ای در آن دانشگاه باعث شد که لاری و سرگی با سرعت مقدمات تأسیس شرکت گوگل را
فراهم سازند. فرض آنها بر این بود که موتور جستجویی که قادر باشد روابط بین وب سایتها
را تجزیه وتحلیل کند و فهرست نتایج به دست آمده را براساس میزان اهمیت رتبه‌بندی کند
بسیار بهتر از روش جاری جستجو در آن زمان بود. این رویداد در سال ۱۹۹۵ رخ داد و آنها تا سال بعد در این زمینه کار کردند و نام موتور جستجو را
Rub Back انتخاب کردند، زیرا سیستم طراحی شده به
گونه‌ای بود که پیوندهای پس پرده را برای تشخیص اهمیت و منزلت سایت موردبررسی قرار
می داد.

آن دو، ابتدا موتور جستجو را در وب‌سایت
دانشگاه استنفورد به کار گرفتند و آن را با دامنه (Domain).edu.
googlestanford به ثبت رساندند. امـا دامنه
google.comدر سپتامبر ۱۹۹۷ به ثبت رسید و در همان ماه شرکت گوگل به
طور رسمی تأسیس شد. لاری و سرگی، دیسک‌های پرظرفیت خریدند و با نصب آنها در رایانه
خود، که جایی جز اتاق خواب لاری نبود، به طور عملی نخستین مرکز داده گوگل را راه‌اندازی
کردند. هدف آنها جلب حمایت مالی بود که طرح تجاری آنها را که در قالب پایان‌نامه دکترای
خویش نوشته بودند، پشتیبانی کند.

آنها در جستجوی یک فرشته بودند_ این فرشته،
مدیرعامل شرکت سان میکروسیستم بود که از راه رسید و ۱۰۰ هزار دلار پرداخت کرد. آن دو بلافاصله حمایت
تعداد دیگری از دوستان و آشنایان خود را جلب کردند و شرکت را با سرمایه ۱/۱ میلیون دلار به ثبت رساندند. این کار در
سپتامبر ۱۹۹۸ صورت گرفت. نسخه آزمایشی اولیه موتور جستجوی گوگل با حدود ۱۰ هزار جستجو در روز، کار خود را شروع کرد.
یک سال بعد محل دفتر مرکزی شرکت به Alto Palo در دره سیلیکون کالیفرنیا منتقل شد. در آنجا تعداد کارکنان به هشت نفر
و جستجوی روزانه به ۵۰۰ هزار رسید. درهمین سال، امید کردستانی، شرکت نت اسکیپ را ترک گفت و به
عنوان نایب رئیس فروش و توسعه کسب و کار در گوگل مشغول به کار شد. کمبود جا در دفتر
مرکزی در ابتدای کار بقدری به چشم می خورد که اگر همکاری می خواست برخیزد، باید سایرین
صندلی‌های خود را جابه جا می کردند.

هنگامی که AOL موتور جستجوی خود را گوگل قرار داد، تعداد جستجوی روزانه به سه میلیون
افزایش یافت. در سال ۲۰۰۰ گوگل به طور رسمی به عنوان بزرگترین موتور جستجوی جهان معرفی شد. فهرست
یک میلیارد صفحه‌ای با جستجوی روزانه ۱۰۰ میلیون، گواه این انتخاب بود.

در ابتدای سده جدید، لاری و سرگی، دکتر
اریک اشمیت را به عنوان مدیرعامل گوگل به شرکت فراخواندند. در این سال، خدمات جستجو
در تصاویر به کار گرفته شد و امکان جستجو در ۲۵۰ میلیون تصویر فراهم شد. تعداد مستندات برای
جستجو به سه میلیارد صفحه در وب افزایش یافت.

در سال ۲۰۰۲، گوگل – نیوز راه‌اندازی شد که امکان دسترسی به ۴۵۰۰ منبع خبری را در جهان فراهم می ساخت. خبرها و عکسها به صورت اتوماتیک
انتخاب و مرتب می شوند. یک برنامه رایانه‌ای این کار را انجام می دهد و به گونه مداوم،
فایل‌ها را به روز می کند. در سال ۲۰۰۴ تعداد صفحه‌های وب به ۲/۴ میلیارد صفحه، تعداد عکسها به ۸۸۰ میلیون عکس و تعداد پیامها به ۸۴۵ میلیون رسید. درهمین سال پست الکترونیکی
Gmail از سوی گوگل راه‌اندازی شد که نخستین خدمات
پست الکترونیکی برپایه وب محسوب می شد و رکورد فروش ۸۰۵ میلیون دلاری را به دست آورد.

در سال ۲۰۰۵، گوگل وبلاگ عرضه شد که امکان جستجوی مطالب خیلی ویژه‌ای را فراهم می
کرد. گوگل زمین (Earth) و سپس گوگل ماه و مریخ نیز درجهت امکان
پرواز مجازی در فضا و تمرکز به مناطق موردنظر و دیدن دقیق منظره دنیای واقعی راه‌اندازی
شد. در این هنگام کارکنان گوگل به حدود ۵ هزار نفر رسیده بودند.

در این سالها با استفاده از برنامه
Adwords، گوگل با ارائه تبلیغات محصولات
و خدمات، به کسب درآمد می پرداخت و بخش عمده درآمد خود را از این راه تأمین می کرد.

حوزه فعالیت

 گوگل پیشتاز یک فناوری جهانی است که به بهبود راههای دستیابی مردم به
اطلاعات منجر می شود. گوگل بزرگترین فهرست وب سایت‌های جهان و محتوای آنها را با سرعت
و دقت دراختیار کاربران در هر جا قرار می‌دهد. گوگل به توسعه موتور جستجوی ایده‌آل
و کامل تاکید و تمرکز دارد. در تلقی بنیانگذاران شرکت، موتور جستجوی کامل عبارت است
از موتوری که: آنچه موردنظر شماست را درک می کند و آنچه را خواسته‌اید بدرستی دراختیار
شما قرار می دهد.

گوگل در عمر ۱۰ساله خود بیش از ۵۰ شرکت را خرید. به عنوان نمونه Youtube را به مبلغ ۶۵/۱ میلیارد دلار و نیز
Viewer Earth را که بعدها با نام
Earth Google به فعالیت خود ادامه داد. گوگل با شرکتهای
بسیاری نیز شراکت جست، ازجمله: با ناسا، سان میکروسیستم و AOL در زمینه‌های خدمات جستجوی ویدئویی، پروژه‌های تحقیقاتی در زمینه فناوری
نانو، مدیریت اطلاعات و… یا در زمینه تلفن همراه که با مایکروسافت و نوکیا و اریکسون
فعالیتهای مشترک دارد. گوگل درصدد است ارائه خدمات اینترنتی را برای کاربران تلفن همراه
بهتر از کاربران رایانه ارائه دهد. بخشی از حوزه فعالیت گوگل که بخش عمده را تشکیل
می دهد درجهت توسعه جستجو متمرکز است و بخش دیگر در زمینه تبلیغات کار می‌کند. در این
سالها محصولات و خدمات بیشماری از سوی گوگل ارائه شده است. به عنوان نمونه:

 - نوار ابزار گوگل (Toolbar)

 - گوگل تاک (Talk)

 - گوگل وبلاگ (Weblog)

 - گروههای تخصصی گوگل (Group)

 - پست الکترونیکی گوگل (Gmail)

 - گوگل آب و هوا

 - نقشه‌های گوگل (Map)

 - گوگل نیوز (News)

 -گوگل زمین (Google Earth )

 -گوگل مالی

 -گوگل شرکتها

 -گوگل عکس

 -گوگل تصویر

 -گوگل موبایل

 - مستندات گوگل (Document) که یک دفتر کار مجازی را فراهم می کند.

مأموریت

 مأموریت گوگل ساماندهی به اطلاعات جهان و قابل دسترس و مفید ساختن آن،
برای جهانیان است.

فلسفه گوگل

 فلسفه گوگل این است که: هرگز برای دستیابی به بهترین‌ها از پا ننشین.
لاری پیج می‌گوید: یک موتور جستجوی ایده‌آل کاملاً می‌فهمد منظور تو چیست و آنچه را
خواسته‌ای به درستی در اختیار تو قرار می‌دهد. هدف گوگل به عنوان یک شرکت پیشتاز در
عرصه فناوری جستجو در جهان عبارت است از فراهم آوردن سطح وسیع‌تری از خدمات به همه
جستجوگران جهان.

عوامل موفقیت گوگل

 گوگل، عوامل موفقیت خیره‌کننده شرکت خود را چنین برمی‌شمارد:

 ۱- تمرکز بر کاربر

 همه چیز پس از این عامل می‌آید. گوگل این امکان را فراهم می‌آورد که کاربر
بهترین تجربه را در جستجوی سریع و مانند آن انجام دهد. همین توجه و تمرکز به کاربر
بوده که گوگل پربیننده‌ترین و وفادارترین کاربرها را در وب دارد. این گسترش نفوذ از
طریق راه انداختن تبلیغات تلویزیونی نبوده، بلکه از راه واژه‌های کلماتی صورت پذیرفته
که از دهان یک کاربر راضی خارج شده و او گوگل را به دیگری توصیه کرده است.

۲-
انجام خوب کار

 در حقیقت بهتر است یک کار را خیلی خوب انجام دهیم. ما به درستی در گوگل
می‌دانیم چه کاری را خوب انجام می‌دهیم و چگونه می‌توانیم آن را بهتر انجام دهیم.

۳-
اولویت بندی درست

 سرعت، بهتر از کندی است. باید بتوان به موقع و به سرعت به خواسته‌های
کاربران پاسخ داد.

۴-
دمکراسی در وب

 گوگل از فناوری Rank Page برای ارزشگذاری تمامی سایت‌هایی که به یک صفحه وب پیوند دارد، بهره می‌گیرد
و براساس مشارکتی که به آن شده است یک ارزش نسبت می‌دهد. بدین‌ترتیب گوگل می‌تواند
بهترین منبع اطلاعاتی را که بیشترین علاقه به آن وجود دارد، تعیین کند.

۵-
دریافت سریع پاسخ

 لازم نیست پشت میزتان باشید تا پاسخ خود را بگیرید. جهان روزبه روز از
ایستایی به سمت حرکت و پویایی می‌رود. افراد ترجیح می‌دهند اطلاعات به سوی آنها بیایند.
تلفن‌های همراه امکان این کار را فراهم ساخته‌اند. گوگل تدبیری اندیشیده که با کمترین
تعداد دکمه مورد نیاز، برای فراخوانی اطلاعات عمل شود.

۶-
پولدارشدن بی‌ارتکاب گناه

 شما می‌توانید بدون ارتکاب گناه، پولدار شوید. این کار از راه تبلیغات
صورت می‌گیرد. گوگل موافق آن نوع تبلیغاتی که یکباره بر صفحه نمایش ظاهر شده و مزاحم
کاربر می‌شود، نیست.

۷-
عمق جستجو

 همواره می‌توان اطلاعات بیشتری در یک موضوع یافت. موتور جستجوی گوگل بیشترین
تعداد صفحه‌ها را در جستجوی خود می‌آورد، زیرا اطلاعاتی را نیز که به راحتی و به سرعت
در دسترس نیستند، جستجو می‌کند.

۸-
مرزناشناسی اطلاعات

 نیاز به اطلاعات مرز نمی‌شناسد. نتایج جستجوی گوگل در صفحاتی می‌آید که
بسته به ترجیح کاربر در بیش از ۳۵ زبان مختلف نوشته می‌شود.

۹-
جدی بودن

 شما می‌توانید بدون هیچ دعوایی، جدی باشید. بنیانگذار گوگل همواره می‌گوید
که شرکت دربارة همه چیز، جز جستجو، جدی نیست.

۱۰-
بی‌انتهایی حرکت، از خوب به
عالی

 حرکت از خوب به عالی، پایانی ندارد. باید دستاوردها همواره بیش از حد
توقع باشد. گوگل قبول ندارد که نقطه پایانی برای بهترین وجود دارد. بهترین، همواره
شروع کار و آغاز راه است.

ارزشها و فرهنگ سازمانی

 گوگل را از لحاظ سازمانی، با راحت بودن فرهنگ می‌شناسند. اصول بسیار ساده‌ای
فلسفه شرکت و فرهنگ کاری آن را بنیان می‌نهد. گوگل بر این باور است که کار باید چالش‌آمیز
بوده، چالش باید دارای آرامش و تفریح باشد. در سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ گوگل در فهرست مجله فورچون، درصدر شرکتهای
برتر جهان به عنوان بهترین مکان برای کار کردن برگزیده شده است. با وجود رشد بسیار
سریع، گوگل هنوز احساس یک شرکت کوچک و چابک را دارد. در دفتر مرکزی گوگل، تقریبا همه
ناهار خود را در رستوران گوگل (چارلی) صرف می‌کنند. دور میزی می‌نشینند که کارکنان
از بخشهای مختلف حضور دارند و از سخن گفتن با یکدیگر لذت می‌برند و در محل کار دمپایی
به پا می‌کنند.

شعار غیررسمی گوگل این است که: شرارت ممنوع؛
هرگز بد و شرور نباشید. منظور آن است که علاوه بر آنکه برای کاربر فضای کار را چنان
فراهم می‌کنی که مزاحم او در دسترسی به اطلاعات نشوی و در تمرکز به خواسته‌اش خلل ایجاد
ننمایی و بهترین محصولات و خدمات را به او می‌دهی. همواره قانونمدار و صادق باش و با
احترام رفتار کن. برای این کار کدهای اخلاقی در شرکت تعریف شده است که مدیران و کارکنان،
همه ملزم به داشتن و رعایت آنها هستند.

منابع انسانی

 بیش از ۱۹ هزار نفر کارکنان گوگل، در بیش از ۲۰ کشور جهان مشغول به کار هستند. گرچه گوگل
به دلیل پرداخت حقوق کمتر از استانداردهای صنعت خود، مورد انتقاد واقع شده است اما
توجه همه جانبه به منابع انسانی، محیط کاری با نشاطی برای کارکنان فراهم آورده است.

در گوگل از یک روش جالب خلاقیت استفاده
می‌شود که مجـال نوآوری (Innovation Time Off ) خوانده می‌شود. تمامی مهندسان گوگل تشویق می‌شوند که ۲۰ درصد وقت کاری خود (یک روز در هفته) را
بر روی پروژه‌های مورد علاقه خود – که به تصویب رسیده است- کار کنند. منشأ برخی خدمات
جدیدتر گوگل مانند Gmail، اخبار
گوگل و مانند آن از پروژه‌هایی بوده که در این زمانها به آنها فکر شده است. بررسی‌ها
نشان داده است که نیمی از محصولات جدید شرکت از همان زمان ۲۰ درصدی درآمده است.

اریک اشمیت مدیرعامل گوگل ۱۰ اصل کلیدی را در زمینه استفاده بهتر از
کارکنان فرهیخته، چنین برمی‌شمرد:

 ۱- همه در استخدام فرد جدید مشارکت دارند

 همه مدیران و همکاران بالقوه فرد جدیدی که استخدام می‌شود در بکارگیری
و تایید او دخالت و مشارکت دارند. این کار گرچه از لحاظ زمانی کمی به درازا می‌کشد
اما ارزش آن را دارد. اگر شما افراد بزرگ و برجسته را استخدام کنید و نظر آنها را در
استخدام بقیه افراد جویا شوید افراد بزرگ بیشتری نصیب شما می‌شود.

۲-
به فکر همه نیازهای آنها باشید

 همه چیز را، اعم از وسایل کار، غذاخوری، سالن ورزش، شستشوی ماشین، خشک
شویی و… را برای کارکنان فراهم ‌سازید تا آنها فقط به کار خود بپردازند.

۳-
کار را با هم انجام دهید

 همه پروژه‌های گوگل کار تیمی است. در گوگل کسی دفتر کار اختصاصی ندارد
و دسترسی‌ها فوری است. من هم تا چند ماه پیش دفتر اشتراکی داشتم. نشستن کنار یکی از
کارکنان فرهیخته یک تجربه آموزشی خوب است.

۴-
آسان کردن هماهنگی

 با کنار هم قرار گرفتن و در هفته، تماس پست الکترونیکی داشتن برای با
خبر کردن روند کار با بقیه اعضای تیم، کارها را هماهنگ‌تر می‌سازد.

۵-
استفاده از محصول خودتان

 از محصولات خود برای فهم نقاط بهبود استفاده کنید. نسخه آزمایشی پست الکترونیکی
Gmail چند ماه در خود شرکت، آزمایشی به کار گرفته
شد و تغییر و ارتقاء یافت.

۶-
تشوق خلاقیت۲۰

 درصد وقت مهندسان گوگل به پروژه‌های شخصی و دلخواه آنها اختصاص دارد.
یک صندوق پیشنهادهای مجازی نیز وجود دارد که فهرست ایده‌ها را در برمی‌گیرد. این فهرست
به طور مرتب با پست الکترونیکی بین کارکنان رد و بدل می‌شود و آنها درباره این ایده‌ها
به آنها امتیاز می‌دهند و بدین‌ترتیب بهترین ایده‌ها به صدر می‌آیند.

۷-
رسیدن به اتفاق نظر

 چند نفر بیشتر و بهتر از یک نفر می‌فهمند. در گوگل، مدیر گردآورنده دیدگاههاست،
نه دیکتاتوری تصمیم‌گیر. گرچه این موضوع زمان‌بر است اما همواره تیمی متعهدتر و تصمیم‌هایی
بهتر را به وجود می‌آورد.

۸-
شرور نبودن

 در گوگل همة آدمها دیدگاههای شخصی خود را دوست دارند اما کسی صندلی پرت
نمی‌کند_ هدف رسیدن به فضای احترام و صبوری است، نه بله قربان‌گویی.

۹-
استفاده از اطلاعات

 تصمیم‌گیریها همه براساس تحلیل‌های کمی و استفاده از سیستم‌های مدیریت
اطلاعات است.

۱۰-
ارتباطات موثر داشتن

 آخر هفته کاری، گردهمایی همگانی در گوگل برقرار است که مسائل اعلام اطلاعیه‌ها،
معرفی اعضای جدید، پرسش و پاسخ و نیز خوردن و نوشیدن است و تمامی مدیران و کارکنان
در آن شرکت می‌کنند. ما نمی‌گوییم به کارمند وفادار باید اعتماد کرد بلکه بر این باوریم
که کارمندی که مورد اعتماد قرار گیرد وفادار هم خواهد بود.

فروش

 گوگل با درآمد ۶/۱۶ میلیارد دلاری و سود ۲/۴ میلیارد دلاری در سال ۲۰۰۸ رتبه ۱۵۰ را در بین شرکتهای برتر جهان کسب کرده است.
در این سال، گوگل برترین شرکت جهان در خدمات اینترنتی بوده است و رقبای خود یاهو و
آمازون را پشت سر گذاشته است. سهم بازار گوگل در استفاده از موتور جستجوی وب ۶/۵۳ درصد، یاهو ۹/۱۹ درصد و لایو سرچ ۹/۱۲ درصد بوده است.

بنیانگذاران

 لاری پیج ۳۵ ساله و سرگی برین ۳۴ ساله، زمانی که ۲۵ و ۲۴ ساله بودند و در دانشگاه استنفورد مشغول گذراندن پروژه پایان‌نامه دکترای
کامپیوتر، شرکت گوگل را براساس ایده توسعه جستجو در صفحات وب اینترنت تاسیس کردند.
گوگل یک واژه ریاضی است برای عدد یک که جلو آن ۱۰۰ صفر وجود دارد. این واژه توسط میلتون سیروتا
به کار برده شد و در کتابها رواج یافت. به کارگیری این واژه توسط بنیانگذاران گوگل
منعکس کننده ماموریت شرکت است که قصد ساماندهی حجم انبوه اطلاعات در دسترس در شبکه
جهانی را دارد. آنها جستجو را یک موضوع دشوار می‌بینند و بر این باورند که برای انجام
این کار باید تمامی اطلاعات جهان درک شود. معنای دقیق هر درخواست، دانسته شود و سپس
به سرعت پاسخ کامل آن فراهم آید. آنها می‌گویند: ما در آینده ایده‌هایی بس فراوان برای
پیشرفت جستجو داریم. هر چه عملیات ما در کشورها گسترش می‌یابد، ما نخستین کارمند خود
را در کشور دیگری استخدام می‌کنیم و احساس ما آن است که گویی کار از ابتدا آغاز شده
است.

علاقه‌مندی لاری پیج به رایانه، از شش سالگی
شروع شد. لیسانس مهندسی کامپیوتر را از دانشگاه گرفت و دکترای علم رایانه را در استنفورد
گذراند. او همواره از سر هم کردن ماشین‌آلات لذت می‌برد. یک چاپگر ویژه رایانه‌های
شخصی ساخته بود. او رئیس بخش محصولات در گوگل است. دوست و همکار او، سرگی برین روسی
است و با لیسانس ریاضی در دانشگاه استنفورد، دکترای علم رایانه گرفته است. او رئیس
بخش فناوری در گوگل است.

مدیرعامل

 لاری پیج و سرگی برین در سال ۲۰۰۱ دکتر اریک اشمیت ۵۲ ساله را به عنوان مدیرعامل به گوگل آورده‌اند.
او مهندس برق و دکترای کامپیوتر از دانشگاه برکلی است و یکی از مدیران شرکت اپل و سان
مایکروسیستم و زیراکس بوده است. او یک طراح و سازنده رایانه و محصولات مرتبط است. با
ورود اشمیت به گوگل، او زیرساختهای موردنیاز برای رشد سریع گوگل را فراهم ساخت.

مسعود بینش www.mgt.blogfa.com

منابع:

 www.google.com

 www.fortune.com

برگرفته از ماهنامه تدبیر