وام نوسازی به زودی میآید
(14 اردیبهشت)
بنگاههای ایرانی در شرایطی به عصر هدفمندی یارانهها قدم گذاشتهاند که غالبا فاقد تکنولوژیهای نوین تولیدی هستند؛ در این میان نوسازی صنایع به صورت یک الزام، فرآوری مدیران و سیاستگذاران صنعتی قرار گرفته است. دولت به منظور کاهش هزینهها و افزایش ظرفیت تولید واحدهای صنعتی بنا دارد با پرداخت وام نوسازی صنایع، بنگاههای آسیبپذیر ایرانی را که همچنان تکنولوژی آنها در نسل اول و دوم سیر میکنند، نجات دهد. این بخشی از بسته حمایت از صنعت بعد از طرح هدفمندی یارانهها است.
---------------------------------------------------------------------------------
ساختمان
وام خرید مسکن: 20 میلیون تومان
تاریخ: 15 فروردین
تسهیلات 18 میلیونی خرید مسکن بعد از ارائه طرح پیشنهادی از سوی بانکمرکزی برای افزایش آن تا سقف 27 میلیون و سپس موضعگیریهای متعدد مسوولان بخش مسکن مبنی بر تاثیر منفی این افزایش بر روی قیمت مسکن، سرانجام با تفاهم مشترک بین دو طرف، به 20 میلیون تومان تبدیل شد. به این ترتیب، پیشنهاد افزایش 5/1 برابری وام برای سال90 منتفی شده و با ابلاغ این تصمیم قطعی در روزهای آینده، متقاضیان میتوانند فقط از یک بانک دولتی نسبت به دریافت تسهیلات جدید که آنچنان هم موثر در تقویت قدرت خریداران نیست، اقدام کنند.
رای به افزایش غیرموثر تسهیلات خرید مسکن
وام خرید مسکن«20میلیون» شد
تغییر محسوس وام ساخت
گروه مسکن- فرید قدیری: تکلیف تسهیلات خرید مسکن با تغییر محتویات بسته پیشنهادی بانکمرکزی، به نفع منتقدان وام خرید، نهایی شد.
بر طبق آنچه به عنوان تصمیم قطعی مورد قبول مسوولان بانکمرکزی و وزارت مسکن تنظیم شده، متقاضیان وام خرید مسکن در سال 90 میتوانند از 20 میلیون تومان تسهیلات بانکی منتفع شوند. وام خرید مسکن در سال جاری فقط توسط بانک مسکن پرداخت میشود و کماکان سایر بانکهای خصوصی و دولتی از ارائه این نوع تسهیلات منع هستند.
بانکمرکزی اواخر سال گذشته در بسته سیاستی پولی سال90، افزایش وام خرید مسکن از 18 میلیون به 27 میلیون تومان را مطرح کرده بود که درست یک روز بعد از انتشار جزئیات آن، موضعگیریهای تند نسبت به افزایش 5/1 برابری این تسهیلات آغاز شد بهطوریکه چند روز بعد از آن برخی اعضای شورای پول و اعتبار پیشنهاد افزایش خفیف وام خرید مسکن را مطرح کردند. در قالب افزایش خفیف وام، قرار بود تسهیلات به 22 میلیون تومان تبدیل شود، اما اکنون گزینه افزایش 2 میلیونی و پرداخت حداکثر 20 میلیون تومان وام خرید مسکن، مورد اشتراک نظر مخالفان و موافقان این تسهیلات در دولت قرار گرفته است که به نظر میرسد این رقم برای کمک هزینه خرید مسکن کاملا غیرموثر باشد. تسهیلات خرید مسکن در سال 84 از 12 میلیون تومان به 18 میلیون تومان افزایش پیدا کرد اما از سال 86 که قیمت مسکن بیش از 80 درصد رشد کرد تا کنون، اجازه افزایش حجمی این تسهیلات داده نشده است.
مسوولان بخش مسکن و برخی مشاوران اقتصادی مسوولان ارشد دولت معتقدند تسهیلات خرید اگر افزایش یابد بلافاصله شرایط تحریک قیمت مسکن مهیا خواهد شد و اگر چه نیت این افزایش وام ارتقای قدرت خرید است، اما در نهایت به ضرر خریداران مسکن تمام میشود. اما در بانکمرکزی نظرها بر این است که تسهیلات خرید مسکن لااقل باید برای خریدهای مصرفی متناسب با قیمت روز ملک، افزایش یابد.
به گزارش خبرنگار «دنیایاقتصاد» با ابلاغ بسته سیاستی نظارتی بانکمرکزی ظرف روزهای آینده، بانکمسکن اجازه پیدا میکند به سپردهگذارانی که حداقل یکسال مبلغی معادل 9 میلیون تومان را در بانک سپردهگذاری میکنند، 20 میلیون تومان تسهیلات خرید مسکن با نرخ سود 11 درصد پرداخت کند.
بانکمرکزی برای وام 27 میلیونی که رای نیاورد پیشنهاد کرده بود که متقاضیان تسهیلات خرید با 18 ماه سپردهگذاری، بتوانند 27 میلیون تومان وام دریافت کنند.
گزارش خبرنگار «دنیایاقتصاد» از جدیدترین تصمیم گرفته شده درباره تسهیلات مسکن، همچنین حاکی است تسهیلاتی که پیش از این سازندهها میتوانستند از صندوق سپردهگذاری ساخت در بانک مسکن دریافت کنند برای سال جدید 2 میلیون تومان افزایش پیدا میکند. این صندوق که در بانک مسکن قرار دارد بعد از یک دوره 16 ماهه سپردهگذاری 9 میلیونی، 18 میلیون تومان تسهیلات برای ساخت هر واحد مسکونی پرداخت میکرد، اما مقرر شده این تسهیلات نیز در سال 90 به 20 میلیون تومان افزایش یابد.
--------------------------------------------------------------------------
ساختمان
ساختمان پاک و تولید سرما از گرمای خورشید
تاریخ: 7 اردیبهشت
برای اولین بار در ایران طی مراسمی در جمع خبرنگاران و اصحاب رسانه، سیستمهای خنککننده (چیلر) که با گرمای خورشید کار میکنند، در قالب پروژهای تحت عنوان ساختمان پاک افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
این سیستم در شرکت «پیشرو تهویهنیا» نماینده انحصاری کمپانی ژاپنی «یازاکی» که تولیدکننده این چیلرهاست، در محل ساختمان نیا نصب و راهاندازی و اولین مجموعهای است که در ایران مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
در این مراسم آقای محمدتقی هاشمنیا، رییس هیاتمدیره شرکت «نیا» به تبیین و توضیح چگونگی و روند نصب و راهاندازی این محصول پرداخت و گفت: پیدا کردن یک برند و مارک خوب در تولید سیستمهای خنککننده محیط مدنظر بوده که به لطف خداوند توانستیم این کار را جامه عمل بپوشانیم.
وی در ادامه همکاری بین دو شرکت «یازاکی ژاپن» و «ویزمن آلمان» که جزو شرکتهای پیشرو در تولید این سیستمها هستند را دلیلی بر کیفیت بالای این سیستمها دانست. شیمیزو، مدیر اجرایی شرکت یازاکی نیز گفت: این شرکت در سال 1974 اولین سیستم سرمایش خورشیدی در جهان را تولید کرده است و اکنون مفتخر هستیم که این سیستمها را که حافظ محیط زیست نیز هستند در ایران به کار گرفته شود.
در این مراسم مهندس صدری، مدیرعامل شرکت «پیشرو تهویه نیا» گفت: با توجه به اینکه امروزه استفاده از انرژیهای طبیعی و حفاظت از محیط زیست تبدیل به نوعی اجبار شده است، استفاده از ماشینهایی که با انرژیهای طبیعی کار میکنند، بسیار حائزاهمیت است. وی یادآور شد: این سیستمهای خنککننده از انرژی خورشید بهره میبرند و آلودگی و ضرری برای محیط زیست ندارند.
آرنه هزروس، مدیر بازرگانی اروپا و خاورمیانه شرکت یازاکی نیز گفت: این شرکت در سال 1929 تاسیس شده است و متعلق به بخش خصوصی و یک خانواده ژاپنی است که هماکنون نیز توسط آنان اداره میشود. در سال 1974 اولین چیلر خورشیدی این شرکت به کار گرفته شد و در سال 1978 اولین کارخانه تولید این محصول احداث شد. وی گفت: تمام قطعات این سیستم در ژاپن تولید میشود و محصولات این شرکت با کیفیت بالا و برچسب انرژی A تولید میشود. وی در ادامه گفت: این شرکت چیلرهای «جذبی» 5 تا 200 تن در دو نوع مختلف «آب گرم» و «شعله مستقیم» تولید میکند که چیلرهای جذبی با نور خورشید کار میکنند و نوع شعله مستقیم آن با گاز کار میکند که در ایران تاکنون از نوع شعله مستقیم موجود بوده و استفاده میشده است. وی افزود: حداقل دمای مورد نیاز برای کار این چیلرها 80 درجه سانتیگراد است و با معمولیترین صفحات جذب نور خورشید میتوان این دما را تامین کرد. مهندس رادمنش، مدیرخدمات پس از فروش نیز در مورد نحوه کار این سیستمهای خنککننده گفت: با دریافت گرمای خورشید توسط صفحات جذب نور که در پشتبام ساختمان نصب میشود، گرما جذب شده و به مخزن انتقال مییابد و با رسیدن دما به 80 درجه سانتیگراد، چیلر به کار میافتد و عملیات خنککنندگی را انجام میدهد. وی با توجه به اهمیت بحث گرمایشی و اتلاف گرما و صرفهجویی در مصرف انرژی امیدوار شد که در آینده در کشورمان تمام ساختمانها دارای برچسب انرژی باشند تا مشخص شود هر ساختمان با چه کیفیتی از لحاظ ساخت و از لحاظ مصرف انرژی ساخته شده است.
هاشمنیا در پایان یادآور شد که هزینه نصب و راهاندازی این سیستم چیزی حدود 70 میلیون تومان است که امید است با مساعدت و همیاری دولت بتوانیم این هزینه را کمتر کنیم و گامی در جهت پیشرفت در صنعت ساختمان و بازیافت انرژی و حراست از محیط زیست برداریم.
-----------------------------------------------------------------------------------
ساختمان
برگزاری یازدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان با حضور شرکتهای خارجی
تاریخ: 5 اردیبهشت
معاون دبیر کل اتاق تعاون ایران گفت: یازدهمین دوره نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان به همت اتاق تعاون ایران از چهارم تا هفتم مرداد ماه سال جاری در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی در تهران برگزار میشود.
به گزارش فارس به نقل از پایگاه اطلاعرسانی اتاق تعاون ایران، ابراهیم تهرانی اظهار داشت: به دنبال چهار دوره برگزاری موفق نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان توسط اتاق تعاون ایران، سازمان توسعه تجارت مجوز سه سال برگزاری این نمایشگاه را طی سالهای 1390 تا 1392 به نام امور نمایشگاهی اتاق تعاون ایران صادر کرده است.
معاون دبیرکل اتاق تعاون ایران با اشاره به اینکه پیرو اطلاعرسانی گسترده و درج فراخوان ثبتنام در سایت نمایشگاه، مقدمات واگذاری غرف نمایشگاه به متقاضیان فراهم شد، خاطرنشان کرد: در حال حاضر کل فضای تخصیصی نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان، توسط بنگاههای اقتصادی داخل و خارج فعال در حوزه ساختمان و نمایندگیهای شرکت های خارجی مقیم تهران جذب شده که علت اصلی آن را میتوان عدم امکان بهرهبرداری از سالنهای 8 و 9 در دست بازسازی این نمایشگاه دانست.
وی تصریح کرد: در نمایشگاه یازدهم علاوه بر مشارکت حدود 950 شرکت داخلی ، بیش از 300 شرکت خارجی نیز از کشورهای مختلف جهان از جمله استرالیا، کانادا، مالزی ، ترکیه، انگلستان ، آلمان ، امارات متحده عربی ، فنلاند ، بلژیک ، چین و ژاپن حضور خواهند داشت.
در این خصوص هادی سیمی "مدیر امور نمایشگاهی اتاق تعاون ایران " گفت: در نمایشگاه سال 90 صنعت ساختمان اتاق تعاون مرکزی، آخرین دستاوردهای صنعت ساختمان در گروههای متنوع کالایی و خدماتی نظیر مصالح و ماشینآلات عمرانی، آسانسورها، کامپوزیتها و عایقها، سنگ و نمای ساختمان، تجهیزات الکترونیکی، طراحی و دکوراسیون داخلی، شیرآلات، لوله و اتصالات، درب و پنجره، یراق آلات، کف پوشها و دیگر صنعتهای مرتبط با مقوله ساختمان و شهرسازی ارائه خواهد شد.
مدیر امور نمایشگاهی اتاق تعاون ایران افزود: به منظور استفاده بهینه از فرصت مغتنم حضور فعالان اقتصادی حوزه صنعت ساختمان اعم از بنگاهها، مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی، سندیکاها و اتحادیههای تعاونی مسکن و نشریات تخصصی، همزمان با برگزاری نمایشگاه حداقل پنج همایش تخصصی با محوریت تحقق شعار "ارزان - سریع - مقاوم " در گذر از اصلاح الگوی مصرف با کار و همت مضاعف و تلاش جهادگونه برگزار خواهد شد.
وی افزود : دعوت از هیئتهای تجاری و سرمایهگذاری کشورهای هدف با حمایت سازمان توسعه تجارت به منظور بازدید از نمایشگاه یازدهم از دیگر برنامههای در دست اقدام است.
---------------------------------------------------------------
ساختمان
بازار مسکن پس از اجرای طرح تفصیلی
تاریخ: 3 اردیبهشت
اعضای هیاترییسه شورای شهر تهران ضمن حمایت از اجرای سریع طرح تفصیلی تهران، آثار کوتاهمدت این طرح برای پایتخت را ضابطهمند شدن روند صدور مجوزهای ساختمانی عنوان کردند که به ساختوسازهای بیرویه خاتمه میدهد و باعث میشود پروانه ساخت براساس اولویت مناطقی که حجم تقاضای مسکن در آنها زیاد است، صادر شود. مهدی چمران، رییس شورای شهر در این باره معتقد است امسال با اجرای طرح تفصیلی تهران، قیمت مسکن تحتکنترل بیشتری قرار میگیرد و در عین حال سرمایهگذاریهای ساختمانی بیشتر از سال گذشته انجام خواهد شد.
هیات رییسه شورایشهر به «دنیایاقتصاد» اعلام کرد
کنترل قیمت مسکن با طرح تفصیلی تهران
چمران: صدور مجوز جدید ساخت در پایتخت متناسب با نیاز منطقهای مسکن
گروه مسکن- مینا یوسفی: هیات رییسه شورایشهر تهران اجرای طرح تفصیلی را به نفع متقاضیان مسکن در پایتخت و ایجاد زمینه برای شکست دوباره قیمت مسکن میداند.
در طرح تفصیلی تهران پیشبینی شده مجوزهای جدید ساختمانی –پروانهساخت- با اولویت نیاز مناطق به واحد مسکونی و حجم تقاضایی که در مناطق مختلف شهر برای مسکن وجود دارد صادر شود تا این اقدام مانع افزایش بیرویه آپارتمانهای خالی از سکنه در تهران شود. مهدی چمران رییس شورایشهر تهران در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» اعلام کرد: سال گذشته با وجود ثبت رکورد جدید در صدور پروانه و احداث نزدیک به 100 هزار واحد مسکونی در تهران، اما ساختوسازها، بیرویه انجام شد و مشکل کمبود مسکن در شهر حل نشد. وی همچنین افزود: در سال جاری جانماییهای جدیدی برای سرمایهگذاری شرکتهای ساختمانی در بازار مسکن تهران در نظر گرفته شده است و مجوز ساخت بر مبنای اصولی که در طرح تفصیلی آمده، صادر میشود.
رییس شورایشهر در ادامه گفتوگو با «دنیایاقتصاد» اعلام کرد: در سال جاری رشد قیمت مسکن در تهران فقط در صورتی اتفاق میافتد که سایر کالاهای مصرفی نیز گران شوند، امری که تا کنون اتفاق نیفتاده و به نظر میرسد طی ماههای آتی نیز رخ ندهد.چمران طرحهای پیشروی شهر را نشان از رونق بازار مسکن در ماههای آتی دانست.
توان خرید مسکن هنوز کم است
حسن بیادی، نایب رییس شورای شهر نیز با تایید اظهارات چمران، به سیاستهای دولت در زمینه بازار مسکن اشاره و تاکید کرد: سیاستهای دولت تاکنون به نحوی بوده که قیمت مسکن را کنترل کرده است، بنابراین در چند ماه آینده نیز با مشکل افزایش قیمتها مواجه نخواهیم بود. وی به «دنیایاقتصاد» گفت: با وجودی که قیمت مسکن در کشور کنترل شده است و از سال گذشته تاکنون نیز رونق در ساختوسازها وضعیت پیشرونده دارد، اما با این وجود هنوز بسیاری از جویندگان مسکن توان خرید خانه را ندارند. به گفته وی، با وجوداینکه از سال گذشته ساخت و ساز در سطح شهر رونق دوباره گرفته است، اما به خاطر کمبود قدرت خرید مردم هنوز بسیاری از اقشار جامعه در جستوجوی خانه هستند و توان خرید ندارند. بیادی گفت: در واقع دولت باید به اقشار کم درآمدی که به دنبال خرید خانه هستند با طرحهایی همچون مسکن مهر کمک کند.
برجسازان محدود میشوند
حمزه شکیب، رییس کمیسیون عمران شورای شهر تهران نیز دلیلی برای گران شدن مسکن در ماههای آینده نمیبیند. وی به «دنیایاقتصاد» گفت: اگر چهاین روزها رونق به بازار مسکن بازگشته است، اما این دلیلی برای گران شدن خانه نیست. وی تاکید کرد: طرح تفصیلی تهران موجب بازگشت توازن به بازار مسکن خواهد شد. وی توضیح داد: در این طرح ضوابط ساختوساز به گونهای تدوین شده است که تا افق 1404 تا حد ممکن تعداد مسکن مورد نیاز با توزیع مناسب در شهر ساخته شود. رییس کمیسیون عمران شورای شهر تهران همچنین با رد محدودیت آپارتمانسازی در طرح جامع تهران، گفت: اما این طرح برجسازانی را که بدون ضابطه در نقاط مختلف شهر، ساختمانهای بلند میسازند، محدود میکند.
به گفته شکیب، هنوز زیرساختهای لازم از جمله پارکینگ، مراکز خدماتی پشتیبانی و مسیرهای دسترسی به اندازه کافی در تهران وجود ندارد و به همین دلیل باید از ساخت برجهای غیرضروری در شهر جلوگیری کرد. البته با وجود نظر مثبت اغلب اعضای شورای شهر تهران، محمدرضا طلایی یکی دیگر از اعضا نظر دیگری دارد. به اعتقاد او در حال حاضر شواهد نشان میدهد که قیمت مسکن در تهران رو به افزایش است و این روند احتمالا تا ماههای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
طلایی به «دنیایاقتصاد» گفت: تعداد زیاد خانههای خالی در شهر نشان میدهد که هنوز مردم قدرت خرید ندارند و هنوز بازار مسکن دست کم برای اقشار متوسط به توازن نرسیده است که این زنگ خطری برای مسوولان کشور است.
----------------------------------------------------------------------------------
ساختمان
روزهای کم فروغ ساختوساز مشارکتی
تاریخ: 31 فروردین
بازار ساخت و ساز واحدهای مسکونی معمولا در 6 ماه ابتدای سال به دلیل شرایط مناسب آب و هوا با رونق مواجه است، اما این مساله تنها دلیل شروع فعالیت بیشتر سازندهها نیست، چراکه میزان نقدینگی و نوسان قیمت مصالح ساختمانی از جمله دلایل دیگری برای رونق ساختوساز از سوی سازندهها هست.
دنیای اقتصاد- در همین حال برخی از مشاوران املاک که به صورت مشارکتی در بازار مسکن به حرفه ساخت و ساز واحدهای مسکونی مشغول هستند در این باره به دنیای اقتصاد اظهار کردند: شرایط فعلی بازار، مناسب برای ساخت و ساز نیست زیرا از یک طرف مالکان املاک کلنگی، مانعی با عنوان گرانی به جلوی پای سازندهها انداختهاند و از طرف دیگر نوسان قیمت مصالح در بازار، باعث عدم توانایی قیمتگذاری سازنده در شیوه ساختوساز شده است.
یکی از بنگاهداران فعال در منطقه تهرانپارس درباره وضعیت ساخت و ساز مشارکتی در شرایط فعلی، حجم سازندهها و مالکان حاضر به ساخت و ساز و نحوه تقسیم ملک نوسازی شده به طور درصدی بین طرفین گفت: 4 سال گذشته بازار مسکن شاهد بیشترین میزان ساخت و ساز بود و در حال حاضر بازار ساخت و ساز واحدهای مسکونی بسیار ضعیف است و عدم تمایل سازندهها یا مالکان به ساخت و ساز به چند دلیل مربوط میشود.
وی در ادامه افزود: قیمت املاک کلنگی نسبت به اواخر سال گذشته با تغییر چشمگیری روبهرو شده است از یک طرف سازنده با این مساله مواجه شده و از سوی دیگر هزینهای که باید برای خرید مصالح در نظر بگیرد و همچنین سرمایهای که صرف خرید مصالح میکند، باعث شده تا سازنده با تامل بیشتری اقدام به ساخت و ساز کند.
عظیموند تصریح کرد: اکنون در بازار مشارکتی ساختوساز شرق تهران محدوده تهرانپارس، سازنده حرفهای و مالک حضور دارند، اما نکته قابل توجه این است که کل سازندهها افراد حقیقی نیستند به طوری که عده دیگری از سازندهها نیز هستند که به عنوان شغل دوم یا سوم وارد بازار کار شدهاند به همین خاطر در بازار مسکن معمولا سازنده حاضر است و از سوی دیگر بازار مسکن در اکثر مواقع خالی از مالکان املاک کلنگی حاضر به ساخت و ساز نیست زیرا تمام مالکان در بازار مشارکتی تنها مالکان حقیقی نیستند؛ چراکه برخی از آنها ملک خود را با نرخهای گران به بازار عرضه میکنند و به همین دلیل همیشه در بازار حضور دارند و از طرف دیگر مالکانی هم هستند که مطابق با قیمتهای واقعی ملکشان را قیمتگذاری میکنند و حاضر به معامله میشوند، اما برخی از قوانین شهرداری باعث میشود تا سازندهها از مشارکت در ساخت چنین واحدهای ارزندهای خودداری کنند.
این بنگاهدار خاطرنشان کرد: یکی از قوانینی که شهرداری اجرای آن را اجبار کرده تامین پارکینگ به ازای هر واحد است حال اکثر املاک کلنگی در منطقه 4 (تهرانپارس) طوری نیست که سازنده بتواند برای هر واحد یک پارکینگ در نظر بگیرد و اگر بخواهد این قانون را اجرا کند باید از تعداد واحدها بکاهد تا بتواند پارکینگ تامین کند به همین خاطر از نظر سازنده کاهش تعداد واحدها به دلیل تامین پارکینگ صرف اقتصادی ندارد و از ساخت و ساز آن هم به صورت مشارکتی منصرف میشود.
این بنگاهدار خاطرنشان کرد: نرخی که بین سازنده و مالک اعلام میشود بر اساس آورده طرفین تعیین میشود یعنی براساس قیمت زمین و نرخ متریال و مصالح. به همین خاطر ممکن است سود 50 درصدی طرفین با توجه به ارزش افزوده تغییر کند و یکی از طرفین از درصد کمتر و دیگری از درصد بیشتری برخوردار شوند.
یکی دیگر از فعالان بازار مسکن در منطقه پونک درباره وضعیت کنونی ساخت و ساز اظهار کرد: حجم ساخت و ساز در این بخش بازار چشمگیر نیست، چراکه اکثر مالکان قصد مشارکت در ساخت را ندارند؛ زیرا آنها در انتظار افزایش قیمتها هستند تا بتوانند در مشارکت با سازنده از سود بالایی بهرهمند شوند؛ به خصوص که اکنون بسیاری از مالکان در نظر دارند مبلغ بلاعوضی را هم جدا از واحدهای نوساز دریافت کنند و در بیشتر مواقع این مبالغ بلاعوض بیشتر از ارزش واقعی تعیین میشود و این مشخص است که این مبالغ به طور سلیقهای تعیین میشود.
دارابی در ادامه گفت: برخی از اقدامات این چنینی باعث میشود تا سازندهها رغبتی به ساختوساز نداشته باشند.